I OZ 5/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Podlaskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 4 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 1117/14 o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D. H. na decyzję Podlaskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] września 2014 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 4 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 1117/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, po rozpoznaniu wniosku D. H., wstrzymał wykonanie decyzji Podlaskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] września 2014 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji niesie za sobą realne i obiektywne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody skarżącemu i jego rodzinie poprzez pozbawienie ich źródła stałego dochodu, a tym samym podstawy codziennego utrzymania. W tych okolicznościach, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wykonanie decyzji Podlaskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji, przed prawomocnym rozstrzygnięciem o jej prawidłowości, wywołałaby trudne do odwrócenia i niekorzystne skutki. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Podlaski Komendant Wojewódzki Policji, zarzucając obrazę przepisów postępowania, a w szczególności art. 63 § 3 P.p.s.a., co wyraziło się błędną oceną istniejącego stanu faktycznego w sprawie a także nieprawidłową i dowolną interpretacją dyspozycji cytowanego przepisu i przyjęciem poglądu, iż w sprawie zachodzą przesłanki do jego zastosowania. W ocenie wnoszącego zażalenie Sąd I instancji w sposób powierzchowny i subiektywny zinterpretował dyspozycję art. 63 § 1 P.p.s.a. Sąd uznał w sposób nieuprawniony, wyłącznie na podstawie bardzo ogólnikowo sformułowanej przez skarżącego tezy o tym, iż jest on jedynym żywicielem rodziny oraz wziął kredyt, że okoliczności powyższe mogą stanowić przesłankę do przyjęcia poglądu o zaistnieniu, na skutek wykonania decyzji – znacznej szkody lub spowodowaniu nieodwracalnych skutków. W odpowiedzi na zażalenie D. H. wniósł o jego oddalenie, wskazując że pismem z dnia 20 listopada 2014 r. Powiatowy Urząd Pracy w Hajnówce odmówił mu prawa do przyznania zasiłku dla bezrobotnych. W konsekwencji Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Hajnówce przyznał dzieciom na okres do października 2015 r. zasiłek rodzinny w kwocie po 106 zł miesięcznie, jak też jednorazowy dodatek w kwocie po 100 zł na każde dziecko. Ponadto żona skarżącego aktualnie jest zatrudniona na okres próbny do 20 stycznia 2015 r. z wynagrodzeniem 1.235,13 zł. Nie osiąga innych dochodów. Rodzina D. H. nie ma ani oszczędności, ani majątku przynoszącego dochód. W tej sytuacji istnieje niebezpieczeństwo, że w wypadku odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji – zaistnieje znaczne szkoda i trudne do odwrócenia skutki dotyczącego skarżącego i jego rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, ani we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia ani w odpowiedzi na zażalenie D. H. nie uprawdopodobnił dostatecznie, aby wykonanie decyzji Podlaskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji skutkowało wystąpieniem następstw, o jakich mowa w powołanym przepisie. Skarżący wskazał, że wydalenie ze służby spowoduje utratę pracy, a w konsekwencji pogorszenie sytuacji materialnej i niemożność zaspokojenia potrzeb życiowych rodziny. Odnosząc się do powyższego stwierdzić należy, że niewątpliwie każde orzeczenie o wydaleniu ze służby wywołuje negatywne konsekwencje finansowe dla strony. Jednakże, by możliwe było wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji, wnioskodawca jest zobowiązany do wskazania niebezpieczeństwa wystąpienia szkody i wykazania, że szkoda, która powstanie na skutek wykonania decyzji będzie znaczna. Oznacza to, że obowiązek dowodzenia w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy. Sąd ocenia jedynie czy wskazana przez stronę szkoda ma rzeczywiście znaczny rozmiar. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku niewłaściwie uznał, że sam fakt pozostawania bez pracy przesądza o zaistnieniu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazać bowiem należy, że zwolnienie z pracy i co się z tym łączy - pogorszenie statusu majątkowego rodziny - nie może być oceniane w kontekście wyrządzenia znacznej szkody rodzinie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2007 r., sygn. akt I OZ 22/07). Próbę zdefiniowania przesłanki wyrządzenia znacznej szkody Naczelny Sąd Administracyjny podjął w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04 stwierdzając, że chodzi o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Taka sytuacja nie ma jednak miejsca w rozpoznawanej sprawie, gdyż szkoda poniesiona przez skarżącego wskutek nieotrzymywania uposażenia nie ma charakteru nieodwracalnego. Zgodnie bowiem z art. 42 ust. 1 w zw. z art. 134f ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne. W myśl art. 42 ust. 4 i 5 powołanej ustawy, prawo do uposażenia powstaje z dniem podjęcia służby, chyba że po zgłoszeniu do służby zaistniały okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie tej służby. Policjantowi przywróconemu do służby przysługuje za okres pozostawania poza służbą świadczenie pieniężne równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem, nie więcej jednak niż za okres 6 miesięcy i nie mniej niż za 1 miesiąc. Takie samo uposażenie przysługuje osobie, o której mowa w ust. 3 tego przepisu, tj. policjantowi, który w razie przywrócenia do służby, mimo zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby nie może zostać do niej dopuszczony, gdyż po zwolnieniu zaistniały okoliczności powodujące niemożność jej pełnienia. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.