I FSK 580/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Hieronim Sęk, po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej Ministra Finansów (obecnie: Szefa Krajowej Administracji Skarbowej) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 grudnia 2014 r., sygn. akt I SA/Łd 1004/14 w sprawie ze skargi Gminy X. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 9 maja 2014 r., nr IPTPP2/443-68/14-5/JS w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: 1) podjąć zawieszone postępowanie; 2) umorzyć postępowanie kasacyjne; 3) zwrócić Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi uiszczony wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 100 (słownie: sto) złotych. 1. Naczelny Sąd Administracyjny na posiedzeniu jawnym w dniu 9 grudnia 2016 r., wyznaczonym w celu przeprowadzenia rozprawy w sprawie ze skargi kasacyjnej Ministra Finansów (obecnie: Szefa Krajowej Administracji Skarbowej) od wyroku Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 grudnia 2014 r., sygn. akt I SA/Łd 1004/14, działając na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), postanowił o zawieszeniu postępowania sądowego do czasu udzielenia odpowiedzi na pytanie przekazane do rozpoznania składowi siedmiu sędziów w sprawie o sygn. akt I FPS 4/16. 2. W sprawie zarejestrowanej pod sygn. akt I FPS 4/16 Naczelny Sąd Administracyjny na posiedzeniu jawnym w dniu 30 stycznia 2017 r. postanowił, na podstawie art. 187 § 3 wspomnianej ustawy, przejąć sprawę do rozpoznania oraz dalej prowadzić ją pod sygn. akt I FSK 294/15. Następnie rozpoznał tę sprawę i w dniu 1 października 2018 r. wydał wyrok w składzie siedmiu sędziów. 3. Z kolei pismem procesowym z dnia 13 maja 2019 r. Szef Krajowej Administracji Skarbowej - powołując się między innymi na treść wydanego wyroku z dnia 1 października 2018 r. - uznał za zasadne cofnąć wniesioną skargę kasacyjną. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4.1. Wobec faktu, że przyczyna zawieszenia postępowania sądowego ustała, gdyż sprawa uchwałodawcza prowadzona pod sygn. akt I FPS 4/16 została przejęta do rozpoznania, w wyniku czego został wydany wyrok siedmiu sędziów z dnia 1 października 2018 r. o sygn. akt I FSK 294/15, zasadne i konieczne zarazem stało się podjęcie tego postępowania z urzędu. Działając zatem na podstawie art. 128 § 1 pkt 4 w związku z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w punkcie pierwszym sentencji. 4.2. Z kolei mając na uwadze pismo procesowe z dnia 13 maja 2019 r. należało odnotować, że w przepisach postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie uregulowano wprost kwestii cofnięcia skargi kasacyjnej. Zgodnie jednak z art. 193 P.p.s.a. w takim przypadku do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Dotyczy to między innymi art. 60 powołanej ustawy. Przepis ten stanowi, że: "Skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności." Odpowiednie stosowanie art. 60 P.p.s.a. w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym następuje z poszanowaniem art. 183 i art. 189 tej ustawy, z których to przepisów wynika zasada rozpoznawania sprawy przez ten Sąd w granicach skargi kasacyjnej, z wyjątkami jedynie wprost w nich wymienionymi. W realiach niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w świetle powyższych przepisów Szef Krajowej Administracji Skarbowej, który od dnia 1 marca 2017 r. przejął prawa i obowiązki ministra właściwego do spraw finansów publicznych jako strony niniejszego postępowania sądowego, mógł dalej rozporządzać wniesioną skargą kasacyjną, w tym skorzystać z prawa do jej cofnięcia, co też w sposób prawem dopuszczalny uczynił za pośrednictwem swojego pełnomocnika. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny, stosując art. 161 § 1 pkt 1 w związku z art. 60 i art. 193 ab initio P.p.s.a., postanowił jak w punkcie drugim sentencji. 4.3. W punkcie trzecim Sąd postanowił, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a., o zwrocie organowi podatkowemu całego uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej. W myśl bowiem powołanego przepisu sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. Z art. 90 § 1, art. 91 § 1 i 2, art. 98 § 1 i art. 100 § 1 P.p.s.a. wynika zaś, że: - posiedzenia sądowe są jawne, wyznacza je przewodniczący o czym zawiadamia się strony na piśmie; - przewodniczący otwiera, prowadzi i zamyka posiedzenia, udziela głosu, zadaje pytania, upoważnia do zadawania pytań i ogłasza orzeczenia; - z przebiegu posiedzenia jawnego protokolant pod kierunkiem przewodniczącego spisuje protokół; - sąd orzekający rozpoznaje sprawy na rozprawie. Istotne jest przy tym, że według art. 106 § 1 P.p.s.a., rozprawa rozpoczyna się od sprawozdania sędziego. Z akt sądowych sprawy zarejestrowanej pod sygn. I FSK 580/15 (zob. karty: 116-118 i 126) wynika, że: - Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia 14 października 2016 r. zarządził w tej sprawie rozprawę do przeprowadzenia na posiedzeniu jawnym, którego termin wyznaczył na dzień 9 grudnia 2016 r., godz. 11:30, o czym zawiadomiono strony postępowania; - w podanym terminie i czasie rozpoczęło się posiedzenie sądowe, na którym, po wywołaniu sprawy ze skargi kasacyjnej Ministra Finansów, stawili się pełnomocnicy stron; - po odnotowaniu obecności Sąd, działając na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w związku z art. 192 P.p.s.a., postanowił o zawieszeniu postępowania sądowego do czasu udzielenia odpowiedzi na pytanie przekazane do rozpoznania składowi siedmiu sędziów w sprawie o sygn. akt I FPS 4/16. W świetle takiego przebiegu posiedzenia Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 9 grudnia 2016 r. stwierdzić należało, że w analizowanej sprawie nie doszło do przeprowadzenia rozprawy. Po wywołaniu sprawy sprawdzono jedynie obecność stron, po czym postępowanie zostało od razu zawieszone. Sędzia sprawozdawca nie składał sprawozdania, co było równoznaczne z brakiem rozpoczęcia rozprawy. Tym samym organ podatkowy cofając skargę kasacyjną pismem z dnia 13 maja 2019 r. uczynił to "do dnia rozpoczęcia rozprawy", gdyż w dniu 9 grudnia 2016 r. odbyło się jedynie posiedzenie Sądu ale bez rozprawy. Podsumowując, przyjąć należało, że rozpoczęcie rozprawy, o którym mowa w art. 232 § 1 pkt 1 in fine P.p.s.a., następuje w dniu złożenia sprawozdania przez sędziego ze stanu sprawy na wyznaczonym w tym celu posiedzeniu sądu, zgodnie z art. 106 § 1 w związku z art. 91 § 1 i § 2 P.p.s.a. Dzień samego otwarcia posiedzenia sądu na którym ma zostać przeprowadzona rozprawa w danej sprawie nie jest równoznaczny z dniem rozpoczęcia rozprawy, przed którym to terminem cofnięcie pisma warunkuje zwrot całego wpisu uiszczonego od tego pisma. Skoro więc organ podatkowy skutecznie cofnął skargę kasacyjną zanim doszło do przeprowadzenia rozprawy na posiedzeniu jawnym w tym celu wyznaczonym, to uiszczony od tego środka zaskarżenia wpis podlegał zwrotowi.