II OZ 1096/15

II OZ 1096 / 15 POSTANOWIENIE Dnia 17 listopada 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 sierpnia 2015 r. sygn. akt II SAB/Gd 86/14 odmawiające przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia na postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku z dnia 22 stycznia 2015 r. sygn. akt II SAB/Gd 86/14 odmawiającego skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. W. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku w przedmiocie warunków zabudowy postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca w dniu 17 lutego 2015 r. wniosła do Sądu drogą elektroniczną zażalenie na powyższe postanowienie. Zarządzeniem z dnia 19 lutego 2015 r. Przewodnicząca Wydziału wezwała skarżącą do usunięcia braków formalnych zażalenia poprzez podpisanie zażalenia z dnia 17 lutego 2015 r. przesłanego pocztą elektroniczną znajdującego się w aktach sprawy bądź przez nadesłanie odpisu ww. zażalenia zawierającego własnoręczny, oryginalny podpis, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie skierowana została na adres skarżącej znajdujący się w aktach sprawy. Po dwukrotnym awizowaniu przez pocztę w dniach 23 lutego 2015 r. i 3 marca 2015 r. przesyłka z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie" została zwrócona do Sądu w dniu 11 marca 2015 r. Postanowieniem z dnia 26 marca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił zażalenie M. W. na postanowienie tego Sądu z dnia 22 stycznia 2015 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Przyczyną odrzucenia było nieuzupełnienie braków formalnych zażalenia we wskazanym w wezwaniu terminie. Z uzasadnienia postanowienia z dnia 26 marca 2015 r. wynika, że Sąd uznał za prawidłowo dokonane i skuteczne w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.), doręczenie skarżącej wezwania do usunięcia braków formalnych zażalenia. Pismem nadanym w placówce pocztowej w dniu 22 kwietnia 2015 r. skarżąca zwróciła się do Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia od postanowienia z dnia 22 stycznia 2015 r. Z uzasadnienia wniosku wynika, że skarżąca dopiero z doręczonego jej w dniu 15 kwietnia 2015 r. odpisu postanowienia z dnia 26 marca 2015 r. o odrzuceniu zażalenia dowiedziała się o skierowaniu do niej drogą pocztową przesyłki sądowej zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zażalenia. Skarżąca zakwestionowała prawidłowość i skuteczność przyjętego za dokonane doręczenia wezwania do usunięcia braków zażalenia wskazując, że przesyłka powyższa była podwójnie awizowana poprzez przystawienie pieczęci na kopercie, ale bez faktycznego doręczenia drugiego awiza o terminie odbioru. Skarżąca wskazała, że sam fakt postawienia pieczęci na kopercie o podwójnym awizowaniu nie jest wystarczającym dowodem na jednoczesne doręczenie awiza, albowiem są to dwie odrębne czynności. Jedynym dowodem potwierdzającym fakt podwójnego awizowania byłoby prowadzenie przez doręczyciela rejestru doręczanych awiz, w którym wpisy musiałyby następować po doręczeniu awiza. Skarżąca wyjaśniła, że w związku z zaistniałą sytuacją zwróciła się do Poczty Polskiej z reklamacją przedmiotowej przesyłki. Kopię wskazanej reklamacji skarżąca przedłożyła do akt sądowych. Na wezwanie Sądu Poczta Polska S.A., Biuro Ładu Korporacyjnego i Zgodności, Dział Operacyjny w Gdańsku, poinformowało, że reklamacja M. W. została rozpatrzona w trybie skargowym i w dniu 27 maja 2015 r. udzielono skarżącej odpowiedzi, której kopię przedłożono Sądowi. Z odpowiedzi tej wynika, że na podstawie informacji uzyskanych z Urzędu Pocztowego [...] i danych zarejestrowanych w systemie informatycznym ustalono, że drugie zawiadomienie na przesyłkę poleconą nr [...] zostało sporządzone przez pracownika UP [...] i przekazane do doręczenia. Doręczyciel, do którego należy obsługa rejonu doręczeń, w tym ul. [...], w pisemnym oświadczeniu stwierdził, że zarówno pierwsze, jak i powtórne zawiadomienie dotyczące przedmiotowej przesyłki doręczył pod wskazanym adresem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2015 r., na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., odmówił skarżącej przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia. Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych zażalenia. W ocenie Sądu skarżąca nie zdołała skutecznie obalić domniemania skutecznego doręczenia wezwania do usunięcia braków formalnych zażalenia. Zgodnie z art. 73 § 1 P.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Z kolei, w myśl art. 73 § 4 P.p.s.a. w razie nieodebrania pisma złożonego w urzędzie pocztowym, za datę doręczenia pisma przyjmuje się datę, w której upłynął termin jego odbioru, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie w dniu 10 marca 2015 r. Dokonane w tych okolicznościach doręczenie, stanowiące rodzaj fikcji prawnej, stwarza domniemanie doręczenia pisma i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej. Fikcja prawna doręczenia zastępczego opiera się na przyjęciu domniemania, iż przesyłka została doręczona adresatowi, mimo że faktycznie adresat jej nie odebrał. Przesyłkę taką pozostawia się, bowiem w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Z odpowiedzi Poczty na reklamację skarżącej wynika, że dane zarejestrowane w systemie informatycznym oraz wyjaśnienia doręczyciela obsługującego m.in. rejon miejsca zamieszkania skarżącej potwierdzają, że zarówno pierwsze, jak i powtórne zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej zostały doręczone pod wskazany adres. Udokumentowane czynności doręczyciela na zwrotnym poświadczeniu odbioru nie wskazują na jakiekolwiek uchybienia poczynione z jego strony w toku procedury doręczania. Na zwrotnym poświadczeniu odbioru umieścił informacje o niemożności doręczenia bezpośredniego, o miejscu pozostawienia przesyłki do odbioru oraz o umieszczeniu zawiadomienia o tych faktach w drzwiach adresata, opatrując je własnoręcznym podpisem. W toku postępowania reklamacyjnego okoliczności te potwierdził w złożonym oświadczeniu. W ocenie Sądu na skarżącej spoczywał ciężar uprawdopodobnienia okoliczności stanowiących podstawę przywrócenia terminu. Skarżąca nie wykazała, że dane wynikające ze zwrotnego potwierdzenia odbioru nie są zgodne z rzeczywistością. Obalenie fikcji doręczenia tylko na podstawie twierdzenia skarżącej, że drugiego awiza nie pozostawiono, prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji określonej w art. 73 P.p.s.a. Pomimo zobowiązania do uprawdopodobnienia w terminie 21 dni okoliczności uzasadniających wniosek, doręczonego skarżącej w dniu 25 maja 2015 r. i rozpoznania jej reklamacji przez urząd pocztowy pismem z 27 maja 2015 r., do dnia rozpoznania wniosku skarżąca nie dostarczyła sądowi żadnych informacji w tym zakresie. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła M. W. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Wniosek ten powinien powoływać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być przy tym oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Z brakiem winy mamy, bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności z powodu, których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji trafnie ocenił, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku swej winy w uchybieniu terminu, gdyż okoliczności podane we wniosku o przywrócenie terminu nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie to było niezawinione. Należy zauważyć, iż trafnie Sąd pierwszej instancji, odwołując się do urzędowego charakteru zwrotnego potwierdzenia odbioru i domniemania prawidłowości tego co zostało w nim wskazane, wywiódł, że podejmowano próby doręczenia skarżącej przedmiotowej przesyłki. Podane natomiast przez skarżąca okoliczności w żaden sposób tym twierdzeniom nie zaprzeczają. Zauważyć przy tym należy, iż okoliczności te sprowadzają się do twierdzenia, że nie doszło do doręczenia skarżącej awiza przedmiotowej przesyłki. Stwierdzić trzeba, iż argumentacja strony skarżącej jest nie do zaakceptowania w zestawieniu z dokumentacją sporządzoną przez Pocztę. Tym samym ocenę Sądu pierwszej instancji, zawartą w zaskarżonym postanowieniu uznać należy za prawidłową. Mając powyższe względy na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji