III SAB/Gd 121/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2014 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. D. na bezczynność Wojewódzkiej Komisji do Spraw Orzekania o Zdarzeniach Medycznych [...] w przedmiocie zaświadczenia stwierdzającego złożenie wniosku o ustalenie zdarzenia medycznego postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu J. D. wpis sądowy w kwocie 100 (sto) złotych. Wnioskiem z dnia 17 maja 2013 r. skierowanym do Wojewódzkiej Komisji do Spraw Orzekania o Zdarzeniach Medycznych w G. J. D. zwrócił się o ustalenie zdarzenia medycznego polegającego na uszkodzeniu ciała i rozstroju zdrowia mającego miejsce w Szpitalu Specjalistycznym [...] w G. na Oddziale Chirurgii Urazowo – Ortopedycznej. W złożonym wniosku wysokość odszkodowania i zadośćuczynienia wnioskodawca określił na kwotę 100.000 zł. Orzeczeniem z dnia 18 listopada 2013 r. Wojewódzka Komisja do Spraw Orzekania o Zdarzeniach Medycznych w G. ustaliła, że opisane we wniosku zdarzenie jest zdarzeniem medycznym w rozumieniu art. 67a ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 159). W następstwie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez Szpital Specjalistyczny [...] w G. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w G. Wojewódzka Komisja do Spraw Orzekania o Zdarzeniach Medycznych w G. ponownie ustaliła, że opisane we wniosku zdarzenie jest zdarzeniem medycznym w rozumieniu art. 67a ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Pismem z dnia 16 czerwca 2014 r. Szpital Specjalistyczny [...] w G. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością złożyła J. D. propozycję wypłaty odszkodowania i zadośćuczynienia w kwocie 15.000 zł. W pisemnej odpowiedzi z dnia 30 czerwca 2014 r. J. D. wskazał, że domaga się kwoty pierwotnie określonej we wniosku. Wnioskiem z dnia 31 lipca 2014 r. pełnomocnik J. D. zwrócił się do Wojewódzkiej Komisji do Spraw Orzekania o Zdarzeniach Medycznych w G. o wydanie i doręczenie zaświadczenia, o którym mowa w art. 67k ust. 4 z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. W złożonym wniosku wskazano, że w realiach sprawy uchybiono terminowi przedstawienia wnioskodawcy propozycji odszkodowania i zadośćuczynienia. Propozycja ta została bowiem przedłożona dopiero w dniu 25 czerwca 2014 r. Z kolei doręczenie wydanego w następstwie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy orzeczenia Szpitalowi Specjalistycznemu [...] w G. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością nastąpiło w dniu 19 maja 2014 r. Na przedstawienie stosownej propozycji podmiot leczniczy prowadzący szpital miał z kolei 30 dni liczone od daty doręczenia ww. orzeczenia. Termin ten wynika wprost z art. 67k ust. 2 pkt 2 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Z kolei zgodnie z art. 67k ust. 3 ww. ustawy w przypadku gdy ubezpieczyciel nie przedstawi w terminie, o którym mowa w ust. 2, propozycji odszkodowania i zadośćuczynienia, ubezpieczyciel jest obowiązany do ich wypłaty w wysokości określonej we wniosku, nie wyższej niż określona w ust. 7. Co istotne, w przypadku wyczerpania sumy ubezpieczenia w odniesieniu do wszystkich zdarzeń medycznych w szpitalu, których skutki są objęte umową ubezpieczenia, o której mowa w art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej, lub niezawarcia tej umowy przepis ten stosuje się do podmiotu leczniczego w zakresie w jakim normuje obowiązek ubezpieczyciela. Uczestnik postępowania ponosi odpowiedzialność, o której mowa w art. 67k ust. 3 gdyż nie zawarł przedmiotowej umowy. Z kolei zgodnie z art. 67k ust. 4 ww. ustawy w przypadku, o którym mowa w ust. 3, wojewódzka komisja wystawia zaświadczenie, w którym stwierdza złożenie wniosku o ustalenie zdarzenia medycznego, wysokość odszkodowania lub zadośćuczynienia oraz fakt nieprzedstawienia propozycji, o której mowa w ust. 3. Zaświadczenie stanowi tytuł wykonawczy. Pismem z dnia 26 sierpnia 2014 r. Wojewódzka Komisja do Spraw Orzekania o Zdarzeniach Medycznych w G. poinformowała pełnomocnika J. D., że odmawia wystawienia żądanego zaświadczenia, gdyż stosowna propozycja odszkodowania i zadośćuczynienia została przedstawiona wnioskodawcy z pominięciem Komisji. Takie działanie podmiotu leczniczego, pomimo naruszenia procedury składania propozycji określonej w art. 67k ust. 2 ustawy, doprowadziło do zrealizowania określonego w 67k ust. 2 ustawy celu, jakim jest złożenie wnioskodawcy w terminie 30 dni propozycji odszkodowania lub zadośćuczynienia przez podmiot leczniczy, który przegrał sprawę przed Komisją. W dniu 30 września 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła skarga J. D. na bezczynność Wojewódzkiej Komisji do Spraw Orzekania o Zdarzeniach Medycznych w G. w sprawie wystawienia zaświadczenia stwierdzającego wniesienie przez skarżącego wniosku o ustalenie zdarzenia medycznego, wysokość należnego skarżącemu odszkodowania lub zadośćuczynienia oraz fakt nieprzedstawienia przez uczestnika postępowania propozycji odszkodowania i zadośćuczynienia w ustawowym terminie. W uzasadnieniu skargi - z odwołaniem się do orzecznictwa sądów administracyjnych oraz poglądów doktryny – wskazano m.in, że żądane zaświadczenie jest aktem z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa niezależnie od regulacji zawartej w art. 67e ust. 2 o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta w świetle której wykonywanie zadań wojewódzkiej komisji do spraw orzekania o zdarzeniach medycznych nie stanowi wykonywania władzy publicznej. Ponadto z uwagi na regulacje art. 776 i art. 777 § 1 ustawy – Kodeks postępowania cywilnego ww. zaświadczenie jest dokumentem urzędowym zawierającym odpowiednią treść (w istocie określa obowiązek uczestnika postępowania oraz uprawnienie skarżącego do domagania się spełnienia przez uczestnika postępowania świadczenia, o którym mowa w art. 67k ust. 3 w zw. z ust. 10 pkt 1 ww. ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta). Odnosząc się z kolei do kwestii zarzucanej bezczynności skarżący wskazał, że stanowisko uczestnika wyrażone w piśmie z dnia 26 sierpnia 2014 r. jest nieprawidłowe. Regulacja zawarta w art. 67k ust. 4 ww. ustawy odnosi się bowiem do sytuacji unormowanej w ust.3 tego artykułu. W świetle art. 67k ust. 3 ww. ustawy w przypadku gdy ubezpieczyciel (podmiot leczniczy) nie przedstawi za pośrednictwem wojewódzkiej komisji do spraw orzekania o zdarzeniach medycznych podmiotowi składającemu wniosek propozycji odszkodowania i zadośćuczynienia w terminie 30 dni od dnia doręczenia mu orzeczenia o zdarzeniu medycznym wydanego w wyniku złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jest on obowiązany do ich wypłaty w wysokości określonej we wniosku, nie wyższej niż określona w ust. 7. W odpowiedzi na skargę Wojewódzka Komisja do Spraw Orzekania o Zdarzeniach Medycznych w G. wniosła o jej odrzucenie z uwagi na okoliczność, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W przypadku nieuwzględnienia ww. wniosku Wojewódzka Komisja do Spraw Orzekania o Zdarzeniach Medycznych w G. wniosła o oddalenie skargi. Pismem z dnia 8 grudnia 2014 r. uczestnik postępowania – A [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G. (następca prawny Szpitala Specjalistycznego [...] w G. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G.) wniósł o odrzucenie skargi. Na rozprawie w dniu 11 grudnia 2014 r. strony oraz uczestnik postępowania podtrzymali swoje stanowiska w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zakres właściwości rzeczowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyznaczają przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.)- zwaną dalej p.p.s.a. Zgodnie z przepisem art. 3 p.p.s.a. kontrola obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a. Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. działania organów administracji publicznej lub ich bezczynność. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę tego sądu w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny bada w pierwszej kolejności jej dopuszczalność. Jednym zaś z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie sprawy, której ona dotyczy w kognicji sądu administracyjnego. Stosownie bowiem do treści art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego skarga podlega odrzuceniu. Zważyć należy, że w przedmiotowej sprawie skarżący zarzuca Wojewódzkiej Komisji do Spraw Orzekania o Zdarzeniach Medycznych w G.bezczynność w sprawie wystawienia zaświadczenia stwierdzającego wniesienie przez skarżącego wniosku o ustalenie zdarzenia medycznego, wysokość należnego skarżącemu odszkodowania lub zadośćuczynienia oraz fakt nieprzedstawienia przez uczestnika postępowania propozycji odszkodowania i zadośćuczynienia w ustawowym terminie. W ocenie Sądu, niniejsza sprawa nie dotyczy aktu o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Do wniosku tego prowadzi wykładnia przepisów ustawy z dnia 6 listopada 2008 roku o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz.U z 2009 r. nr 52 poz.417 ze zm.). W myśl art. 67e ust.2 tej ustawy wykonywanie zadań wojewódzkiej komisji do spraw orzekania o zdarzeniach medycznych nie stanowi wykonywania władzy publicznej. Regulacja ta wskazuje, że działanie wojewódzkich komisji nie stanowi władztwa publicznego przejawiającego się w podejmowaniu aktów indywidualnych o charakterze administracyjnym. Z unormowań art. 67k wynika, że w zakresie uregulowanym niniejszą ustawą ubezpieczyciel jest związany orzeczeniem wojewódzkiej komisji /ust.1/. Ust.2 stanowi, że ubezpieczyciel, za pośrednictwem wojewódzkiej komisji, w terminie 30 dni od dnia: 1) otrzymania zawiadomienia określonego w art. 67j ust. 9, 2) doręczenia orzeczenia wojewódzkiej komisji o zdarzeniu medycznym wydanego w wyniku złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - przedstawia podmiotowi składającemu wniosek propozycję odszkodowania i zadośćuczynienia. Propozycja nie może być wyższa niż maksymalna wysokość odszkodowania i zadośćuczynienia określona w ust. 7. 3. W przypadku gdy ubezpieczyciel nie przedstawi w terminie, o którym mowa w ust. 2, propozycji odszkodowania i zadośćuczynienia, ubezpieczyciel jest obowiązany do ich wypłaty w wysokości określonej we wniosku, nie wyższej niż określona w ust. 7. 4. W przypadku, o którym mowa w ust. 3, wojewódzka komisja wystawia zaświadczenie, w którym stwierdza złożenie wniosku o ustalenie zdarzenia medycznego, wysokość odszkodowania lub zadośćuczynienia oraz fakt nieprzedstawienia propozycji, o której mowa w ust. 3. Zaświadczenie stanowi tytuł wykonawczy. Przepisy działu II tytułu I części trzeciej Kodeksu postępowania cywilnego stosuje się. 5. Podmiot składający wniosek w terminie 7 dni od dnia otrzymania propozycji określonej w ust. 2 składa, za pośrednictwem wojewódzkiej komisji, ubezpieczycielowi oświadczenie o jej przyjęciu albo odrzuceniu. 6. Wraz z oświadczeniem o przyjęciu propozycji określonej w ust. 2 podmiot składający wniosek składa oświadczenie o zrzeczeniu się wszelkich roszczeń o odszkodowanie i zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę mogących wynikać ze zdarzeń uznanych przez wojewódzką komisję za zdarzenie medyczne w zakresie szkód, które ujawniły się do dnia złożenia wniosku. Oświadczenie złożone przez spadkobiercę reprezentującego pozostałych spadkobierców, o których mowa w art. 67d ust. 2 pkt 3, jest skuteczne wobec pozostałych. Z powyższego wynika, że postępowanie przed komisją ma charakter ugodowo-mediacyjny, pomiędzy poszkodowanym pacjentem a podmiotem leczniczym. Niewątpliwie wojewódzka komisja nie występuje wobec podmiotów uczestniczących w procesie mediacyjnym z pozycji wykonywania władzy zwierzchniej w ramach zarządzającej działalności państwa. Innymi słowy, wojewódzka komisja do spraw orzekania o zdarzeniach medycznych, w przeciwieństwie do organu administracji publicznej, nie załatwia w sposób władczy sprawy indywidualnej, orzekając jedynie o istnieniu lub braku zdarzenia medycznego w rozumieniu ustawy o prawach pacjenta i RPP - a orzeczeniem tym nie kształtuje praw ani obowiązków żadnego z podmiotów ( podmiot leczniczy, pacjent, ubezpieczyciel występują jako równorzędni partnerzy). Z kolei zaświadczenie o którym mowa w art. 67k ust.4 ww. ustawy nie ma cech zaświadczenia z zakresu administracji publicznej. Potwierdzeniem tego jest jego charakter określony w tej regulacji. Stanowi ono tytuł wykonawczy do którego stosuje się przepisy działu II tytułu I części trzeciej Kodeksu postępowania cywilnego (art.4 ust.4 zd.2i3). Zgodzić należy się z uczestnikiem postępowania, że sprawy podlegające rozpoznaniu przez wojewódzkie komisje są sprawami cywilnymi w znaczeniu materialnym. Dotyczą bowiem stosunku prawnego regulowanego przez prawo cywilne (odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym). Z uwagi na odesłanie w przepisach art. 67a – 67o ustawy o prawach pacjenta i RPP, do przepisów kodeksu postępowania cywilnego, uznać należy, że sprawy podlegające rozpoznaniu przez wojewódzkie komisje są także sprawami cywilnymi w znaczeniu formalnym. Oznacza to, że w przypadku nie przyjęcia przez wnioskodawcę propozycji odszkodowania lub zadośćuczynienia, może on wytoczyć powództwo do sądu cywilnego. Analogicznie może postąpić w przypadku orzeczenia o braku zdarzenia medycznego. Reasumując stwierdzić trzeba, że sprawa stanowiąca przedmiot skargi nie należy do kognicji sądu administracyjnego. Z powyższych względów na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd odrzucił skargę. Na podstawie art. 232 §1 pkt 1ww. ustawy Sąd postanowił jak w pkt 2.