I OSK 2146/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Popowska po rozpoznaniu w dniu 10 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. Z. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 3285/14 o odrzuceniu skargi A. Z. na decyzję Prezydenta W. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pomocy postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę A. Z. na decyzję Prezydenta W. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pomocy. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z treścią art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), warunkiem dopuszczalności skargi jest uprzednie wyczerpanie środków zaskarżenia jakie służyły skarżącemu w postępowaniu administracyjnym. Na podstawie akt sprawy Sąd ustalił, że A. Z. zaskarżył rozstrzygnięcie organu I instancji. Powyższe oznacza, że przed wniesieniem niniejszej skargi strona nie wyczerpała środków zaskarżenia przewidzianych w art. 37 § 1 K.p.a., co czyni jej skargę niedopuszczalną. Powyższe uzasadniało odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 3 P.p.s.a. Od powyższego postanowienia A. Z. wywiódł skargę kasasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz o zasądzenie na rzecz pełnomocnika kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, nieuiszczonych ani w całości, ani w części. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 20 września 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz .U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm) poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli działalności administracji publicznej w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 63, art. 64 § 1 K.p.a., polegające na: - błędnym przyjęciu przez organ administracyjny, że pismo skarżącego z [...] listopada 2014 r. nie jest odwołaniem od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] i w konsekwencji przekazanie ww. pisma Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie celem rozpoznania z pominięciem organu II instancji, - braku dokładnego ustalenia przez organ administracyjny charakteru żądania zawartego w piśmie skarżącego z [...] listopada 2014 r., mając na względzie zarówno wielość spraw prowadzonych przez ten organ na wniosek skarżącego, jak i możliwą, faktyczną nieporadność strony w podejmowaniu czynności procesowych, co skutkowało wadliwym, z naruszeniem swoich kompetencji, rozpoznaniem ww. pisma skarżącego niezgodnie z jego intencją; 2. art. 1 § 1 i 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1 P.p.s.a. poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli działalności administracji publicznej w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 49 § 1 P.p.s.a. oraz w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. w zw. z art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a., polegające na: "- niezastosowaniu i niewezwaniu skarżącego do uzupełnienia braków formalnych środka procesowego w postaci pisma skarżącego z [...] listopada 2014 r. uznanego za skargę, poprzez nadesłanie dokumentu potwierdzającego wniesienie stosownego odwołania od decyzji Prezydenta W. z [...] października 2014 r. nr [...], mając na uwadze, że w aktach postępowania brak było jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego złożenie takiego odwołania podczas gdy dopiero po wyjaśnieniu ponad wszelką wątpliwość tej okoliczności możliwym było stwierdzenie o możliwości nadania biegu pismu skarżącego z [...] listopada 2014 r., - niewłaściwej interpretacji i błędnym zastosowaniu, a w konsekwencji nieuzasadnionym odrzuceniu pisma skarżącego z [...] listopada 2014 r. uznanego za skargę". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przepis art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienia skargi jest niedopuszczalne. Zaś wskazywany wyżej przepis art. 52 § 1 P.p.s.a. uzależnia skutecznie wniesienie skargi od wyczerpania przysługujących stronie środków zaskarżenia. W niniejszej sprawie pismo zatytułowane "skarga" zostało wniesione na decyzję Prezydenta W. z dnia [...] października 2014 r., który – co jest bezsporne w sprawie – działał jako organ I instancji. Pismo to zostało wniesione za pośrednictwem tego organu ale jego adresatem został uczyniony Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. W związku z czym organ I instancji przekazał przedmiotowe pismo Sądowi. Pismo to zostało potraktowane jako skarga i, z uwagi na niewyczerpanie środków zaskarżenia, w konsekwencji odrzucone jako niedopuszczalne. Z pomocą postawionych zarzutów skarżący kasacyjnie usiłuje dowieść, iż Sąd I instancji, zamiast rozpoznać skargę na decyzję organu I instancji, powinien był zwrócić pismo, błędnie nazwane skargą i zaadresowane do sądu administracyjnego, organowi odwoławczemu w celu rozpoznania go jako odwołania. Skarżący kasacyjnie nie wskazał przy tym przepisu zobowiązującego Sąd to tego rodzaju działania. Należy zwrócić uwagę, że w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie ma przepisu odpowiadającego art. 65 K.p.a., w myśl którego jeżeli organ administracji publicznej, do którego wniesiono podanie, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego (...). Podkreślenia wymaga, że skarżący został dokładnie i prawidłowo pouczony o terminie i trybie wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] października 2014 r. W pouczeniu precyzyjnie wskazano organ właściwy do rozpatrzenia odwołania, tj. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. Prezydent W. nie był uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia charakteru wniesionego pisma, a w konsekwencji do zastosowania art. 133 K.p.a. i przekazania sprawy organowi odwoławczemu, skoro pismo to zostało zaadresowane do Sądu właściwego do rozpoznania skargi na decyzje organów administracji publicznej, wniesione zostało w trybie przewidzianym w P.p.s.a., zostało nazwane skargą i odpowiadało wymogom określonym w art. 57 § 1 i 2 w zw. z art. 46 § 1 P.p.s.a. Powyższe czyni niezasadnym zarzuty naruszenia art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz .U. z 2002 r. Nr 153, poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli działalności administracji publicznej w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 63, art. 64 § 1 K.p.a. Z analogicznych względów Sądowi I instancji nie można zarzucić naruszenia art. 49 § 1 P.p.s.a. poprzez zaniechanie wezwania strony do wyjaśnienia charakteru pisma, uznanego za skargę do sądu administracyjnego. Należy przy tym pamiętać, iż sąd administracyjny, z uwagi na brak podstawy prawnej, nie ma możliwości przekazania wniesionego do niego pisma organowi odwoławczemu w celu nadania mu biegu w postępowaniu administracyjnym. W tej sytuacji faktycznej Wojewódzki Sąd Administracyjny nie naruszył przepisów postępowania, które zobowiązują go do odrzucenia skargi w sytuacji, gdy jest ona niedopuszczalna (art. 58 § 1 pkt 6), a takim przypadkiem jest wniesienie skargi na decyzję bez wyczerpania przysługujących stronom w postępowaniu administracyjnym środków zaskarżenia (art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a). Sąd I instancji nie mógł również naruszyć art. 1 § 1 i 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych, ponieważ wykonywanie kontroli działalności administracji publicznej przez sąd może również obejmować odrzucenie skargi, czego wyrazem jest wydane postanowienie, w którym sąd prawidłowo uzasadnił przyczyny podjęcia takiego rozstrzygnięcia. Z opisanych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeka, zgodnie ze swoimi kompetencjami, wojewódzki sąd administracyjny.