IV SAB/Gl 143/14
WyrokWSA w Gliwicach2014-12-05
Skład orzekający: Małgorzata Walentek, Beata Kalaga – Gajewska, Andrzej Matan
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żądanie udostępnienia listu gończego i daty wystąpienia o ekstradycję z niezakończonego postępowania przygotowawczego stanowi wniosek o udostępnienie informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, czy też podlega przepisom szczególnym Kodeksu postępowania karnego?Ratio decidendi
Żądanie udostępnienia dokumentów z akt niezakończonego postępowania przygotowawczego, w tym listu gończego i informacji o wystąpieniu o ekstradycję, nie stanowi wniosku o udostępnienie informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dostęp do takich dokumentów regulowany jest przepisami szczególnymi Kodeksu postępowania karnego (art. 156 § 5 K.p.k.), które mają pierwszeństwo przed ustawą o dostępie do informacji publicznej na mocy art. 1 ust. 2 tej ustawy. W związku z tym, organ nie pozostaje w bezczynności, odmawiając udostępnienia tych informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.Stan faktyczny
Radca prawny E.G. zwrócił się do Prokuratury Apelacyjnej w K. o udostępnienie listu gończego dotyczącego W.B. oraz daty i dokumentów związanych z wystąpieniem o jego ekstradycję. Prokurator odmówił udostępnienia akt, powołując się na przepisy Kodeksu postępowania karnego i brak wykazania interesu przez wnioskodawcę. Po kolejnych pismach skarżącego, Prokurator odmówił przyjęcia zażalenia. Skarżący złożył skargę na bezczynność organu, argumentując, że jego wniosek powinien być rozpatrzony na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska (spr.) Sędzia WSA Andrzej Matan Protokolant Specjalista Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi E.G. na bezczynność Prokuratora Apelacyjnego w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Radca prawny E.G., pismem z dnia 10 czerwca 2014 roku, zwrócił się do Prokuratury Generalnej w W., Prokuratury Apelacyjnej w W. i do Prokuratora Okręgowego dla W. o udostępnienie listu gończego, dotyczącego W. B., oraz o podanie daty, w której właściwy Prokurator zwrócił się w trybie pomocy prawnej do właściwych organów K. o jego ekstradycję, jak również udostępnienie kopii tego dokumentu. Pismo powyższe, zostało przekazane do Prokuratury Apelacyjnej w K.
Zarządzeniem Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w K. z dnia [...] roku o sygn. akt [...] na podstawie art. 156 § 5 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. nr 89, poz. 555 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie jako: "K.p.k."), odmówiono udostępnienia akt śledztwa o sygn. akt [...] W uzasadnieniu zarządzenia wskazano, że postępowanie przygotowawcze, co do zasady, nie jest oparte na zasadzie pełnej jawności. Oznacza to, że udostępnienie akt postępowania przygotowawczego, czy to w całości, czy jak we wnioskowanym przypadku, w zakresie wskazanych dokumentów, dotyczących podejrzanego W. B. doznaje istotnych ograniczeń. Zgodnie z art. 156 § 5 K.p.k. za zgodą prokuratora akta w toku postępowania przygotowawczego mogą być w wyjątkowych przypadkach udostępnione innym osobom. Podejmując decyzje w tym zakresie należy z jednej strony wziąć pod uwagę interes strony ubiegającej się o dostęp do akt sprawy a z drugiej interes publiczny, w tym interes postępowania przygotowawczego (Paprzycki L.K., Grajewski J., Steinborn S., Komentarz do art. 1-424 k.p.k., Lex/el 2014). Wnioskujący nie jest stroną postępowania i nie wskazał okoliczności, z których można wyprowadzić wniosek odnośnie wykazania interesu w ubieganiu się o dostęp do wymienionych akt. Do oceny Prokuratora należy zatem, czy i w jakim zakresie można udostępnić akta postępowania pozostałym osobom. W tej sytuacji prymat należy przydać interesowi postępowania przygotowawczego, który ze względu na jego charakter, zakres badanych okoliczności jest na tyle wrażliwy, że udostępnienie żądanych dokumentów mogłoby doprowadzić do ujawnienia informacji ze szkodą dla prowadzonego śledztwa. Odmowa udostępnienia akt sprawy podyktowana jest oceną przytoczonych powyżej okoliczności. Jednocześnie pouczono, że ustawodawca jedynie stronom postępowania przyznał prawo złożenia zażalenia na odmowę udostępnienia akt w postępowaniu przygotowawczym (art. 159 K.p.k.), stąd też na przedmiotowe zarządzenie zażalenie nie przysługuje.
W dniu 22 lipca 2014 roku do Prokuratury Apelacyjnej K. wpłynęło adresowane do Prokuratora Generalnego, za pośrednictwem Prokuratora Apelacyjnego w K., pismo E. G. z dnia 16 lipca 2014 r. zatytułowane: "Odwołanie od decyzji administracyjnej błędnie nazwanej zarządzeniem o odmowie udostępnienia akt sprawy". W uzasadnieniu tego pisma E. G. wskazał, że zaskarża przedmiotową decyzję administracyjną błędnie nazwaną zarządzeniem. Zarzucił organowi nie zastosowanie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 782, zwanej dalej w skrócie jako: "ustawa") w sprawie jego wniosku z dnia 10 czerwca 2014 roku i błędne uznanie, że Prokuratorów ona nie obowiązuje, przez co jak określił "skarżony akt" w sposób rażący i osobisty godzi w jego interes, bowiem pozbawia go elementarnych informacji na temat jawnych dokonań organu, odnoszących się do informacji objętych wnioskiem. Dodatkowo domagał się zastosowania w sprawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy.
Zarządzeniem z dnia [...] roku o sygn. akt [...] Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w K. odmówił przyjęcia wniesionego zażalenia w całości, jako wniesionego przez osobę nieuprawnioną. W jego uzasadnieniu powołano się na okoliczność, że przedmiotowe postępowanie karne nie jest zakończone, zatem przepisy ustawy nie mają w nim zastosowania. Zgoda na udostępnienie akt sprawy może być wydana tylko w trybie art. 156 K.p.k. Natomiast E. G. nie wykazał, aby miał interes w zapoznaniu się z aktami sprawy jako "inna osoba", o jakiej we wskazanym przepisie mowa.
E. G., pismem z dnia 7 sierpnia 2014 roku, złożył skargę na niezałatwienie w terminie wniosku w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w zakresie listu gończego W. B. - Dyrektora Generalnego w Ministerstwie Skarbu oraz dokumentów poświadczających wystąpienie o jego ekstradycję, skierowanych do K. w trybie pomocy prawnej. W ocenie skarżącego wniosek z dnia 10 czerwca 2014 roku należało rozpoznać na gruncie przepisów ustawy. Zatajenie treści listu gończego w przekonaniu skarżącego skutkuje nakazaniem jego udostępnienia oraz zastosowaniem w sprawie art. 23 ustawy.
W odpowiedzi na skargę, organ administracji publicznej uznał, że wniesiona przez E. G. skarga jest niezasadna. Uzasadniając zajęte w sprawie stanowisko akcentował, że ustawa zawiera generalną zasadę udostępniania informacji publicznej. Stosownie do jej art. 1 ust. 1 informacją publiczną, podlegającą udostępnieniu na zasadach i w trybie ustawy, jest każda informacja o sprawach publicznych. Natomiast w artykule 1 ust. 2 ustawy wskazano, że jej przepisy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, pod warunkiem że nie ograniczają obowiązków przekazywania informacji publicznej do centralnego repozytorium informacji publicznej, o którym mowa w art. 9b ust. 1 ustawy. Złożenie wniosku do organu administracji przesądza o tym, że w odniesieniu do tego konkretnego organu należy ustalić, czy jest on zobowiązany, w świetle przepisów ustawy, do udzielenia informacji publicznej oraz czy podejmuje stosowne czynności, których brak jest jednoznaczny z bezczynnością. W niniejszej sprawie organ nie był zobowiązany do zastosowania przepisów ustawy, która ma zastosowanie tylko wtedy, gdy wniosek dotyczy informacji publicznej. Zatem decyzja administracyjna może być wydana tylko wtedy, gdy w grę wchodzi zastosowanie ustawy, a podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej odmawia jej udostępnienia.
Nie ulega wątpliwości, że skarżący domagał się udostępnienia dokumentów z akt głównych niezakończonego karnego postępowania przygotowawczego o sygn. akt [...] które zostało zawieszone postanowieniem Prokuratury Apelacyjnej w K. z dnia [...] roku i do chwili obecnej nie zostało podjęte. W żadnym przypadku nie można więc przyjąć, że jest to sprawa zakończona. Natomiast art. 156 § 5 K.p.k stanowi, że jeżeli nie zachodzi potrzeba zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania lub ochrony ważnego interesu państwa, w toku postępowania przygotowawczego stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta, umożliwia sporządzanie odpisów lub kopii oraz wydaje odpłatnie uwierzytelnione odpisy lub kopie i prawo to przysługuje stronom także po zakończeniu postępowania przygotowawczego.
W przedmiocie udostępnienia akt, sporządzenia odpisów lub kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów lub kopii, prowadzący postępowanie przygotowawcze wydaje zarządzenie. Za zgodą prokuratora akta w toku postępowania przygotowawczego mogą być w wyjątkowych wypadkach udostępnione innym osobom. Tak więc, jeżeli postępowanie karne nie jest zakończone, to wgląd do akt sprawy w toku postępowania przygotowawczego podlega rygorom art. 156 § 5 K.p.k. Przy czym, "Odmowa udostępnienia na podstawie art. 156 § 5 k.p.k. akt postępowania przygotowawczego, może - odpowiednio do uzasadniających ją okoliczności sprawy - odnosić się zarówno do całości tych akt, poszczególnych jej fragmentów, jak i poszczególnych dokumentów, takich jak np. protokoły przesłuchania, oględzin itp." (por. Sławomir Steinborn, Komentarz aktualizowany do art. 156 k.p.k., stan prawny na 9.04.2014 roku).
Dodatkowo, Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z dnia 9 grudnia 2013 roku o sygn. akt I OPS 7/13 wskazał, że żądanie udostępnienia przez prokuratora akt sprawy jako zbioru materiałów zakończonego postępowania przygotowawczego nie jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). Natomiast w zakresie możliwości dostępu do akt trwającego postępowania karnego NSA wyraził w uzasadnieniu tej uchwały pogląd, że: "przepisy art. 156 § 1, 5 i 5a K.p.k. oraz art. 525 K.p.c. i § 94 Regulaminu urzędowania sądów powszechnych, w odniesieniu do tych dokumentów, które są informacją publiczną i znajdują się w aktach sądowych spraw cywilnych, karnych i aktach trwającego postępowania przygotowawczego, są przepisami szczególnymi, o których mowa w art. 1 ust. 2 omawianej ustawy, w stosunku do wszystkich, a nie tylko wobec stron postępowania, i nie ma do nich zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej". Tymczasem z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się więc kontrola działalności administracji publicznej, w zakresie wyznaczonym enumeratywnie w art. 3 § 2 p.p.s.a., a także inne kwestie rozpoznawane w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów ustawy, jak również wymienione w art. 4 p.p.s.a. spory o właściwość lub kompetencję, a także przekazane z mocy ustaw odrębnych. Mając na uwadze przywołane wyżej wskazania NSA, zawarte w uchwale I OPS 7/13, przyjąć należy, że organ nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji w trybie wskazanej ustawy, a kwestia udostępnienia lub nieudostępnienia w ogóle żądanych przez skarżącego radcę prawnego informacji z niezakończonego postępowania karnego nie podlega kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W takiej sytuacji winna ona podlegać odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Z ostrożności procesowej, na wypadek nie podzielenia wskazanego wyżej poglądu wnioskowano o oddalenie skargi.
Pismem z dnia 13 października 2014 r. skarżący podniósł, że nie chodzi mu o "żadne akta", ale o racjonalnie wypreparowane informacje publiczne w rozumieniu ustawy. Jego zdaniem treść listu gończego przybrała postać informacji publicznej (gazetowej) i taki sam charakter ma data wystąpienia o ekstradycję ściganego listem gończym W. B. Zatem w tej sprawie nie chodzi o zawartość akt postępowania karnego, ale o treść obwieszczonego w gazetach listu gończego i podanie daty wystąpienia o ekstradycję.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wyjaśnić, że po myśli art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest dokonywana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje jednak tylko orzekanie w sprawie skarg na akty administracyjne lub czynności z zakresu administracji publicznej, enumeratywnie wymienione w art. 3 § 2 p.p.s.a., jak również na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a przywołanego artykułu.
Jednocześnie z bezczynnością organu administracji możemy mieć do czynienia tylko wówczas, gdy w terminie ustalonym przez prawo zobowiązany podmiot nie podjął żadnych czynności w sprawie lub nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu, bądź nie podjął czynności z zakresu administracji publicznej, do której był zobowiązany. Powyższe oznacza więc, że zarzut bezczynności powinien się pojawić wówczas, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, pozostaje w zwłoce w załatwianiu sprawy.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej (art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej) oraz reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, nadto wskazuje w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu, jak również kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione.
Oczywiście ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. Jednocześnie art. 1 ust. 3 i art. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o Prokuraturze ( Dz. U. z 2011 r. nr 270, poz. 1599 z późn. zm.) stanowi, że prokurator jako organ ochrony prawnej, którego zadaniem jest strzeżenie praworządności i czuwanie nad ściganiem przestępstw, mieści się w pojęciu podmiotu wykonującego zadania publiczne i jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznych.
Rozpatrując skargę na bezczynność w sprawach z zakresu informacji publicznej rozważyć należy na wstępie, czy sprawa dotyczy informacji publicznej, a w przypadku poczynienia takiego ustalenia konieczne jest dokonanie oceny, czy adresat wniosku jest zobowiązany do jego załatwienia w trybie określonym w ustawie oraz, czy też w konsekwencji pozostawał bezczynny.
Odrzucenie skargi na bezczynność, przy jednoczesnej kwalifikacji żądania skarżącego na gruncie omawianej ustawy, w tym też powinności jego udzielenia w trybie wnioskowym, pozbawiłoby zainteresowanych prawa do kwestionowania bezczynności organu. O ile Sąd uzna, że żądanie wniosku nie znajduje oparcia w przepisach ustawy, to powinien ocenić zasadność wniesionej skargi w tym zakresie. Wniesiona skarga powinna być merytorycznie rozpoznana poprzez ocenę charakteru żądanej informacji, a to oznacza, że brak jest podstaw do jej odrzucenia jako niedopuszczalnej.
Kwestią zasadniczą w niniejszej sprawie było ustalenie, czy sprecyzowane przez skarżącego żądanie jako udostępnienie listu gończego i podanie daty zwrócenia się o ekstradycję w trybie pomocy prawnej do właściwych organów oraz ujawnienie kopii tego dokumentu z akt niezakończonego postępowania przygotowawczego stanowi wniosek o udostępnienie informacji publicznej, w rozumieniu art. 10 ust. 1 ustawy (por. pismo skarżącego z dnia 10 czerwca 2014 roku).
Pojęcie informacji publicznej zostało zdefiniowane w art. 1 ust. 1 i art. 6 tej ustawy. Zgodnie z powołanymi przepisami informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności wymienionych w jej art. 6. Stwierdzić można, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących zadania publiczne oczywiście w zakresie tych zadań.
Z kolei art. 1 ust. 2 ustawy stanowi, że przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, pod warunkiem, że nie ograniczają obowiązków przekazywania informacji publicznej do centralnego repozytorium informacji publicznej, o którym mowa w art. 9b ust. 1 ustawy.
Oznacza to, że przepisów ustawy nie stosuje się wyłącznie wtedy, gdy są one nie do pogodzenia z przepisami ustaw szczególnych, które w sposób odmienny regulują zasady i tryb dostępu do informacji publicznej. Przepisami takimi są np. art. 73 - 74 K.p.a., art. 156 i art. 321 K.p.k., § 94 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lutego 2007 r. Regulamin urzędowania sądów powszechnych (Dz. U. nr 38, poz. 249 z późn. zm.), art. 525 K.p.c., czy też art. 12a §2 p.p.s.a.
Stosownie do art. 156 K.p.k., stronom, podmiotowi określonemu w art. 416 K.p.k., obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta sprawy sądowej i daje możność sporządzenia z nich odpisów.
Analiza przytoczonych powyżej regulacji prawnych prowadzi do wniosku, że odmienny tryb dostępu do informacji regulowany jest ustawą o dostępie do informacji publicznej i ustawą Kodeks postępowania karnego.
Ustawy te nie pozostają ze sobą w kolizji a wręcz przeciwnie, regulują właściwy dla swojego przedmiotu tryb. Wynika z nich, że w jakiejkolwiek postaci wgląd do akt sprawy, w toku prowadzonego postępowania karnego podlega rygorom art. 156 K.p.k. Tym samym, skoro dostęp do informacji z akt postępowania karnego zapewniony jest w innym trybie i na innych zasadach, to wyłączone jest stosowanie przepisów omawianej ustawy, a to na podstawie jej art. 1 ust. 2, o czym skarżącego powiadomiono (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 647/11 i wskazane w nim orzecznictwo, publikowane w internetowej bazie orzeczeń NSA).
Dodatkowo należy zauważyć, że przy dostępie do akt w sprawach karnych inna jest sytuacja strony postępowania, inna też podmiotu niebędącego stroną. Ta druga kwestia nie jest przedmiotem szerszych rozważań, niemniej na gruncie spraw dotyczących udostępniania akt postępowania karnego dominuje aktualnie pogląd, że akta te nie są informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 2662/12 wraz z orzecznictwem tam przywołanym, również publikowanym w internetowej bazie orzeczeń NSA).
Skład orzekający w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w uchwale z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 7/13, że dokumenty z akt sprawy są udostępniane w drodze uregulowań szczególnych, o których mowa w art. 1 ust. 2 ustawy, którymi są przepisy procedury karnej, cywilnej lub administracyjnej.
Uzasadniając swoje stanowisko Sąd uznał, że "przyjęcie, że w pozostałych przypadkach strona postępowania, której żywotnych interesów dotyczy sprawa, uzyskuje dostęp do akt na innych zasadach, bardziej sformalizowanych, niż osoby działające w oparciu o art. 10 u.d.i.p., byłoby naruszeniem zasady równości zapisanej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.".
Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny zawarł w niej pogląd, zgodnie z którym: "Żądanie udostępnienia przez prokuratora akt sprawy jako zbioru materiałów zakończonego postępowania przygotowawczego nie jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. Nr 112, poz. 1198 ze zm.).". W konsekwencji, gdy chodzi o informacje znajdujące się w aktach postępowań indywidualnych, prowadzonych przez organy władzy publicznej (m.in. w aktach spraw sądowych i administracyjnych, czy w aktach postępowań przygotowawczych), to należy przyjąć, że akta takie mogą zawierać informację publiczną, która podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie - pod warunkiem, że procedura udostępniania nie jest w danym przypadku uregulowana w sposób szczególny w odrębnej ustawie, czyli tak jak w niniejszej sprawie w przepisach K.p.k. Skoro dostęp do akt głównych śledztwa lub dochodzenia i akt sądowych postępowania karnego reguluje przepis art. 156 K.p.k., dlatego też dostęp do nich nie może opierać się na regulacji pozostającej poza dziedziną prawa karnego, a to w związku z treścią art. 1 ust. 2 ustawy. Zatem nie każda wnioskowana informacja ma cechy informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy.
W konsekwencji istnienie innych zasad, czy trybu udostępniania informacji publicznych wyłącza stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej, jednakże tylko w zakresie regulowanym wyraźnie tymi szczególnymi ustawami. Jak podkreśla się w literaturze prawniczej - przepis art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej oznacza, że wszędzie tam, gdzie konkretne sprawy dotyczące zasad i trybu dostępu do informacji będącej informacją publiczną uregulowane są inaczej w ustawie o dostępie do informacji publicznej, a inaczej w ustawie szczególnej dotyczącej udostępnienia informacji i stosowania obu tych ustaw nie da się pogodzić, pierwszeństwo mają przepisy ustawy szczególnej.
Tam gdzie dana sprawa uregulowana jest tylko częściowo, lub w ogóle nie jest uregulowana w ustawie szczególnej, zastosowanie mają odpowiednie przepisy ustawy o dostępie, przy czym w pierwszym przypadku stosowane są uzupełniająco, w drugim zaś stanowią wyłączną regulację prawną w danym zakresie (por. J. Jendrośka, M. Bar, Z. Bukowski, Dostęp do informacji o środowisku i jego ochronie, Poznań, Wrocław 2007r., s. 64-65).
Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił przy tym, iż: "w przypadku kolizji ustaw pierwszeństwo nad przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej mają przepisy ustaw szczególnych, ale tylko w przypadku odmiennego uregulowania zasad i trybu dostępu do informacji publicznych. Nadto należy wskazać, że uchwała składu siedmiu sędziów NSA ma tzw. ogólną moc wiążącą w danej sprawie (art. 187 § 2 p.p.s.a.).
Przepis ten nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć innej sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale powiększonego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skład, który nie podziela wspomnianego stanowiska, może jedynie ponownie przedstawić dane zagadnienie odpowiedniemu składowi powiększonemu (art. 269 § 1 p.p.s.a.).
Podkreślić należy, że uchwała podjęta przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowi całość, na którą składa się zarówno jej sentencja zawierająca bezpośrednie wyjaśnienie rozpoznawanego zagadnienia prawnego, jak i jej uzasadnienie, które obrazuje motywy, jakimi kierował się skład orzekający, podejmując uchwałę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2013 r. o sygn. akt II FSK 2564/12, dostępny w internetowej bazie orzeczeń NSA).
W tej sytuacji stwierdzić trzeba, że żądanie skarżącego nie jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy.
Za takim stanowiskiem przemawiają też konstytucyjne zasady zawarte w art. 30, art. 32 ust.1 i art. 47 Konstytucji RP oraz treść art. 1 ust. 2 ustawy. W tej części wniosku skarżącego nie można zatem uznać, aby doszło do bezczynności organu (por. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2007 r., sygn. I OSK 50/06, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. II SAB/Ol 22/13, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 22 listopada 2012 r. sygn. IV SAB/Gl 122/12, wszystkie są dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA).
Akta spraw prowadzonych przez organy państwa, stanowiące zbiór informacji różnego rodzaju, będących zarówno informacją publiczną, jak i nie stanowiących takich informacji, nie mogą jako całość być udostępniane, gdyż akta jako całość nie stanowią informacji publicznej.
Pogląd ten został wyrażony w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki NSA z dnia 5 marca 2013 r. sygn. I OSK 2889/12, z dnia 14 lutego 2013 r. sygn. I OSK 2662/12, z dnia 16 kwietnia 2010 r. sygn. I OSK 83/10, z dnia 28 października 2009 r. sygn. I OSK 714/09, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. II SA/Po 895/12, wszystkie dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA) oraz jest aprobowany w piśmiennictwie (por. "Ustawa o dostępie do informacji publicznej". Komentarz, Irena Kamińska i Mirosława Rozbicka - Ostrowska, LexisNexis, Warszawa 2012, str. 39-42).
Skoro, zatem z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa, to zarzut bezczynności powinien się pojawić tylko wówczas, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, pozostaje w zwłoce, czego w przedmiotowej sprawie nie stwierdzono.
Udzielenie pisemnej odpowiedzi, nie przybierającej formy sformalizowanej decyzji należy uznać za dopuszczalną i wyłącznie możliwą formę załatwienia sprawy. Odmowa udostępnienia informacji publicznej wymaga wydania decyzji administracyjnej tylko wtedy, gdy chodzi o informację publiczną w rozumieniu ustawy, lecz z takim przypadkiem nie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie.
Brak było zatem podstaw prawnych do uznania bezczynności organu w opisanym zakresie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 10 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 50/06, Lex nr 291197; z dnia 30 października 2008r. sygn. akt I OSK 873/08, z dnia 15 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 707/10 oraz postanowienie z dnia 19 stycznia 2011r., sygn. akt I OSK 8/11, oraz wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12 lutego 2009r., wszystkie dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA).
Zgoda na udostępnienie akt sprawy może być wydana tylko w trybie art. 156 K.p.k., a skarżący nie wykazał, aby miał interes w zapoznaniu się z aktami sprawy jako "inna osoba", o jakiej mowa w tym przepisie.
W przypadku wcześniejszego udzielenia wnioskowanej informacji publicznej przez dysponenta informacji, nie będącego adresatem wniosku, dalsze żądanie dotyczące takiej samej informacji jest niezasadne i nie rodzi obowiązku jego załatwienia przez podmiot zobowiązany.
Również w orzecznictwie sądowo-administracyjnym ugruntowany jest pogląd, według którego wniosek zainteresowanego informacją publiczną tworzy po stronie dysponenta obowiązek jej udostępnienia tylko wtedy, gdy informacja ta nie została wcześniej udostępniona i nie funkcjonuje w publicznym obiegu (por. wyroki NSA z dnia 20 listopada 2003 r. o sygn. akt II SAB 372/03 i z dnia 28 sierpnia 2002 r. o sygn. akt II SAB 107/02, Lex nr 101092 ).
W tym miejscu zauważyć przyjdzie, że na podstawie art. 280 § 3 K.p.k. list gończy rozpowszechnia się, zależnie od potrzeby, przez rozesłanie, rozplakatowanie lub opublikowanie, w szczególności za pomocą prasy, radia i telewizji, stąd też jego treść jest powszechnie dostępna i nie podlega udostępnieniu na wniosek. Dodatkowo zawiera on informację o treści zarzutu postawionego oskarżonemu (art. 280 § 1 pkt 3 K.p.k.).
Skarżący, jak sam podaje, dysponuje treścią "obwieszczonego w gazetach listu gończego" (pismo z dnia 13 października 2014 r.). Skoro, skarżący pozyskał żądaną informację w inny sposób, to tym samym organ nie był zobowiązany do jej udostępnienia i nie pozostawał w bezczynności.
W rozpatrywanej sprawie brak było podstaw do wszczynania trybu określonego w art. 14 ust. 2 ustawy. Skoro, forma decyzji administracyjnej jest zastrzeżona wyłącznie dla informacji publicznej, to jeżeli żądanie nie dotyczy informacji publicznej, właściwy podmiot odmawia jej udostępnienia zwykłym pismem, bez zastosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 10 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 50/06, Lex nr 291197; z dnia 30 października 2008 r. sygn. akt I OSK 873/08, z dnia 15 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 707/10 oraz postanowienie z dnia 19 stycznia 2011r., sygn. akt I OSK 8/11, oraz wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12 lutego 2009r., wszystkie dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA). Art. 16 ust. 1 ustawy, przewidujący obowiązek wydania decyzji, ma zastosowanie tylko wówczas, gdy spełniony jest warunek przedmiotowy - sprawa ma charakter informacji publicznej i podmiotowy - istnieje podmiot zobowiązany, to brak jednego z tych elementów oznacza zakaz załatwienia sprawy w drodze decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z 11 grudnia 2002 r. o sygn. akt II SA 2867/02, dostępny w internetowej bazie orzeczeń NSA). W tym stanie rzeczy, organ orzekając w niniejszej sprawie dokonał właściwej wykładni ustawy i w konsekwencji prawidłowo uznał, że w sprawie nie mogło dojść ani do udostępnienia żądanych we wniosku informacji, a więc do dokonania czynności materialno - technicznej, ani też do odmowy ich udostępnienia, czyli wydania decyzji administracyjnej, dlatego skarżący uzyskał odpowiedź w formie zarządzenia.
W sytuacji, gdy żądana informacja wbrew stanowisku skarżącego nie ma waloru informacji publicznej organ, do którego skierowano wniosek, winien jedynie poinformować wnioskodawcę, że sprawa nie dotyczy informacji publicznej, co w niniejszej sprawie prawidłowo organ uczynił. Nie można zatem uznać, że organ w jakikolwiek sposób pozostał bezczynny wobec złożonego przez skarżącego wniosku.
Mając na uwadze powyższe rozważania, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił wniesioną skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło