I SA/Wa 1383/14

WyrokWSA w Warszawie2014-12-10

Skład orzekający: Iwona Kosińska, Dariusz Chaciński, Dariusz Pirogowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się rażącego naruszenia prawa, odmawiając stwierdzenia nieważności własnych decyzji z 1995 r. i 1996 r., które odmówiły stwierdzenia nieważności orzeczeń z 1952 r. o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustanowienie prawa własności czasowej do gruntu oraz o odmowie przyznania tego prawa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dopuściło się rażącego naruszenia prawa, odmawiając stwierdzenia nieważności własnych decyzji. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem jest jedynie ocena, czy decyzja jest dotknięta wadami wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a., a nie rozpatrywanie sprawy co do jej istoty. W ocenie sądu, zarzuty skarżącej dotyczące wadliwości ogłoszenia o objęciu nieruchomości w posiadanie przez gminę oraz wydania orzeczeń przez nieuprawnione osoby, okazały się niezasadne. Ponadto, zarzut pozbawienia strony statusu strony w postępowaniu dekretowym nie mógł być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji w trybie art. 156 § 1 k.p.a., a zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. również nie został uznany za skuteczny.
Stan faktyczny
Skarżąca M. L. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) z marca 2014 r., która utrzymała w mocy własną decyzję z maja 2013 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności wcześniejszych decyzji SKO z 1995 r. i 1996 r. Te z kolei odmawiały stwierdzenia nieważności orzeczeń Prezydium Rady Narodowej z 1952 r. o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustanowienie prawa własności czasowej do gruntu oraz o odmowie przyznania tego prawa. Skarżąca zarzuciła SKO m.in. rażące naruszenie prawa, błędy w ustaleniu daty objęcia gruntu w posiadanie przez gminę oraz pozbawienie jej statusu strony w postępowaniu. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) Sędziowie: WSA Dariusz Chaciński WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2014 r. nr KOC/[...]/Go/13 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] marca 2014 r. nr KOC[...]/Go/13, po rozpatrzeniu wniosku M. L. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...] maja 2013 r. nr KOC/[...]/Go/10 odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 1995 r., nr KOC/[...]/GO/95 oraz z dnia [...] lutego 1996 r., nr KOC/[...]/Go/96 (w osnowie zaskarżonej decyzji nieprawidłowo podano nr decyzji KOC/[...]/Go/06), którymi organ nadzoru odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] marca 1952 r. nr II-[...]/[...]/52 (w osnowie zaskarżonej decyzji nieprawidłowo podano nr orzeczenia II/[...]/[...]/52), którym odmówiono przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustanowienie na rzecz dawnej właścicielki prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. P. 36, nr hip. [...] oraz orzeczenia z dnia [...] marca 1952 r., nr II-[...]/[...]/52 (w osnowie zaskarżonej decyzji nieprawidłowo podano nr orzeczenia II/[...]/[...]/52) o odmowie przyznania prawa własności czasowej do wyżej wymienionego gruntu. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że M. L. wnioskiem z dnia [...] października 1995 r. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] marca 1952 r., którym odmówiono przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustanowienie na rzecz dawnej właścicielki prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. P. 36, nr hip. [...]. W tym samym piśmie wnioskująca zwróciła się również o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] marca 1952 r. o odmowie przyznania prawa własności czasowej do wyżej wymienionego gruntu. Po rozpatrzeniu wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] grudnia 1995 r., nr KOC/[...]/GO/95 odmówiło stwierdzenia nieważności przedmiotowych orzeczeń. W ocenie organu nadzoru orzeczenia te nie naruszały ówcześnie obowiązującego prawa. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 1996 r., nr KOC/[...]/Go/96. Następnie wnioskiem z dnia [...] maja 2010 r. M. L. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. o stwierdzenie nieważności powołanych wyżej decyzji organu nadzoru z dnia [...] grudnia 1995 r. oraz [...] lutego 1996 r. Wnioskodawczyni zarzuciła obu decyzjom naruszenie art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] poprzez przyjęcie, że J. R. (spadkodawczyni wnioskodawczyni) złożyła wniosek z o przyznanie jej prawa własności czasowej nieruchomości z uchybieniem 6-miesięcznego terminu, biegnącego od daty ogłoszenia o objęciu przedmiotowego gruntu w posiadanie przez gminę. Tymczasem w ocenie wnioskodawczyni faktycznie termin ten nie zaczął w ogóle biec z uwagi na niewykazanie, że w Dzienniku Urzędowym Miejskim nastąpiło objęcie przedmiotowej nieruchomości przez Gminę. Wnioskodawczyni wskazała, że zgodnie z przepisami powołanego dekretu oraz przepisów wykonawczych dla skutecznego przejęcia nieruchomości ogłoszenie winno było wskazywać skonkretyzowaną nieruchomość, posiadającą indywidualne oznaczenie pod postacią numeru policyjnego i numeru wykazu hipotecznego. Wskazanie jedynie pewnego kwartału nie spełniało w ocenie wnioskodawczyni stawianych przez prawo wymogów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] maja 2013 r. odmówił stwierdzenia nieważności własnych decyzji z dnia [...] grudnia 1995 r. oraz [...] lutego 1996 r. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ nadzoru przypomniał treść art. 156 § 1 kpa i wyjaśnił, że w niniejszym postępowaniu ocenie organu nadzoru podlega sama treść decyzji z dnia [...] grudnia 1995 r. oraz [...] lutego 1996 r. Kolegium po dokonanej analizie rozpatrywanej sprawy stanęło na stanowisku, że nie wystąpiły w niej przesłanki określone w art. 156 § 1 pkt 1 oraz 3-7 kpa. Organ nadzoru przeanalizował również treść art. 156 § 2 pkt 2 kpa i odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych wyjaśnił znaczenie pojęcia "rażące naruszenie prawa". Kolegium przywołało treść art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Przechodząc do oceny rozpatrywanej sprawy organ nadzoru stwierdził, że podniesiony przez wnioskodawczynię zarzut nieprawidłowego określenia nieruchomości w ogłoszeniu dotyczącym objęcia gruntów w posiadanie nie może zostać uznany za zasadny. Wskazana przez M. L. procedura istotnie była określona w rozporządzeniu Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m.st. Warszawa (Dz. U. Nr 16, poz. 112). Jednakże w dacie przejęcia nieruchomości przy ul. P. 36 obowiązywała już regulacja zawarta w rozporządzeniu Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m.st. Warszawa, która w § 2 wskazywała, że ogłoszenie dotyczące objęcia nieruchomości powinno zawierać oznaczenie obszaru, na którym grunty zostają objęte w posiadanie. Oznacza to, że nowa regulacja prawna z 1948 r. zawierała warunki formalne łagodniejsze niż we wcześniejszym rozporządzeniu z 1946 r. Znajdujące się w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy Nr [...] z dnia [...] sierpnia 1948 r. ogłoszenie w punkcie [...] obejmowało swoją treścią grunty między osiami ulic: G., J., T., O. i P. Z treści przywołanego ogłoszenia dotyczącego określenia granic obszaru obejmowanego w posiadanie przez Gminę [...] możliwe zatem było, w ocenie organu nadzoru, dokładne zidentyfikowanie położenia przedmiotowej nieruchomości. Wobec powyższego nieuprawnionym jest twierdzenie wnioskodawczyni, że nie rozpoczął swojego biegu termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej. Termin do złożenia wniosku rozpoczął bowiem swój bieg w dniu [...]sierpnia 1948 r. i zakończył w dniu [...] lutego 1949 r. W tym terminie nie został, jak wynika z analizy akt sprawy, złożony wniosek w trybie art. 7 dekretu. Organ nadzoru stwierdził zatem, że w sprawie istotnie wystąpiło naruszenie terminu do złożenia tzw. wniosku dekretowego. W ocenie organu nadzoru znajdujący się w aktach sprawy wniosek z dnia 17 lutego 1949 r. o przywrócenie uchybionemu terminowi nie zawierał wskazania okoliczności pozwalających na przyjęcie, że uchybienie miało miejsce bez winy strony z powodu przeszkód nie do przezwyciężenia, o których była mowa w przepisie art. 41 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym (Dz. U. Nr 36, poz. 341). Równocześnie Kolegium stwierdziło, że odmowa przyznania prawa własności czasowej była konsekwencją uchybienia ustawowemu terminowi do złożenia wniosku dekretowego. Oznacza to, zdaniem organu nadzoru, że również w tym zakresie brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności wskazanych we wniosku decyzji Kolegium. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem M.L. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W jego uzasadnieniu powołała się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2009 r., sygn. akt I OSK 679/08, w którym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że co prawda oznaczenie jedynie obszaru było zgodne z literalnym brzmieniem obowiązującego rozporządzenia, jednakże należałoby również wziąć pod uwagę konstytucyjny porządek prawny i rozpatrzeć problem skuteczności objęcia nieruchomości w kontekście poprzedniego uregulowania. Ponadto wnioskodawczyni wskazała na nieprawidłowe postępowanie pracownika zarządu miejskiego, które doprowadziło do przekroczenia przez matkę wnioskującej terminu do złożenia wniosku o przyznanie własności czasowej. W ocenie wnioskodawczyni niesłuszną była odmowa przyjęcia od matki wniosku, albowiem organ nie miał takich uprawnień. Po rozpatrzeniu złożonego wniosku organ nadzoru stwierdził, że nie może on zostać uwzględniony. W uzasadnieniu zajętego stanowiska Kolegium w całości podtrzymano dotychczasowe rozważania dotyczące braku podstaw do stwierdzenie nieważności kwestionowanych decyzji organu nadzoru a w szczególności podtrzymało stanowisko o braku rażącego naruszenia przepisów obowiązujących w dacie wydania przedmiotowych orzeczeń, co skutkuje niemożliwością stwierdzenia ich nieważności w trybie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Jednocześnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych poczyniło szerokie rozważania dotyczące prawnego charakteru 6-miesięcznego terminu określonego w art. 7 dekretu o własności gruntów na terenie m.st. Warszawy i stanęło na stanowisku, że jest to termin prawa materialnego, którego przywrócenie co do zasady nie jest możliwe, a stanowisko to znajduje odzwierciedlenie w utrwalonym orzecznictwie sądowoadministracyjnym przywołanym przez organ. Jednocześnie Kolegium podkreśliło, że odmowa przyznania prawa własności czasowej do przedmiotowego gruntu była uzasadniona z uwagi na niedochowanie przez stronę terminu wskazanego w art. 7 ust. 1 dekretu, co oznacza, że również w tym zakresie brak jest przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności kwestionowanych przez wnioskodawczynię decyzji Kolegium. Mając powyższe na uwadze Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2013 r. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2014 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła M. L. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, czyli: 1 - art. 7, 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa poprzez zaniechanie oceny zgodności decyzji Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z dnia 13 marca 1952 r. oraz decyzji z dnia 11 marca 1952 r. z art. 9, 10, 75, 68, 101 oraz rozdziałami IX i X rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnem (Dz. U. Nr 36, poz. 341) w związku z art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) poprzez: - niedostrzeżenie, że skarżąca została pozbawiona statusu strony w postępowaniu, które zakończone zostało wydaniem przedmiotowych decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] i [...] marca 1952 r., - niedostrzeżenie, że w/w pisma nie zostały podpisane przez osobę upoważniona, - błędne przyjęcie daty objęcia przedmiotowego gruntu przez gminę [...] w posiadanie, - pominięciem zeznań świadków na okoliczność przyczyny niezłożenia przez matkę skarżącej w dniu [...] lutego 1949 r. wniosku dekretowego, 2 - naruszenie art. 10 § 1 kpa poprzez uniemożliwienie stronie wzięcie czynnego udziału w sprawie, czym naruszono prawo do czynnego uczestnictwa w każdym stadium postępowania oraz pozbawienie strony wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, 3 - naruszenie art. 8 i art. 107 § 3 kpa przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim ogólnikowych twierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwienie dokonania kontroli zaskarżonej decyzji, 4 - naruszenie art. 9 i art. 11 kpa poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2013 r., nr KOC/[...]/Go/10, 5 - naruszenie art. 8 kpa poprzez brak pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej polegające na antydatowaniu decyzji z dnia [...] marca 2014 r., doręczonej w dniu [...] marca 2014 r., a mianowicie sporządzenie i wysłanie decyzji doręczonej w dniu [...] marca 2014 r. po złożeniu przez skarżącą wniosku z dnia [...] marca 2014 r. (datowanego na dzień [...] marca 2014 r.) o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Samorządowego Kolegium Odwoławczej w Warszawie z dnia [...] maja 2013 r., 6 - naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 kpa polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji z dnia [...] maja 2013 r. w sytuacji, gdy prawidłowe było orzeczenie o nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 1995 r., nr KOC/[...]/Go/94 oraz decyzji z dnia [...] lutego 1996 r., nr KOC/[...]/G0/O6, która utrzymywała ją w mocy. W obszernym dwudziestostronicowym uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła dotychczasowym stan sprawy oraz argumenty na poparcie zasadności postawionych zarzutów. Mając na uwadze postawione zarzuty skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości albo alternatywnie o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji ją poprzedzającej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi nadzoru. W obu wypadkach skarżąca wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi. Ponieważ stan faktyczny w sprawie jest bezsporny, Sąd akceptując ustalenia faktyczne dokonane przez organ w kwestionowanej decyzji poddał ją kontroli pod względem zgodności z prawem. Przede wszystkim wyjaśnić należy, jak zasadnie wyjaśnił to w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ nadzoru, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi formę nadzoru. Stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od generalnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 § 1 kpa, zgodnie z którym decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne, wzruszenie tych decyzji może zaś nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Przedmiotem postępowania nadzorczego jest natomiast ustalenie, czy ostateczna decyzja administracyjna poddana nadzorowi w nad zwyczajnym trybie jest dotknięta którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa oraz czy nie zachodzą przesłanki negatywne do stwierdzenia nieważności, o których mowa w tym przepisie. Oznacza to, że obowiązkiem organu administracji publicznej jest rozpatrywanie sprawy wyłącznie w granicach określonych przez przepis art. 156 § 1 kpa, a to oznacza, że w tym postępowaniu organ administracji publicznej nie jest władny rozpatrywać sprawy co do jej istoty, jak to może czynić w postępowaniu zwykłym (w tym odwoławczym). Skoro zaś stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych zawartej w art. 16 § 1 kpa, dlatego też może mieć ono miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Taka zaś sytuacja nie wystąpiła w rozpatrywanej sprawie. Zgodnie z treścią wniosku skarżącej z dnia [...] maja 2010 r. postępowanie administracyjne w przedstawionej sprawie prowadzone było właśnie w trybie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Jego przedmiotem było zatem stwierdzenie, czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. dopuściło się rażącego naruszenia prawa wydając w dniu [...] grudnia 1995 r. oraz w dniu [...] lutego 1996 r. decyzje, którymi organ nadzoru odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] marca 1952 r. nr II-[...]P/[...]/52, którym odmówiono przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustanowienie na rzecz dawnej właścicielki prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. P. 36, nr hip. [...] oraz orzeczenia z dnia [...] marca 1952 r. nr II-[...]/[...]/52 o odmowie przyznania prawa własności czasowej do wyżej wymienionego gruntu. Ocenie organu nadzoru podlegały obecnie wcześniejsze decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wydane również w trybie nadzoru. Podkreślić zatem należy, że przedmiotem zaskarżonych decyzji była ocena postępowania Samorządowego Kolegium Odwoławczego, nie zaś ocena prawidłowości postępowania Prezydium Rady Narodowej [...] przy rozpatrywaniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia tzw. wniosku dekretowego oraz wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu przedmiotowej nieruchomości [...]. W tej sytuacji skuteczne mogłyby okazać się jedynie zarzuty zasadnie wskazujące na rażące naruszenie prawa w postępowaniu nadzorczym zakończonym decyzjami Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 1995 r. nr KOC/[...]/GO/95 oraz z dnia [...] lutego 1996 r. nr KOC/[...]/Go/96. Takich zarzutów ani wspomniany wniosek z dnia 27 maja 2010 r., ani wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, ani także złożona w rozpatrywanej sprawie skarga nie zawierają. Z analizy treści tych dokumentów bezspornie wynika, że skarżąca upatruje rażącego naruszenie prawa przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odmowie stwierdzenia nieważności kwestionowanych przez nią orzeczeń administracyjnych Prezydium Rady Narodowej [...], z którymi to decyzjami nie może się pogodzić. Z akt administracyjnych wynika, że od wielu lat skarżąca podejmuje próby wzruszenia niekorzystnych orzeczeń dotyczących gruntu nieruchomości [...] we wszystkich dopuszczonych przez Kodeks postępowania administracyjnego trybach wzruszania ostatecznych decyzji administracyjnych. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest jedynie ustalenie, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z ciężkich wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Oznacza to, że w tym postępowaniu nie można rozpatrywać sprawy co do jej istoty, jak w postępowaniu odwoławczym (wyrok NSA z dnia 28 maja 1985 r., I SA 89/85, ONSA 1985, nr 1, poz. 30; wyrok NSA z dnia 22 maja 1987 r. IV SA 1062/86, ONSA 1987, nr 1, poz. 35), czego de facto domaga się skarżąca. W "piętrowym" postępowaniu nadzorczym skuteczne mogłyby okazać się jedynie takie zarzuty dotyczące pierwotnie kontrolowanego postępowania, które wskazywałyby na wystąpienie w tym postępowaniu rażącego naruszenia prawa o tak oczywistym lub obiektywnym charakterze, że jego pominięcie przez organ nadzoru samo w sobie stanowiłoby rażące naruszenie prawa. Dlatego też Sąd zwrócił uwagę na zawarty w skardze zarzut dotyczący wadliwości ogłoszenia o objęciu przedmiotowej nieruchomości w posiadanie przez Gminę oraz zarzut dotyczący wydania kwestionowanych orzeczeń przez nieupoważniony podmiot. Oba te zarzuty okazały się jednak niezasadne. Skarżąca podniosła, że dotyczący m.in. przedmiotowej nieruchomości punkt [...] ogłoszenia o objęciu gruntów w posiadanie przez Gminę, opublikowanego w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...] z dnia [...] sierpnia 1948 r. Nr [...], odwoływał się do przebiegu ulic, w tym nieistniejącej ulicy T., nie mógł zatem skutecznie wskazywać objętego nim obszaru. Analiza przedwojennych planów W., w tym Planów Wielkiej W. wydawnictwa "H." z lat 1937-1938 (dostępnych na stronach portalu [...]) ujawnia, że ulica T. była jedną z ulic planowanych, której przebieg był zaznaczony na publicznie dostępnych planach miasta. W tej sytuacji fakt, że przebieg ulicy T. nie był znany skarżącej a także fakt, że ulica taka obecnie nie istnieje, podobnie jak fakt, że niektóre inne sąsiednie ulice zmieniły obecnie swój przebieg, nie pozwala na stwierdzenie, że wspomniane wyżej ogłoszenie w punkcie [...] było wadliwe w ten sposób, że uniemożliwiało jednoznaczną identyfikację objętego w posiadanie obszaru. Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego podpisania kwestionowanych orzeczeń administracyjnych przez osoby nieuprawnione wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 18 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130, ze zm.) poszczególnymi dziedzinami spraw, należących do właściwości rad narodowych, zarządzały wydziały prezydium. W § 23 zd. 1 oraz § 24 pkt 2 uchwały Rady Ministrów z dnia 17 kwietnia 1950 r. (M.P. Nr A-57, poz. 654) Instrukcja Nr 2 w sprawie składu, podziału pracy i trybu działania prezydiów rad narodowych określono, że decyzje w konkretnych sprawach, należące według dotychczasowych przepisów do wojewody, starosty, prezydenta miasta, burmistrza lub wójta, należały ówcześnie do przewodniczącego prezydium rady lub z jego upoważnienia do jednego ze stale urzędujących członków prezydium. Przewodniczący prezydium rady i jego zastępcy mogli upoważnić kierowników odpowiednich wydziałów do wydawania decyzji w tych sprawach. Wszystkie pisma w zakresie właściwości wydziałów prezydium rady narodowej sporządzane były na blankietach prezydium rady narodowej, wymieniających dany wydział; pisma te podpisywał kierownik wydziału lub z jego upoważnienia odpowiedzialny pracownik, uwidaczniając pod podpisem zajmowane stanowisko. W świetle powyższych regulacji nie było podstaw do przyjęcia, że orzeczenie o odmowie przyznania dotychczasowemu właścicielowi nieruchomości [...] prawa własności czasowej (a także orzeczenie o odmowie przywrócenia uchybionego terminu) mogło zapaść wyłącznie w drodze uchwały podjętej kolegialnie przez Prezydium Rady Narodowej bądź winno być podpisane przez osobę będącą członkiem Prezydium Rady Narodowej. Stąd brak podstaw aby kwestionować umocowanie Kierownika Wydziału do podpisania w imieniu Prezydium Rady Narodowej orzeczenia wydanego w dniu [...] marca 1952 r. oraz orzeczenia wydanego w dniu [...] marca 1952 r. Również brak jest podstaw do uznania za zasadne pozostałych postawionych w skardze zarzutów. Zarzut pozbawienia skarżącej przymiotu strony w postępowaniu dekretowym nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Zarzut taki mógłby być może skutecznie podnoszony przez stronę jedynie w ramach postępowania opartego na art. 145 § 1 pkt 4 kpa, czyli w ramach wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego z tego powodu, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W aktach sprawy znajduje się "Oświadczenie" z dnia 18 października 1995 r. z którego wynika, że z przyczyn finansowych J. R. nie mogła złożyć w dniu 14 lutego 1949 r. wniosku dekretowego. Okoliczność ta nie była w trakcie postępowania nadzorczego kwestionowana, nie było zatem potrzeby potwierdzania jej dodatkowymi przesłuchaniami świadków. Także postawiony w skardze zarzut naruszenia przez organ nadzoru art. 10 § 1 kpa poprzez uniemożliwienie stronie wzięcie czynnego udziału w sprawie nie może odnieść zamierzonego przez skarżącą skutku. W aktach sprawy znajduje się bowiem "Zawiadomienie" z dnia 21 sierpnia 2012 r. wysłane pełnomocnikowi skarżącej, zawierające pouczenie o możliwości zapoznania sie z aktami sprawy w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia. Rzeczywiście brak jest takiego zawiadomienia wydanego w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponieważ jednak w postępowaniu tym nie było przeprowadzane przez organ nadzoru żadne dodatkowe postępowanie dowodowe, w którym skarżąca nie brałaby udziału, a ponadto z uzasadnienie tego zarzutu skargi nie wynika, co do jakich konkretnie dowodów lub materiałów skarżąca została pozbawiona prawa wypowiedzenia się, w tej sytuacji zarzut ten nie mógł zostać uznany za skuteczny. Przedstawiona argumentacja prowadzi do wniosku, że sprawa co do istoty została prawidłowo rozpatrzona przez organ nadzoru, a dokonana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze ocena prawidłowości zaskarżonej decyzji odpowiada prawu. Organ nadzoru orzekający w sprawie wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzył stan faktyczny sprawy (art. 7 i art. 77 § 1, art. 80 kpa), szczegółowo wyjaśnił motywy, jakimi kierował się przy rozstrzyganiu tej sprawy oraz uzasadnił swoje orzeczenia w zgodzie z wymaganiami wynikającymi z art. 107 § 1 i 3 kpa. Oznacza to, że organowi nadzoru nie można postawić skutecznie zarzutu naruszenia któregokolwiek z powołanych w skardze przepisów postępowania, które mogłoby mieć wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło