II OSK 1451/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-02-16
Skład orzekający: Grzegorz Czerwiński, Małgorzata Masternak-Kubiak, Leszek Kiermaszek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy likwidacja naczółków na dachu budynku, skutkująca zmianą jego kubatury, stanowi istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego w rozumieniu art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego, a w konsekwencji, czy obowiązek sporządzenia projektu zamiennego i wykonania robót budowlanych może być nałożony na inwestora, który utracił tytuł prawny do nieruchomości?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie każde odstępstwo skutkujące zmianą kubatury obiektu jest odstępstwem istotnym, jednakże w niniejszej sprawie ustalenia organu administracji o istotnym charakterze tego odstępstwa, oparte na opinii autora projektu, są prawidłowe. Sąd stwierdził również, że fakt utraty tytułu prawnego do nieruchomości przez inwestora nie wyklucza nałożenia na niego obowiązku, jeśli aktualni właściciele deklarują możliwość udostępnienia nieruchomości do wykonania robót. W związku z tym, zaskarżony wyrok WSA został uchylony, a skarga oddalona.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia na inwestora obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego oraz wykonania robót budowlanych w związku z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego, polegającym na likwidacji naczółków i zmianie kubatury budynku. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego, uznając brak wystarczających podstaw do stwierdzenia istotnego odstępstwa i kwestionując możliwość nałożenia obowiązku na inwestora, który utracił tytuł prawny do nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną właścicieli nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i oddalił skargę P. G. Zasądził od P. G. na rzecz A. R. i A. R. kwotę 450 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 16 lutego 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak sędzia del. NSA Leszek Kiermaszek Protokolant: sekretarz sądowy Agnieszka Chustecka po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. R. i A. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lutego 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 2423/14 w sprawie ze skargi P. G. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego oraz wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. zasądza od P. G. na rzecz A. R. i A. R. kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 26 lutego 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 2423/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. G. uchylił decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego oraz wykonania określonych robót budowlanych zaskarżoną decyzję.
Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. ([...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., po rozpoznaniu odwołań A. R., A. J., A. R. i A. R. - uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Legionowie z dnia [...] czerwca 2014 r. ([...]) nakazującą P. G. wykonanie w zakreślonym terminie projektu zamiennego oraz wykonanie wyszczególnionych robót budowlanych w budynku mieszkalnym jednorodzinnym bliźniaczym na działkach nr ew. [...] i [...] obr. ew. [...] przy ul. K. w L. i nałożył obowiązek sporządzenia i przedstawienia w podanym terminie projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót oraz nakazał wykonanie robót budowlanych w celu doprowadzenia ww. budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z przepisami – zgodnie ze złożoną ekspertyzą.
Organ uznał za konieczne wydanie decyzji reformatoryjnej z uwagi na: niepełne wskazanie podstawy prawnej. Skoro roboty zostały wykonane, to oprócz art. 51 ust. 1 pkt 3, winien być wymieniony także art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Ponadto wskazał, że zakres robót budowlanych zmierzających do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem należało rozszerzyć o prace związane z wykonaniem przewodu kominowego kuchni (pkt. 10.8 ekspertyzy technicznej) oraz o wykonanie dodatkowych warstw przeciwwilgoceniowych w kotłowni i garażu (pkt. 10.8 ekspertyzy technicznej). Zdaniem organu pozostałe nieprawidłowości nie mogły być usunięte w tym trybie, gdyż dotyczą stanu technicznego obiektu. Organ ocenił, które ze zleconych do wykonania robót celem doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem były zasadne.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że postępowanie nadzoru budowlanego oraz postępowanie cywilne są odrębne i niezależne. Dlatego bez wpływu na wynik sprawy pozostawały rozstrzygnięcia przez sąd powszechny sporu, w tym wysokość odszkodowania na rzecz pozostałych stron.
Organ zaznaczył, że to P. G., jako jedyny inwestor, był odpowiedzialny za prawidłowe prowadzenie oraz zakończenie procesu inwestycyjnego. Dlatego też to on ponosi konsekwencje administracyjne, którymi było wybudowanie ww. obiektów w sposób istotnie odbiegający od warunków pozwolenia na budowę, niezgodnie z prawem oraz przedłożenie do zawiadomienia o zakończeniu robót niekompletnych dokumentów.
W oparciu o art. 36a ust. 5 ustawy Prawo budowlane, podzielając stanowisko projektanta, organ stwierdził, że likwidacja naczółków na dachu budynku jest istotnym odstępstwem od projektu zatwierdzonego decyzją Starosty Legionowskiego z dnia [...] lutego 2009 r., ponieważ zmieniła się kubatura budynku. Pozostałe nieprawidłowości stwierdzone w pkt 9.1-pkt 9.36 uznano za nieistotne.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniósł P. G. i domagając się jej uchylenia. Wskazał, że obowiązek wykonania robót budowlanych oraz projektu budowlanego zamiennego ciąży na Państwie J. i Państwie R. Państwo R Otrzymali rekompensaty pieniężne za wady i niezgodności z projektem co zwalnia skarżącego z obowiązku usunięcia wad fizycznie. Skarżący dodał, że został wkopany szczelny zbiornik i w starostwie powiatowym przedstawił jego atest. Obecni właściciele prawdopodobnie zrobili w nim otwory na odpływ z rynien. Poza tym oględziny szamba nastąpiły po prawie pięciu latach od oddania budynku nabywcom.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wyrokiem z dnia 26 lutego 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 2423/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wobec naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 36 ust. 5 Prawa budowlanego oraz art. 52 cyt. ustawy, które miało wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Mając na uwadze treść art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane Sąd I instancji, podkreślił, że przepis ten znajduje zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy właściwy organ ustali, że roboty budowlane realizowane na podstawie pozwolenia na budowę zostały wykonane z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. Tym samym możliwość nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem również uzależniona jest od stwierdzenia wykonania robót budowlanych z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. W przeciwnym bowiem przypadku, tj. braku podstaw do żądania przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, przy jednoczesnym stwierdzeniu potrzeby wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem właściwym trybem będzie tryb przewidziany w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.
Sąd wskazał, iż to czy stwierdzone odstępstwo, mimo że dotyczy jednego z parametrów wymienionych w ust. 5 pkt 1-7 art. 36a ww. ustawy, ma charakter istotny zależy od okoliczności danej sprawy. Za takim rozumieniem tego przepisu - pozostawiającym organom administracji budowlanej pewien margines uznaniowości-przemawia wykładnia celowościowa tego przepisu. Wykładnia gramatyczna prowadziłaby bowiem do wniosku, że każde - nawet nieznaczne odstępstwo – należałoby kwalifikować jako odstępstwo istotne, zważywszy przy tym, że zmiana niektórych parametrów obiektu, jego poszerzenie lub zmniejszenie o kilka centymetrów może być konsekwencją np. nienormatywnego wykonania materiału budowlanego przez producenta.
Sąd zauważył, że nie każda zmiana podstawowych parametrów obiektu budowlanego wymienionych w art. 36a ust. 5 pkt 2 cyt. ustawy pociąga za sobą skutki wymienione w 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Nie każde odstępstwo dotyczące wymienionych parametrów, stanowić będzie odstępstwo istotne. Oznacza to, że charakter stwierdzonego odstąpienia winien być oceniony przez organ prowadzący postępowanie w okolicznościach danej sprawy. Odmiennie może bowiem zostać ocenione powyższe odstąpienie w zależności od m.in. charakteru obiektu budowlanego i jego rozmiarów.
Sąd uznał, że orzekając w przedmiocie istnienia istotnych odstępstw organy nie mogły poprzestać - jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie - wyłącznie na ustaleniu jednej z okoliczności wymienionych w art. 36a ust. 5 ustawy Prawo budowlane, ale winny dokonać samodzielnej oceny - nie tylko w oparciu o lakoniczną w tym zakresie opinię projektanta - czy ustalone odstępstwo tj. zamiana kubatury obiektu poprzez likwidację naczółków na dachu ma charakter istotny w całokształcie okoliczności ustalonych w omawianym przypadku. Ocena ta winna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanych rozstrzygnięć zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a. Zdaniem Sądu, dopiero jednoznaczne wykazanie powyższych okoliczności będzie uprawniało organy do nałożenia - przy ponownym rozpoznaniu sprawy - pozostałych obowiązków tj. wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem, pod warunkiem, że nie wypełniają one dyspozycji art. 66 ustawy Prawo budowlanego. Sąd podkreślił, że ocenie organów, w powyższym kontekście winna być poddana również okoliczność zmiany kąta nachylenia dachu, brak dylatacji pomiędzy segmentami budynku.
Sąd zaznaczył, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny wziąć pod uwagę art. 52 ustawy Prawo budowlane. Z przepisu tego niewątpliwie wynika, że w pierwszej kolejności nakaz w procesie naprawczym winien być skierowany do inwestora, ale tego, który dysponuje tytułem prawnym do nieruchomości. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, że kryterium wyboru spośród trzech wymienionych w art. 52 ustawy Prawo budowlane podmiotów jest posiadanie tytułu prawnego do władania obiektem, który pozwala na wykonanie decyzji (wyrok NSA z dnia 27 marca 2007 r., II OSK 522/06, wyrok NSA z dnia 6 marca 2008 r., II OSK 158/07, LEX nr 468723). W konsekwencji nie ma możliwości nałożenia obowiązku na inwestora, który utracił tytuł prawny do nieruchomości. Sąd stwierdził, że wskazanie adresata nałożonego w trybie legalizacyjnym nakazu, wymaga ustalenia nie tylko osoby inwestora, ale również jego aktualnego związku z nieruchomością, a więc czy posiada on tytuł prawny do nieruchomości, umożliwiający mu wykonanie obowiązku.
Sąd uznał, że takich ustaleń w niniejszej sprawie organy nie dokonały, pomimo że skarżący podnosił, iż sprzedaż budynku na rzecz uczestników postępowania miała miejsce w dniu [...] stycznia 2010 r. Na rozprawie w dniu 26 lutego 2015 r. również oświadczył, że od pięciu lat nie jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości oraz dołączył pismo z dnia [...] lutego 2014 r. skierowane do organu powiatowego informujące, że – pomimo kilkukrotnych prób – nie jest wpuszczany do budynku.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli A. R. i A. R., zaskarżając go w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi. zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:
1. art. 36a ust. 5 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego, polegające na zmianie kubatury obiektu budowlanego nie jest istotnym odstępstwem w rozumieniu powołanego w punkcie niniejszym przepisu, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że odstępstwo takie jest odstępstwem istotnym w rozumieniu art. 36 ust. 5 pkt 2 ustawy Prawo budowlane;
2. art. 52 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013, poz. 1409, ze zm.), poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że podmiotem zobowiązanym do sporządzenia projektu budowlanego zamiennego jest, w sytuacji wykonania robót budowlanych niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, w pierwszej kolejności każdoczasowy właściciel nieruchomości, nie zaś inwestor, podczas gdy prawidłowa wykładnia tegoż przepisu prowadzi do wniosku, że podmiotem tym winien być inwestor, a dopiero w szczególnych wypadkach, gdy inwestor nie ma możliwości dostępu do takiej nieruchomości, jej każdoczasowy właściciel.
W oparciu o art. 174 pkt 2 P.p.s.a. wskazano na naruszenie przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi tj:
1. art. 141 § 1 pkt 4 P.p.s.a. poprzez nie wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku istotnych motywów rozstrzygnięcia, tj. wyjaśnienia na jakiej podstawie Sąd doszedł do przekonania, że odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego polegające na zmianie kubatury obiektu budowlanego poprzez likwidację naczółków na dachu budynku nie stanowi istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, a także oparcie uzasadnienia w części dotyczącej utrudniania inwestorowi dostępu do budynku którego dotyczy postępowanie wyłącznie o oświadczenie inwestora;
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., poprzez przyjęcie, że objęta kontrolą sądu decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2014 r. Nr [...]., zapadła z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, podczas gdy zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego i w sprawie zastosowanie winien mieć art. 151 P.p.s.a. i skargę należało oddalić.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zwrócono uwagę na modyfikację brzmienia art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego. Skarżący kasacyjnie uznali, że wykładnia tego przepisu zaprezentowana w zaskarżonym wyroku jest błędna bowiem celem wskazanych nowelizacji było wyeliminowanie z ustawy Prawo budowlane elementu ocenności, związanego z kwalifikowaniem przez organy budowlane odstępstw jako istotnych bądź nieistotnych. W obecnym stanie prawnym, każde odstępstwo dotyczące elementów wskazanych w art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego jest odstępstwem istotnym.
Dalej wskazano, że w obowiązującym stanie prawnym kwalifikacji odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego dokonuje przede wszystkim autor projektu budowlanego (vide art. 36a ust. 6 ustawy Prawo budowlane). W tym kontekście nie sposób nie zauważyć, że autorka opinii z dnia [...] czerwca 2013 r., na podstawie której między innymi, orzekały w niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego, jest również, autorką projektu budowlanego dotyczącego przedmiotowej inwestycji. W ekspertyzie tej jednoznacznie stwierdzono, że odstępstwo polegające na zmianie kubatury budynku jest odstępstwem istotnym (vide s. 2 ekspertyzy).
Stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionujące istotność odstępstwa w niniejszej sprawie jest błędne, a co za tym idzie decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2014 r. nie narusza art. 36a ust. 5 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.
Odnośnie do zarzutu naruszenia art. 52 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane skarżący kasacyjnie wskazali, że kolejność podmiotów wymienionych w art. 52 ww. ustawy nie jest przypadkowa i wskazuje w jakiej kolejności należy obciążać te podmioty obowiązkami wynikającymi, między innymi z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Nałożenie obowiązku na właściciela nieruchomości, który nie jest jej inwestorem, będzie zatem możliwe w wypadku, w którym inwestor nie istnieje, np. wskutek likwidacji spółki prawa handlowego, a także w wypadku, gdy inwestor ma uniemożliwiony dostęp do nieruchomości, w zakresie koniecznym do sporządzenia projektu i wykonania określonych robót budowlanych. Skarżący kasacyjnie stwierdzili, że udostępnią inwestorowi swoje nieruchomości w zakresie niezbędnym do wykonania nałożonych na niego obowiązków.
W skardze kasacyjnej wskazano na wstępujący w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym nakaz wydany w oparciu o art. 51, winien być kierowany w pierwszej kolejności do inwestora. Potrzeba ustalenia, czy nadal dysponuje on nieruchomością, wynika z potrzeby zapobieżenia niewykonalności orzeczenia. (...) Trudno zaś uznać, aby wady wynikające z działania inwestora, miały obciążać późniejszego nabywcę tej nieruchomości. Bez znaczenia przy tym pozostaje kwestia wypłaconego odszkodowania na rzecz właściciela (z ubezpieczenia konstruktora budynku, inspektora nadzoru i kierownika budowy) oraz zasady współżycia społecznego, które w postępowaniu administracyjnym nie znajdują zastosowania. Przyjęcie odmiennego rozumienia art. 52 ustawy Prawo budowlane powodowałoby obciążenie obecnego właściciela nieruchomości niezgodnymi z prawem budowlanym działaniami polegającymi na wzniesieniu obiektu budowlanego z odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego, a więc w ramach samowoli budowlanej.
Skarżący kasacyjnie stwierdzili, że decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2014 r., nakładająca na inwestora, obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zastępczego oraz obowiązek wykonania określonych robót budowlanych, nie narusza, wbrew ocenie Sądu I instancji, art. 51 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 52 ustawy Prawo budowlane.
Zarzucając naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. skarżący kasacyjnie podnieśli, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera w istocie wyjaśnienia jego podstawy prawnej, w zakresie uznania zaskarżonej decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jako wydanej z naruszeniem art. 36a ust. 5 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.
W uzasadnieniu wyroku przytoczono bowiem jedynie pogląd, iż nie każda zmiana kubatury obiektu budowlanego stanowi istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego (co samo w sobie stanowi błędną wykładnię art. 36a ust, 5 pkt 2 ustawy Prawo budowlane), nie wskazano natomiast, czemu Sąd I instancji doszedł do przekonania o tym, że wykazana w decyzjach organów nadzoru budowlanego zmiana kubatury obiektu jest zmianą nieistotną, bądź, że istotność odstąpienia jest co najmniej mocno wątpliwa. Uzasadnienie skarżonego wyroku w ogóle nie odnosi się do konkretnych parametrów inwestycji, co uniemożliwia rzeczową polemikę ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w tym zakresie.
Nadto Sąd I instancji w istocie nie wskazał, na jakiej podstawie poczynił ustalenia dotyczące uniemożliwiania inwestorowi dostępu do nieruchomości objętej postępowaniem. Sąd w istocie oparł się wyłącznie na oświadczeniu inwestora wyrażonym w piśmie kierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Legionowie.
Konsekwencją wskazanych wyżej uchybień, zdaniem skarżących kasacyjnie, jest również naruszenie przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji, jako zapadłej z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, podczas gdy zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego i w sprawie zastosowanie winien mieć art. 151 P.p.s.a. i skargę należało oddalić.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez A. R. i A. R. ma usprawiedliwione podstawy.
Za zasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 36a ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Zgodzić należy się z poglądem Sądu I instancji, że nie każde odstępstwo skutkujące zmianą parametru obiektu jakim jest kubatura obiektu będzie odstępstwem istotnym. Art. 36a ust. 5 pkt 1 ww. ustawy powinien być wykładany racjonalnie. Pewne niewielkie odstępstwa od przewidzianej w projekcie budowlanym kubatury obiektu mogą wynikać z przyczyn od inwestora niezależnych np. z rodzaju użytych materiałów budowlanych oraz użytych do budowy narzędzi. Niewielkie zmiany w kubaturze obiektu nie mogą być więc uznane za istotne odstępstwo od projektu budowlanego. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest podstaw do kwestionowania poczynionych przez organ administracji ustaleń, że zmiana kubatury budynku miała charakter istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. Nie ma podstaw do kwestionowania prawidłowości tego ustalenia z tego powodu, że dokonując go organ administracji oparł się na opinii autora projektu budowlanego. Analiza tej opinii pozwala stwierdzić, że została ona wykonana z należytą starannością. Świadczy o tym fakt, że spośród kilkunastu niezgodności z projektem budowlanym tylko dwie zostały zakwalifikowane przez projektanta jako istotne odstępstwa zaś pozostałe jako odstępstwa nieistotne bądź innego rodzaju dopuszczalne prawem zmiany.
Za zasadny uznać również należy zarzut naruszenia art. 52 ustawy Prawo budowlane. Okoliczność, że inwestor nie jest właścicielem nieruchomości przemawiałaby przeciwko nałożeniu na niego obowiązku usunięcia niezgodności z projektem budowlanym tylko wówczas, gdyby był on pozbawiony z tego powodu możliwości dostępu do nieruchomości. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Aktualni właściciele nieruchomości deklarują bowiem możliwość udostępnienia inwestorowi nieruchomości w zakresie niezbędnym do wykonania wynikających z decyzji robót. Nie ma więc uzasadnionych podstaw do przyjęcia, że decyzja nakładająca na inwestora obowiązek wykonania określonych robót byłaby decyzją niewykonalną.
Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego same w sobie były wystarczającą podstawą do uwzględnienia skargi kasacyjnej. Tym samym dokonywanie oceny pozostałych podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów nie jest konieczne.
Odnośnie do podnoszonych w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzutów inwestora, że wypłacił aktualnym właścicielom budynku odszkodowanie stwierdzić należy, iż okoliczność ta nie skutkuje niemożnością prowadzenia postępowania przez organy nadzoru budowlanego i nałożenia na inwestora, który wypłacił odszkodowanie za wadliwie wykonany budynek obowiązków, o których mowa w art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.
Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 P.p.s.a., art. 151 P.p.s.a. i art. 203 pkt 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło