II SAB/Wa 711/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Góraj po rozpoznaniu w dniu 09 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. M. na bezczynność Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji Dyrektora Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w W. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] postanawia - odrzucić skargę. Pismem z dnia 29 sierpnia 2014 r. M. M. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji Dyrektora Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w W. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...]. W odpowiedzi na skargę Prezes Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Wskazał m.in., że skarżący przed wniesieniem skargi do Sądu nie występował do Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) – dalej: kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: ppsa, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1 powołanego art.). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2 powołanego art.). Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 ppsa, sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W myśl art. 58 § 3 ww. ustawy, sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Przesłanką dopuszczalności postępowania przed sądem administracyjnym w odniesieniu do skargi na bezczynność, polegającą na nierozpatrzeniu odwołania, jest zatem dopełnienie obowiązku wyczerpania ww. środków zaskarżenia. W związku z powyższym w przedmiotowej sprawie skarżący przed złożeniem skargi winien był wykorzystać środek prawny wskazany w art. 37 § 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, tzn. wezwać Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu do usunięcia naruszenia prawa. Zgodnie bowiem z treścią art. 37 § 1 kpa, zmienionym w dniu 11 kwietnia 2011 r., na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Skarżący takiego wezwania nie wniósł, tym samym nie wyczerpał on środków zaskarżenia służących przed organami właściwymi w sprawie, co powoduje, że wniesiona skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Jednocześnie należy wskazać, że Prezes Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu jest stroną niniejszego postępowania. Zgodnie z art. 32 ppsa, w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W przypadku skargi na bezczynność to skarżący jest uprawniony do wskazania jaki organ, w jego ocenie, pozostaje w bezczynności, a wybór przez niego dokonany jest wiążący zarówno dla sądu rozpoznającego sprawę, jak i organu. Innymi słowy, to skarżący wskazuje organ, którego bezczynność zaskarża. Skoro przedmiotem niniejszej sprawy M. M. uczynił bezczynność Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, to nieuprawnione jest stanowisko Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej jakoby pozbawiony był legitymacji procesowej biernej. Ustalenie natomiast, czy zarzucana organowi bezczynność miała miejsce, podlega ocenie sądu rozpoznającego sprawę również pod kątem właściwości organu do załatwienia sprawy. W niniejszej sprawie Sąd oceny tej nie mógł dokonać, gdyż z przyczyn podanych w treści uzasadnienia skarga jest niedopuszczalna. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 52 § 1 i § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.