I OZ 68/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 10 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 1481/14 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy postanawia oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 10 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 1481/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. W uzasadnieniu Sad I instancji wskazał, że skarżący w żaden sposób nie uzasadnił złożonego wniosku, a tym samym nie wykazał niebezpieczeństwa wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, których mogłyby doświadczyć w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji. Nie jest przy tym dopuszczalne ich wywodzenie z zarzutów skargi wskazujących na brak podstaw do zatrzymania mu prawa jazdy, gdyż prowadziłoby to de facto do merytorycznej oceny jej zasadności, która nie może być dokonywana na obecnym etapie postępowania. Dotyczy to również argumentów skargi odnoszących się do stanu zdrowia i sytuacji materialnej skarżącego, których związek z zatrzymaniem mu prawa jazdy nie został wykazany. Całkowicie przy tym poza przedmiot skargi i zakres wniosku o wstrzymanie wykonania wykracza żądanie skarżącego niezwłocznego zwrotu prawa jazdy. W zażaleniu T. L. zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako ,,p.p.s.a.") poprzez nieudzielanie skarżącemu występującemu w sprawie na etapie składania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji bez profesjonalnego pełnomocnika wskazówek co do prawidłowego jego zredagowania, co zaś doprowadziłoby do sporządzenia przez skarżącego stosownego uzasadnienia, a to zaś pozwoliłoby Sądowi I instancji na merytoryczne rozpatrzenie wniosku; art. 49 § 1 p.p.s.a. poprzez brak wezwania ze strony WSA w Rzeszowie do uzupełnienia przez skarżącego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy wniosek ten nie mógł otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, tj. stwierdzonego przez Sąd braku uzasadnienia tego wniosku. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Rzeszowie oraz zwrot kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z konstrukcji tej normy prawnej wynika, iż to na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli uzna, że spełniona jest ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Żądając wstrzymania wykonania decyzji, strona ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (vide: postanowienie NSA z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06). Na stronie skarżącej spoczywa zatem obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej (vide: postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 666/06). Celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania skargi w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom, a nie ocena legalności decyzji. Podzielając powyższe poglądy należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał, iż wykonanie zaskarżonej decyzji mogło wyrządzić mu znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Zawarty w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zawiera żadnych argumentów, które mogłyby przemawiać za koniecznością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zasadnie wskazał Sąd I instancji, że nie jest przy tym dopuszczalne ich wywodzenie z zarzutów skargi wskazujących na brak podstaw do zatrzymania mu prawa jazdy. Zaniechanie uzasadnienia wniosku powoduje, że nie sposób ocenić, czy opiera się on na ustawowych przesłankach warunkujących jego uwzględnienie. Na tę okoliczność Sąd nie może z urzędu prowadzić postępowania wyjaśniającego i zastępować wnioskodawcy w poszukiwaniu przyczyn ubiegania się o ochronę tymczasową w postępowaniu sądowym (tak orzekł m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 7 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 201/05). Brak wskazania przesłanek ubiegania się o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie ma przy tym waloru braku formalnego wniosku i uzasadnia jego oddalenie (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el). Mając na uwadze powyższe za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 49 § 1 p.p.s.a. Sąd nie mógł wezwać strony do usunięcia braków formalnych w trybie przewidzianym w art. 49 p.p.s.a., bowiem przepis ten dotyczy jedynie takich sytuacji, gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych. W niniejszej sprawie okoliczności takie nie zachodzą. Nietrafny jest także zarzut naruszenia przez sąd art. 6 p.p.s.a. Przepis ten wskazuje, że sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Z oczywistych względów sąd takich pouczeń stronie w tej konkretnej sprawie udzielić nie mógł, bowiem wniosek o wstrzymanie zaskarżonego aktu został zawarty w skardze, a więc zanim Sąd podjął jakiekolwiek czynności w sprawie. Natomiast domaganie się przez Sąd uzasadnienia wniosku strony wykracza poza obowiązki Sądu wynikające z art. 6 p.p.s.a. W takiej sytuacji należało uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zasadnie zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 grudnia 2014 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Jednakże oddalenie zażalenia nie stoi na przeszkodzie do złożenia powtórnego wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, gdyż przepisy art. 209 i art. 210 p.p.s.a. nie mają zastosowania do kosztów postępowania zażaleniowego. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.