I SAB/Wa 470/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędziowie: WSA Dariusz Chaciński WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi M. R. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z [...] lipca 2012 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. hip. "[...]", w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącej M. R. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 23 czerwca 2014 r. M. R. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w rozpoznaniu jej wniosku o odszkodowanie, na podstawie 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. "[...]". Skarżąca wniosła o zobowiązanie Prezydenta W. do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 2 miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W uzasadnieniu wskazała, że w dniu 31 lipca 2012 r. złożyła przedmiotowy wniosek. Wobec faktu, że organ nie podjął żadnych czynności w sprawie pismem z dnia 5 listopada 2012 r. ponagliła organ, a następnie złożyła zażalenie na nierozpoznanie sprawy w terminie. Pomimo wyznaczenia przez Wojewodę [...] postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. nr [...] dodatkowego terminu Prezydent W. nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że strony pismem z dnia 19 sierpnia 2014 r. zostały poinformowane o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie zakończenia postępowania. Jednocześnie podniósł, że w postępowaniu opartym o treść art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami konieczne jest ustalenie daty pozbawienia poprzedniego właściciela możliwości władania działką, a także przeznaczenie tej nieruchomości w Ogólnym Planie Zagospodarowania Przestrzennego W, w związku z czym Prezydent W. wystąpił o stosowne dokumenty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012, poz. 270 dalej p.p.s.a.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W przypadku skargi na bezczynność wyczerpaniem środków odwoławczych w rozumieniu cytowanego przepisu jest wniesienie zażalenia w trybie art. 37 § 1 kpa. Skarżąca pismem z dnia 3 czerwca 2013 r. złożyła zażalenie na nierozpoznanie sprawy w terminie. Sytuacja taka świadczy o wyczerpaniu środka odwoławczego, co upoważnia Sąd do uznania skargi za dopuszczalną. Skargę należało uznać za uzasadnioną, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Z art. 35 § 1 kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 kpa). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 kpa). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa). Powyższe przepisy wyznaczają bowiem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się, że bezczynność występuje wtedy, gdy w prawnie ustalonym terminie organ zasadniczo nie podejmuje żadnych istotnych czynności przez co nie dochodzi do zakończenia sprawy tj.: wydania decyzji lub postanowienia, względnie podjęcia aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W niniejszej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta W., a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., tj. zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent W. nie rozpoznał sprawy i nadal pozostaje w zwłoce. Nie jest kwestionowanym w sprawie, że wniosek skarżącej z [...] lipca 2012 r. o odszkodowanie na podstawie 215 st. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. "[...]" został wniesiony w dniu [...] sierpnia 2012 r. (data prezentaty wpływu do organu). Od tej więc daty rozpoczął swój bieg termin z art. 35 § 3 k.p.a. do załatwienia sprawy nim objętej. Z nadesłanych do akt sprawy dokumentów wynika w sposób bezsporny, że do dnia wniesienia przez skarżącą przedmiotowej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz do dnia rozprawy, organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. W ocenie Sądu postępowanie Prezydenta W. niewątpliwie pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a. oraz podważa także wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów państwa. Wskazówka sprawnego procedowania w sprawie indywidualnej wypływa z treści art. 7 i art. 12 § 1 k.p.a. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku skarżącej należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem Prezydentowi W. dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy (art. 149 § 1 p.p.s.a.). Oceniając charakter bezczynności Sąd uznał, że ma ona cechy rażącego naruszenia prawa. Ocena charakteru naruszenia prawa powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Każda bowiem bezczynność jest naruszeniem prawa co nie znaczy, że każda nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że po wpłynięciu przedmiotowego wniosku pierwsza czynność zmierzająca do jego rozpoznania została podjęta dopiero po upływie miesiąca, tj. w dniu 17 września 2012 r. i polegała na zwróceniu się przez organ o nadesłanie akt własnościowych. Następną czynnością jaką podjął organ było zwrócenie się w dniu 14 listopada 2012 r. ponownie do Biura Gospodarki Nieruchomościami, Delegatury w Dzielnicy [...] o przekazanie akt własnościowych dotyczących przedmiotowej nieruchomości i ewentualnych decyzji komunalizacyjnych. Pomimo wpływu do Prezydenta W. ww. dokumentów w dniu 20 listopada 2012 r. organ ten nie podjął żadnych czynności przez okres prawie roku. Również złożenie zażalenia przez skarżącą po upływie 6 miesięcy od daty wpływu akt własnościowych nie spowodowało aktywności Prezydenta W. Dopiero bowiem w dniu 25 października 2013 r. Prezydent W. zwrócił się do Biura Geodezji i Katastru, Urzędu W. o nadesłanie aktualnej informacji z rejestru gruntów oraz mapy z naniesionymi granicami hipotecznymi i aktualnymi działkami, a także do Archiwum Państwowego W. o udzielenie informacji jakie było przeznaczenie gruntu w Ogólnym Planie Zabudowani W. Odpowiedź z Biura Geodezji i Katastru, Urzędu W. wpłynęła do Prezydenta W. w dniu 28 listopada 2013 r., jednakże organ ten nie podejmował dalszych czynności. Co więcej w dniu 7 listopada 2013 r. wpłynęło do Prezydenta W postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] października 2013 r. nr [...] uznające wniesione zażalenie przez skarżącą na niezałatwienie sprawy w terminie za uzasadnione i wyznaczające dodatkowy termin na rozstrzygnięcie sprawy wynoszący 3 miesiące. Tym samym termin wyznaczony przez Wojewodę [...] upływał Prezydentowi W. w dniu 7 lutego 2014 r. Tymczasem Prezydent W. dopiero w dniu 19 sierpnia 2014 r. wystąpił do Wydziału Infrastruktury dla Dzielnicy [...], Urzędu W. o nadesłanie dokumentacji związanej z realizacją ul. [...], oraz do Archiwum Państwowego W. o sporządzenie kopii dokumentów, które zostały wymienione w piśmie z dnia 10 marca 2014 r. (data wpływu do Prezydenta W.). Powyższe oznacza, że Prezydent W. przez okres kolejnych pięciu miesięcy nie podejmował działań związanych z pozyskaniem dokumentów znajdujących się w Archiwum Państwowym W. oraz dziewięciu miesięcy od daty uzyskania odpowiedzi z Wydziału Infrastruktury dla Dzielnicy [...], Urzędu W. Z akt administracyjnych wynika ponadto, że Prezydent W. nie dopełniał obowiązków wynikających z treści art. 36 § 1 k.p.a. W toku całego postępowania Prezydent W. tylko trzykrotnie wystosował pismo wskazujące na przyczyny uchybienia terminu do rozpoznania sprawy oraz wskazał nowy przewidywany termin, tj. pismami z dnia 14 listopada 2012 r. (czyli rok i dwa miesiące od daty złożenia wniosku), z dnia 25 października 2013 r. (osiem miesięcy po terminie wskazanym w piśmie z dnia 14 listopada 2012 r.) oraz w dniu 19 sierpnia 2014 r. (sześć miesięcy po terminie wskazanym w piśmie z dnia 19 sierpnia 2014 r.). W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku skarżącej należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem Prezydentowi W. dwu miesięcznego terminu do załatwienia sprawy oraz stwierdzenia, że powyższa zwłoka organu ma charakter rażącego naruszenia prawa (art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a.) Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy.