I OSK 867/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-10-04
Skład orzekający: Małgorzata Borowiec, Małgorzata Pocztarek, Arkadiusz Windak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego przez policjanta może być zaliczony do wysługi lat w celu ustalenia wzrostu uposażenia zasadniczego, jeśli policjant był właścicielem gospodarstwa, ale studiował poza jego miejscem położenia i nie prowadził działalności rolniczej w sposób ciągły?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, uznając, że WSA oparł swoje rozstrzygnięcie na wadliwych ustaleniach faktycznych. Sąd I instancji nie wykazał w sposób wystarczający, że skarżąca faktycznie prowadziła indywidualne gospodarstwo rolne, opierając się głównie na jej oświadczeniach, podczas gdy materiał dowodowy (zeznania świadków, dokumenty) nie potwierdzał tej okoliczności w sposób jednoznaczny, zwłaszcza w kontekście studiów skarżącej i pracy jej ojca w gospodarstwie.Stan faktyczny
A.L., policjantka, wnioskowała o zaliczenie okresu prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego do wysługi lat w celu ustalenia wzrostu uposażenia. Organy policji odmówiły, uznając, że mimo posiadania gospodarstwa, skarżąca nie prowadziła w nim faktycznej działalności rolniczej, m.in. z uwagi na studia i niewielką powierzchnię gospodarstwa. WSA uchylił rozkazy personalne, uznając, że skarżąca prowadziła gospodarstwo. NSA uchylił wyrok WSA, wskazując na wadliwe ustalenia faktyczne WSA, który oparł się głównie na oświadczeniach skarżącej, nie znajdujących potwierdzenia w innych dowodach.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędzia del. WSA Arkadiusz Windak Protokolant st. asystent sędziego Łukasz Mazur po rozpoznaniu w dniu 4 października 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 583/14 w sprawie ze skargi A.L. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia 7 lutego 2014 r. nr [..] w przedmiocie odmowy ustalenia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2) zasądza od A.L. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 280 (słownie: dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 15 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 583/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi A.L. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia 7 lutego 2014 r. nr [..]w przedmiocie odmowy ustalenia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego, uchylił zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny organu I instancji.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że A.L. wnioskiem z dnia 9 sierpnia 2013 r. zwróciła się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie z prośbą o zaliczenie do procentowego wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat okresów pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od dnia 16 czerwca 1993 r. do dnia 13 grudnia 1993 r. oraz prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego od dnia 14 grudnia 1993 r. do dnia 19 lutego 1996 r. Uzasadniając powyższe wskazała m.in., iż w okresie od 16 czerwca 1993 r. do 13 grudnia 1993 r. mieszkała i pracowała na terenie gospodarstwa rolnego o powierzchni 3,36 ha położonym w miejscowości [..], którego właścicielami byli jej rodzice. Dalej wyjaśniła, że w okresie od 1 października 1993 r. do 27 czerwca 1995 r. studiowała w Wyższej Szkole Pedagogicznej im. [..]. Ponadto wskazała, iż w okresie od 14 grudnia 1993 r. do 19 lutego 1996 r. mieszkała, prowadziła, zarządzała i pracowała w należącym do niej gospodarstwie rolnym o powierzchni 1,50 ha, położonym w miejscowości [..]. Podkreśliła również, że w gospodarstwie wykonywała wszelkie prace związane z uprawą ziemi, hodowli krów i trzody chlewnej.
Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie, po przeprowadzeniu postępowania w sprawie, rozkazem personalnym nr [..]z dnia 5 grudnia 2013 r. odmówił ustalenia wymienionej prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w charakterze domownika od dnia 16 czerwca 1993 r. do dnia 13 grudnia 1993 r. oraz prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego od dnia 14 grudnia 1993 r. do dnia 19 lutego 1996 r.
A.L. złożyła odwołanie od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie nr [..]z dnia 5 grudnia 2013 r. w części dotyczącej odmowy przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego za okres prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego od dnia 14 grudnia 1993 r. do dnia 19 lutego 1996 r.
Komendant Główny Policji w rozkazie utrzymującym w mocy orzeczenie organu I instancji stwierdził, że zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.) wysokość uposażenia zasadniczego policjanta jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej wysługi lat. Zgodnie zaś z § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 ze zm.) do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego zalicza się inne (niż wymienione w § 4 ust. 1 pkt 1-4) okresy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają wliczeniu do okresu pracy lub służby, od którego zależą uprawnienia pracownicze lub wynikające ze stosunku służbowego. Taką regulację stanowi ustawa z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310), która w art. 1 ust. 1 pkt 1 stanowi, że zaliczeniu do pracowniczego stażu pracy podlegają okresy prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego lub pracy w takim gospodarstwie, prowadzonym przez współmałżonka.
Dalej organ stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie nie ulegało wątpliwości, iż wnioskodawczyni jest posiadaczem gospodarstwa rolnego o powierzchni powyżej 1 hektara, które zostało jej przekazane przez rodziców na podstawie aktu notarialnego z dnia 14 grudnia 1993 r. Rep. A nr [..]. Jednakże z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynikało, że wnioskodawczyni nie prowadziła w gospodarstwie rolnym działalności rolniczej w rozumieniu powyżej wskazanych przepisów. Od 1993 r. studiowała bowiem w Wyższej Szkole Pedagogicznej im. [..], na kierunku [..], która oddalona była od miejsca położenia gospodarstwa o 33 km. Z ankiety osobowej składanej przez policjantkę w związku z przyjęciem do służby wynika, iż w okresie od 6 października 1993 r. do 30 czerwca 1994 r. zamieszkiwała w Krakowie. Z zeznań strony z dnia 23 września 2013 r. wynika, że w okresie od 14 grudnia 1993 r. do 19 lutego 1996 r. "osobiście wykonywała pracę, przy pomocy rodziców. Kontynuowała profil gospodarstwa i hodowli jedynie na własny użytek (...), ale samodzielnie zarządzała i planowała, wykorzystując swoje wykształcenie i doświadczenie zdobyte podczas wieloletniej pracy na gospodarstwie rolnym (...)". Nie bez znaczenia jest także okoliczność, iż wnioskodawczyni nigdy nie figurowała w ewidencji Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Ponadto z aktu notarialnego z dnia 14 grudnia 1993 r. Rep. A nr [..]wynika, że część składową nieruchomości darowanej A.L. o powierzchni 1,50 ha stanowią zabudowania gospodarcze oraz parterowy budynek mieszkalny. Organ stwierdził, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, że z uwagi na powierzchnię gruntu mogło ono spełniać jedynie funkcje estetyczne (ogródek kwiatowy) lub zaspokajać emocjonalne potrzeby właściciela (chęć posiadania kwiatów lub owoców i warzyw z własnej uprawy). Nie jest to bowiem obszar, na którym w racjonalny sposób i stale można prowadzić hodowlę i wytwórczość. Tym bardziej, iż w oświadczeniu z dnia 23 września 2013 r. A.L. wskazała, iż gospodarstwo rolne, w którym wykonywała czynności specjalizowało się w hodowli zwierząt "dla własnych potrzeb", uprawie pszenicy, owsa, czasami żyta, ziemniaków, buraków pastewnych i jarzyn. Biorąc więc pod uwagę powierzchnię gospodarstwa organ wskazał, iż specjalizacja określona przez stronę, a w zasadzie jej różnorodność, potwierdza, iż nie mogło ono stanowić samoistnego i jedynego źródła dochodu. Dlatego też organ stwierdził, że pomimo posiadania przez wnioskodawczynię statusu właściciela gospodarstwa rolnego, wymieniona w rzeczywistości nie prowadziła w nim na własny rachunek działalności rolniczej. Brak jest bowiem podstaw do przyjęcia, iż posiadanie tytułu prawnego do nieruchomości rolnej świadczy o prowadzeniu gospodarstwa rolnego.
Powyższy rozkaz personalny stał się przedmiotem skargi A.L. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniosła o jego uchylenie.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozkazie personalnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310), do stażu pracy wlicza się pracownikowi okresy prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego lub pracy w takim gospodarstwie, prowadzonym przez współmałżonka. Przez prowadzenie gospodarstwa rolnego w rozumieniu ww. przepisu należy rozumieć samodzielną lub przy pomocy innych osób (osób bliskich, pracowników najemnych) faktyczną pracę w gospodarstwie rolnym wykonywaną na własny rachunek w charakterze właściciela bądź posiadacza w rozumieniu art. 336 Kodeksu cywilnego (por. wyrok NSA z dnia 5 października 2001 r., sygn. akt 1858/01, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl.).
Pojęcie "rolnika" wykonującego pracę w gospodarstwie rolnym nie zostało zdefiniowane w powołanej wyżej ustawie, lecz ustawodawca odesłał w zakresie ustalania jego normatywnej treści do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Z tych też względów normatywnej treści pojęcia "rolnik" należy poszukiwać w ustawie z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 ze zm.). Zgodnie z art. 6 pkt 1 ww. ustawy rolnikiem jest pełnoletnia osoba fizyczna, zamieszkująca i prowadząca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osobiście i na własny rachunek działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym, w tym również w ramach grupy producentów rolnych, a także, która przeznaczyła grunty prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego do zalesienia. Z uwagi na różnorodną specyfikę gospodarstw rolnych zakres i rodzaj wykonywanych czynności może być różny, jednakże w każdym przypadku chodzi o takie czynności, bez których funkcja gospodarstwa nie mogłaby być zrealizowana. Dlatego decydujące znaczenie ma całokształt okoliczności występujących w konkretnej sprawie.
W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżąca była właścicielem gospodarstwa rolnego, nabytego w dniu 14 grudnia 1993 r. na zasadzie umowy darowizny i o dożywocie.
Odnosząc się natomiast do oceny prowadzenia gospodarstwa rolnego przez skarżącą, Sąd nie podzielił argumentów organu. Zdaniem Sądu ze zgromadzonego materiału dowodowego (dokumentów, zeznań świadków i oświadczeń skarżącej) wynika, że prowadziła ona takie gospodarstwo. Co prawda nie robiła tego samodzielnie i "własnoręcznie" ale za pomocą rodziców, jednak zgodnie z przytoczonym i ugruntowanym orzecznictwem sądowym nie jest to konieczne dla uznania prowadzenia działalności rolniczej, w rozumieniu cytowanych powyżej przepisów. Skoro skarżąca, będąc właścicielem gospodarstwa – jak wyjaśniła w postępowaniu administracyjnym, zarządzała i decydowała o jego profilu, to uznać należy, że je prowadziła. Okoliczności tej nie zmienia fakt zamieszkiwania poza tym gospodarstwem i pobierania w tym czasie nauki. Osobisty charakter działalności jako cecha działalności rolniczej oznacza, że to do rolnika należy zwykle podejmowanie decyzji dotyczących prowadzonego gospodarstwa. Wynika to z samego sensu wyrażenia "prowadzenie działalności". Tak rozumiany charakter działalności rolniczej nie wyklucza korzystania z pomocy innych osób w prowadzeniu gospodarstwa lub zatrudniania w tym celu pracowników.
Sąd nie zgodził się również ze stanowiskiem organu dotyczącym wyjaśnienia pojęcia gospodarstwa rolnego, na potrzeby definicji rolnika z art. 6 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Przepis art. 6 ust. 4 i 3 wyjaśnia, że gospodarstwem rolnym jest każde gospodarstwo służące prowadzeniu działalności rolniczej czyli działalności w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym ogrodniczej, sadowniczej, pszczelarskiej i rybnej. Z powyższego przepisu nie wynika natomiast żaden wymóg dotyczący określonej powierzchni posiadanego gospodarstwa. Zatem niezrozumiała jest ocena organu, zgodnie z którą powierzchnia 1,5 ha jest zbyt małym obszarem do prowadzenia działalności rolniczej. Zwłaszcza w obliczu wyjaśnień skarżącej – organ poddaje je w wątpliwość, ale nie przytacza żadnego kontrdowodu.
Dlatego w ocenie Sądu I instancji zasadne okazały się zarzuty skarżącej wskazane w skardze. Organ bowiem dokonał niewłaściwej wykładni art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, ponieważ doszedł do przekonania, że skarżąca co prawda była w spornym okresie właścicielem gospodarstwa rolnego, nie wykonywała tam jednak pracy bezpośrednio, a posiadany obszar gruntu nie pozwalał jej na prowadzenie działalności rolniczej.
Konkludując Sąd stwierdził, że zarówno rozkaz personalny z dnia 5 grudnia 2013 r., jak i utrzymujący go w mocy rozkaz personalny z dnia 7 lutego 2014 r., zawierają wady prawne, które skutkują ich uchyleniem. Dlatego też organ ponownie rozpoznając sprawę weźmie pod uwagę powyższe wytyczne Sądu dotyczące wykładni art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy i ugruntowanego stanowiska orzecznictwa w tym zakresie i na tej podstawie ponownie oceni zgromadzony materiał dowodowy w sprawie, a następnie wyda rozstrzygnięcie odpowiadające art. 107 § 3 k.p.a.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Komendant Główny Policji, zaskarżając go w całości zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.
1) art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. 1 art. 133 § 1 P.p.s.a. poprzez poczynienie błędnych ustaleń faktycznych i błędną ocenę materiału dowodowego i ustalenie, że skarżąca prowadziła podarowane gospodarstwo rolne, mimo, iż prawidłowa ocena zgromadzonego materiału dowodowego wykluczyła takie fakty.
Ponadto skarżący kasacyjnie organ zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego tj.
1) art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy w zw. z art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (dalej ustawa o ubezpieczeniu) w zw. § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której uzałeżniony jest wzrost uposażenia zasadniczego poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że właściciel gospodarstwa rolnego, przebywający w zasadzie stale poza tym gospodarstwem, prowadzi to gospodarstwo w rozumieniu art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o wliczaniu w zw. z art. 6 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu;
2) art. 6 pkt 3 i 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników poprzez przyjęcie, że gospodarstwo rolne aby być uznane za takie w rozumieniu w/w przepisu nie musi spełniać innych dodatkowych wymogów poza przeznaczeniem na działalność w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym ogrodniczej, sadowniczej, pszczelarskiej i rybnej, mimo, że prawidłowa interpretacja wymaga uwzględnienia wielkości obszaru gospodarstwa rolnego niezbędnego do prowadzenia zawodowej działalności rolniczej.
W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w § 2 cytowanego przepisu. W rozpoznawanej sprawie żadna z tych przesłanek nie zachodzi, zatem sprawa mogła być przez Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznana tylko w granicach zakreślonych skargą kasacyjną.
Skarga kasacyjna trafnie w swej podstawie powołuje się na zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art.134 § 1 P.p.s.a. i art. 133 § 1 P.p.s.a. poprzez oparcie zaskarżonego wyroku na wadliwych ustaleniach faktycznych.
Na stronie 6 uzasadnienia wyroku Sąd I instancji stwierdził "Zdaniem Sądu ze zgromadzonego materiału dowodowego (dokumentów, zeznań świadków i oświadczeń skarżącej) wynika, że prowadziła ona takie gospodarstwo ".
Twierdzenie to nie znajduje jednak potwierdzenia w materiale dowodowym do którego odwołał się Sąd.
Rozkazem personalnym Małopolskiego Wojewódzkiego Komendanta Policji z dnia 5 grudnia 2013r. odmówiono przyznania skarżącej prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego za okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od dnia 16 czerwca 1993r. do dnia 13 grudnia 1993r. oraz za okres prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego od dnia 14 grudnia 1993r. do dnia 19 lutego 1996r. A.L. odwołując się od powyższego rozkazu podała, ze skarży go tylko w części dotyczącej odmowy przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego za okres prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego. Zeznania świadków L.P. i K.B. dotyczą wyłącznie okresu pracy skarżącej w gospodarstwie rolnym rodziców tj. od dnia 16 czerwca 1993r. do dnia 13 grudnia 1993r. Wbrew twierdzeniom Sądu I instancji świadkowie nie potwierdzili prowadzenia przez skarżącą indywidualnego gospodarstwa rolnego. Okoliczność ta nie wynika także z dokumentów. Z zaświadczenia Urzędu Miejskiego w [..]z dnia 29 lipca 2013r. wynika jedynie, że A.L. w okresie od 16 czerwca 1993r. do dnia 13 grudnia 1993r. pracowała w gospodarstwie rolnym rodziców. W aktach sprawy ( poza oświadczeniami skarżącej ) brak jest dowodów na okoliczność prowadzenia przez A.L. indywidualnego gospodarstwa rolnego w okresie od dnia 14 grudnia 1993r. do dnia 19 lutego 1996r.
Z wyjaśnień skarżącej wynika, że od dnia 1 października 1993r. do dnia 27 czerwca 1996r. studiowała w Wyższej Szkole Pedagogicznej w [..]i z uwagi na liczne zajęcia nie pracowała w gospodarstwie w sposób ciągły. Sąd I instancji ocenił iż skarżąca prowadziła indywidualne gospodarstwo rolne wyłącznie w oparciu o złożone przez nią oświadczenia. Brak jest bowiem jakichkolwiek innych dowodów na tę okoliczność. W takiej sytuacji ustalenia Sądu wydają się całkowicie dowolne, albowiem nie zostały potwierdzone jakimikolwiek dowodami. Przede wszystkim Sąd I instancji nie wyjaśnił dlaczego uznał, iż okoliczność odbywania przez skarżącą studiów i związane z tym obowiązki oraz dojazdy do [..]nie stanowiły przeszkody do prowadzenia gospodarstwa rolnego, skoro sama skarżąca oświadczyła że wobec natłoku zajęć nie prowadziła gospodarstwa w sposób ciągły. Nie odniósł się również do tego, że jak podała skarżąca to ojciec zajmował się po przepisaniu na nią i brata gospodarstwa rolnego pracą w tym gospodarstwie. Sąd I instancji nie ustalił też jaki był profil gospodarstwa rolnego, ile z 1,5 ha powierzchni zajmowały budynki mieszkalne i gospodarcze i czy z uwagi na wielkość ziemi uprawnej możliwe było w ogóle prowadzenie produkcji rolnej.
Jak wynika z art. 6 pkt. 3 i pkt. 4 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników ( Dz. U. z 2008r. Nr. 50, poz. 291 ze zm. ) ilekroć w ustawie jest mowa o działalności rolniczej - rozumie się działalność w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym ogrodniczej, sadowniczej, pszczelarskiej i rybnej. Przez gospodarstwo rolne rozumie się natomiast każde gospodarstwo służące prowadzeniu działalności rolniczej. Sąd I instancji w ogóle nie uzasadnił czy skarżąca prowadziła i jaką produkcję rolną. Oparcie się tylko na oświadczeniu skarżącej, że skoro zarządzała i decydowała o profilu gospodarstwa to znaczy że je prowadziła, bez szczegółowego odniesienia się do innych istotnych okoliczności sprawy, w pełni uzasadnia procesowe zarzuty skargi kasacyjnej i uchylenie zaskarżonego wyroku na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a.
W tych okolicznościach przedwczesne okazały się materialne zarzuty skargi kasacyjnej. Dopóki bowiem stan faktyczny sprawy nie zostanie ustalony w sposób prawidłowy niemożliwe jest odniesienie się do zarzutów dotyczących wykładni przepisów prawa materialnego.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oceni, czy skarżąca prowadziła indywidualne gospodarstwo rolne. Sąd szczegółowo odniesie się do wskazywanych wyżej okoliczności sprawy tj. faktu odbywania przez skarżącą studiów, pracy w gospodarstwie ojca i brata skarżącej, profilu gospodarstwa i możliwości prowadzenia w nim produkcji rolnej.
Sąd I instancji dokonując ponownej kontroli zaskarżonego rozkazu uwzględni przepis art. 6 pkt. 3 i pkt. 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt. 2 P.p.s.a.
-----------------------
9
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło