II SA/Łd 1025/14

Dnia 12 grudnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędziowie: Sędzia NSA Anna Stępień Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2014 roku przy udziale - sprawy ze skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę. LS Decyzją z dnia z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm.) – w skrócie: "K.p.a." oraz art. 16 ust. 6, art. 24 ust. 2a ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2013r., poz. 1456 ze zm.) – powoływana także, jako: "ustawa" – utrzymało w mocy decyzję Kierownika Sekcji Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Centrum Opieki Socjalnej w Z. z dnia [...], nr [...], odmawiającą przyznania S. S. zasiłku pielęgnacyjnego za okres od dnia 1 listopada 2012r. do dnia 31 maja 2014r. W toku postępowania ustalono, że w dniu 23 czerwca 2014r. S. S. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Centrum Opieki Socjalnej w Z. z wnioskiem o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Decyzją Kierownika Działu Świadczeń i Usług MOPSCOS w Z. z dnia [...], nr [...], organ przyznał wnioskodawcy świadczenie w okresie od dnia 1 czerwca 2014r. do dnia 30 listopada 2017r. W związku z wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia 17 lipca 2013r., zmieniającym ostateczne orzeczenie o niepełnosprawności i zaliczającym S. S. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności skarżący zwrócił się w dniu 17 lipca 2014r. do organu o przyznanie zaległego zasiłku pielęgnacyjnego za okres od dnia 1 listopada 2012r. do dnia 31 maja 2014r. Decyzją z dnia [...], nr [...], organ I instancji odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia. Organ uzasadnił rozstrzygnięcie tym, że wniosek o przyznanie zasiłku został złożony niezgodnie z art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, tj. po upływie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. W dniu 1 sierpnia 2014r. S. S. odwołał się od decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego S.. Podkreślił, że wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia 17 lipca 2013r. został zmieniony jego stopień niepełnosprawności z lekkiego na umiarkowany. O istnieniu ww. orzeczenia dowiedział się przypadkiem w Powiatowym Ośrodku d/s Orzekania o Niepełnosprawności, kiedy chciał ubiegać się o ponowne ustalenie stopnia niepełnosprawności. Po niezwłocznym odebraniu wyroku zwrócił się do MOPSCOS w Z. o wypłatę zaległego zasiłku od listopada 2012r. do maja 2014r. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że prawo do świadczeń rodzinnych na podstawie art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności (ust. 2a). Z dyspozycji ust. 4 ww. artykułu wynika, że prawo do zasiłku pielęgnacyjnego ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W przypadku wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności na czas określony prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia. Następnie Kolegium podniosło, że z akt sprawy wynika, że S. S. decyzją Kierownika Działu Świadczeń i Usług MOPSCOS w Z. z dnia [...], nr [...], uzyskał prawo do zasiłku pielęgnacyjnego w okresie od dnia 1 października 2011r. do dnia 31 października 2012r. Okres przyznania świadczenia wynikał bezpośrednio z treści orzeczenia Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Z. z dnia [...] października 2010r., znak: [...]. W dniu 13 listopada 2012r. po rozpatrzeniu wniosku S. S. z dnia 17 października 2012r. Powiatowy Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Z. zaliczył go do lekkiego stopnia niepełnosprawności. Nie zgadzając się z ww. rozstrzygnięciem S. S. zaskarżył je do Wojewódzkiego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...]. Orzeczenie zostało utrzymane w mocy orzeczeniem ww. z dnia [...] stycznia 2013r., znak: [...]. Po wniesieniu od niego odwołania, Sąd Rejonowy w S. IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, wyrokiem z dnia 17 lipca 2013r., sygn. akt IV U [...], zmienił zaskarżone orzeczenie i zaliczył S. S. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Kolegium podniosło, że w okresie od dnia 17 lipca 2013r. (data wydania wyroku przez Sąd Rejonowy w S. IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych) do dnia 17 października 2013r. S. S. nie składał wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego. Z wnioskiem wystąpił dopiero w dniu 23 czerwca 2014r., tj. po upływie prawie roku od momentu wydania ww. wyroku zmieniającego orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Uwzględnienie żądania skarżącego byłoby jedynie możliwe w sytuacji, kiedy S. S. złożyłby wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego w terminie trzech miesięcy liczonych od dnia 17 lipca 2013r., tj. daty wydania wyroku przez Sąd Rejonowy w S.. W przypadku spełnienia ww. przesłanki świadczenie przysługiwałoby skarżącemu od listopada 2012r. W ocenie Kolegium termin wyznaczony w art. 24 ust. 2a ustawy, jest terminem prawa materialnego. Oznacza to, że niezłożenie wniosku w zakreślonym terminie skutkować musi brakiem możliwości przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego od miesiąca, w którym wnioskodawca wystąpił do właściwego organu z wnioskiem o ustalenie stopnia niepełnosprawności. Termin prawa materialnego (w przeciwieństwie do terminu procesowego) nie podlega przywróceniu w trybie art. 58 i art. 59 K.p.a. Zdaniem organu II instancji w sprawie bezspornym jest, że S. S. składając wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego w dniu 23 czerwca 2014r. nie dochował przewidzianego prawem terminu, wobec tego jego wniosek nie mógł zostać uwzględniony przez organ pierwszej instancji. Na zmianę podjętego rozstrzygnięcia nie może mieć wpływu fakt, iż jak twierdzi skarżący nie wiedział on o wydaniu przez Sąd Rejonowy w S. IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyroku zmieniającego ustalony stopień niepełnosprawności. Złożenie wniosku o zasiłek pielęgnacyjny po upływie ponad roku od otrzymania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności (w niniejszej sprawie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności), jest zaniedbaniem, skutkującym brakiem podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. skargę do sądu administracyjnego złożył S. S., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa tj. art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. W ocenie skarżącego spełnił on warunki do przyznania mu zaległego świadczenia, bowiem odebranie wyroku w dniu 23 czerwca 2014 roku równoznaczne było z "wydaniem orzeczenia o stopniu niepełnosprawności", a złożenie wniosku w tym samym dniu skutkuje również zachowaniem 3-miesięcznego okresu przewidzianego w ww. przepisie. Wobec powyższego wniosek skarżącego powinien zostać uwzględniony w całości. Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu l instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 powołanego przepisu). Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala (art. 151 P.p.s.a.). Stosownie do art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Natomiast jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności (art. 24 ust. 2a ustawy). W przedmiotowej sprawie organy administracji właściwie oceniły, że art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych nie ma zastosowania, a więc świadczenie pielęgnacyjne za okres od dnia złożenia wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności skarżącemu się nie należy. Skarżący błędnie interpretuje ww. przepis i powołuje się na orzecznictwo nieadekwatne do stanu faktycznego sprawy. Wynikający z art. 24 ust. 2a ustawy termin jest terminem materialnym, który ma gwarantować uprawnionemu uzyskanie świadczeń od daty złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności. Postępowanie dotyczące ustalenia niepełnosprawności może trwać bowiem bardzo długo i w tym okresie osoba niepełnosprawna pozbawiona jest należnego jej świadczenia. Zatem możliwość ubiegania się o zasiłek pielęgnacyjny z datą wsteczną, tj. od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności, stanowi niejako rekompensatę, za okres niepobierania świadczenia z przyczyn niezawinionych przez stronę. Jedynym warunkiem uzyskania zaległego świadczenia jest wyłącznie to, aby wniosek o jego przyznanie był złożony w terminie 3 miesięcy od dnia wydania orzeczenia o ustaleniu stopnia niepełnosprawności. Przez datę wydania orzeczenia należy rozumieć datę jego wydania jako dokumentu urzędowego albo ogłoszenia wyroku, a nie jego fizyczne otrzymanie przez stronę lub powzięcie o nim informacji. Jak wynika z akt sprawy wyrok zmieniający orzeczenie o niepełnosprawności S. S. ze stopnia lekkiego na umiarkowany został wydany przez Sąd Rejonowy w S. IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 17 lipca 2013r. (sygn. akt IV U [...]) i jest on prawomocny od dnia 8 sierpnia 2013r. Natomiast skarżący złożył wniosek o przyznanie mu świadczenia pielęgnacyjnego dopiero w dniu 23 czerwca 2014r. Z tego wniosek, że skarżący nie złożył wniosku o przyznanie świadczenia w ustawowym terminie 3 miesięcy od dnia wydania wyroku sądu powszechnego. Termin, o którym mowa jest nieprzywracalny i nie podlega skróceniu ani przedłużeniu. Ponadto sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy administracji przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i na jego podstawie ustalił istniejący stan faktyczny, a następnie prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. W tym stanie rzeczy sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. LS