II FZ 300/17

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2017-07-03

Skład orzekający: Bogdan Lubiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie pisma w trybie art. 73 PPSA uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu liczonego od dnia pierwszej nieudanej próby doręczenia, nawet jeśli adresat odebrał przesyłkę po tym terminie?
Ratio decidendi
Doręczenie pisma w trybie art. 73 PPSA uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu, liczonego od dnia pierwszej nieudanej próby doręczenia (awizo). Późniejsze odebranie przesyłki przez adresata, nawet po upływie tego terminu, nie niweczy skutków prawnych fikcji doręczenia. W związku z tym, jeśli wpis sądowy nie został uiszczony w terminie wynikającym z tej fikcji, należy uznać, że strona uchybiła terminowi.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odrzucające jej zażalenie na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. WSA w Warszawie odrzucił zażalenie skarżącej na postanowienie o oddaleniu wniosku o zmianę postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, wskazując na uchybienie terminowi do uiszczenia wpisu sądowego. NSA uchylił poprzednie postanowienie WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, nakazując wyjaśnienie kwestii dwukrotnego awizowania przesyłki. Po ponownym rozpoznaniu, WSA ponownie odrzucił zażalenie, uznając, że wpis został uiszczony po terminie, co zostało utrzymane przez NSA w niniejszym orzeczeniu.
Rozstrzygnięcie
Oddalić zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bogdan Lubiński po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 2750/14 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi K. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 12 czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 6 marca 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 2750/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie K. S. (zwanej dalej "Skarżącą") na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 2750/14. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że postanowieniem z dnia 8 lutego 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 2750/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek Skarżącej o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2014 r. o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 12 czerwca 2014 r. w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym jako nieuzasadnionych. Pismem z dnia 17 lutego 2016 r. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III wezwano Skarżącą do uiszczenia - w terminie 7 dni - wpisu od zażalenia w kwocie 100 zł, pod rygorem jego odrzucenia. Odpis zarządzenia został doręczony Skarżącej w dniu 21 lutego 2016 r. W terminie do uiszczenia wpisu sądowego Skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem z dnia 18 maja 2016 r. referendarz sądowy wniosek Skarżącej o przyznanie prawa pomocy pozostawił bez rozpoznania. Wobec uprawomocnienia się ww. zarządzenia referendarza ponowienie wezwano Skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia. Wezwanie odebrane zostało przez Skarżącą w dniu 19 lipca 2016 r. Pierwsze awizo przesyłki, jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, nastąpiło w dniu 1 lipca 2016 r. Skarżąca w dniu 25 lipca 2016 r. uiściła wpis sądowy od zażalenia w prawidłowej wysokości. Postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie w sprawie, wskazując w uzasadnieniu, że skoro przesyłka ta została awizowana po raz pierwszy w dniu 1 lipca 2016 r., to doręczenie zgodnie z regułą zawartą w art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) nastąpiło już wcześniej, tj. z dniem 15 lipca 2016 r. natomiast okoliczność, że adresatowi wydano przesyłkę w terminie późniejszym nie ma żadnego znaczenia dla liczenia terminu według wskazanego art. 73 p.p.s.a. Wskutek wniesionego zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 24 listopada 2016 r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu NSA wskazał, że ponownie prowadząc postępowanie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powinien podjąć czynności mające na celu wyjaśnienie czy w sprawie miało miejsce dwukrotne awizowanie spornej przesyłki zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie z dnia 8 lutego 2016 r. NSA wskazał, że sąd pierwszej instancji powinien przeprowadzić postępowanie reklamacyjne dotyczące spornej przesyłki. Dopiero wyjaśnienie wątpliwości, co do dwukrotnej awizacji, pozwoli rozstrzygnąć, czy przesyłka została skutecznie doręczona w dniu 15 lipca 2016 r., w trybie doręczenia zastępczego, o którym mowa w art. 73 § 4 p.p.s.a. i w konsekwencji czy uiszczenie wpisu sądowego nastąpiło z uchybieniem terminu. W odpowiedzi na wszczęte postępowanie reklamacyjne, Poczta Polska pismem z dnia 27 stycznia 2017 r. wyjaśniła, że przedmiotowa przesyłka została awizowana 1 lipca 2016 r., natomiast zawiadomienie powtórne sporządzono i doręczono 11 lipca 2016 r. Przesyłka została odebrana przez adresata 19 lipca 2016 r. Z uwagi na wydanie przesyłki po terminie jej odbioru Poczta Polska uznała skargę za uzasadnioną. Sąd pierwszej instancji wskazał, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej wezwanie do wykonania zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia wynika, że została ona doręczona w dniu 19 lipca 2016 r. Stwierdził, że skoro przesyłka ta została awizowana po raz pierwszy w dniu 1 lipca 2016 r., a powtórne awizowanie, jak wynika z wyjaśnienia Poczty Polskiej miało miejsce 11 lipca 2016 r., to doręczenie zgodnie z przytoczoną regułą zawartą w art. 73 p.p.s.a. nastąpiło już wcześniej, tj. z dniem 15 lipca 2016 r. Termin bowiem do odebrania tej przesyłki biegł od daty pierwszego awizowania przez kolejnych 14 dni. Jeśli strona nie odbierze przesyłki w ciągu 14 dni od dnia dostarczenia pierwszego awiza, uznać należy, że została ona doręczona prawidłowo. Okoliczność, że adresatowi wydano przesyłkę w terminie późniejszym nie ma żadnego znaczenia dla liczenia terminu wg art. 73 p.p.s.a. Odbiór przesyłki przez adresata po upływie 14 dni od daty jej złożenia w urzędzie pocztowym jest to czynność organizacyjno-techniczna, nie mająca znaczenia dla zaistnienia skutku w postaci doręczenia, uzależnionego wyłącznie od spełnienia warunku przewidzianego w ustawie – upływ ostatniego dnia okresu. Wobec powyższego siedmiodniowy termin na uiszczenie wpisu sądowego upłynął z dniem 22 lipca 2016 r. Skarżąca uiściła natomiast wpis od zażalenia w dniu 25 lipca 2016 r. Uchybiła więc terminowi do uiszczenia wpisu od zażalenia, co musi za sobą pociągnąć negatywne konsekwencje dla strony, które to konsekwencje znieść może jedynie ewentualne przywrócenie terminu orzeczone na wniosek, który strona może wnieść. W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła o uchylenie skarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65- 72 p.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Stosownie do § 3 tego artykułu w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Zgodnie zaś z § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Z treści art. 73 § 1 i § 4 p.p.s.a. wynika zatem, że doręczenie w tym trybie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu, liczonego od dnia pierwszej nieudanej próby doręczenia, o której adresat dowiaduje się ze stosownego zawiadomienia, tj. awizo. Od daty na zawiadomieniu należy liczyć czternastodniowy termin do przyjęcia fikcji prawnej doręczenia pisma. Fikcja ta polega na przyjęciu za udowodniony fakt prawotwórczy, że adresat przesyłki zapoznał się z jej treścią ostatniego dnia tego terminu, a zatem z tą datą wiążą się również odpowiednie skutki procesowe. W literaturze przedmiotu i orzecznictwie sądowoadministracyjnym uznaje się, że odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się fikcja prawna doręczenia, nie zmienia skutków procesowych zaistniałej fikcji. Również wtedy, gdy adresat odbierze przesyłkę już po 14 dniach, w dalszym ciągu będzie miała zastosowanie wynikająca z tego przepisu fikcja prawna wcześniejszego doręczenia. W tym zakresie jej skutki nie przestają wywoływać skutków prawnych wcześniejszego doręczenia przesyłki. Innymi słowy, późniejsze odebranie na żądanie strony pisma, a więc po upływie terminu, o którym mowa w art. 73 § 3 p.p.s.a., na skutek bezprawnego jego przetrzymywania przez operatora pocztowego, nie niweczy skutków doręczenia pisma w trybie art. 73 p.p.s.a. Dlatego też, fakt odebrania pisma z urzędu pocztowego przez Skarżącą po upływie terminu wskazanego w art. 73 § 1 p.p.s.a., nie ma wpływu na skutek określony w art. 73 § 4 p.p.s.a. W wyniku postępowania reklamacyjnego, Poczta Polska pismem z dnia 27 stycznia 2017 r. wyjaśniła, że przedmiotowa przesyłka została awizowana 1 lipca 2016 r., natomiast zawiadomienie powtórne sporządzono i doręczono 11 lipca 2016 r. Przesyłka została odebrana przez adresata 19 lipca 2016 r. (k. 192). W niniejszej sprawie siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu sądowego upłynął z dniem 22 lipca 2016 r. Skarżąca uiściła wpis od zażalenia w dniu 25 lipca 2016 r., a więc uchybiła terminowi do uiszczenia wpisu od zażalenia. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z 197 § 1 i 2 p.p.s.a.[pic]

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło