I SA/Wa 2922/14

WyrokWSA w Warszawie2014-12-15

Skład orzekający: Anita Wielopolska-Fonfara, Dariusz Chaciński, Anna Wesołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające niedopuszczalność odwołania z powodu uchybienia terminu jest prawidłowe, jeśli decyzja organu pierwszej instancji nie została doręczona jednemu ze współmałżonków będących stroną postępowania?
Ratio decidendi
Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające niedopuszczalność odwołania z powodu uchybienia terminu zostało wydane z naruszeniem prawa. Jeśli decyzja organu pierwszej instancji nie została doręczona jednemu ze współmałżonków będących stroną postępowania, termin do wniesienia odwołania nie rozpoczął biegu dla tej osoby. Doręczenie decyzji powinno nastąpić oddzielnie dla każdego ze współmałżonków, chyba że udzielono pełnomocnictwa.
Stan faktyczny
Starosta orzekł o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia przez A. i D. G. jako rodzinę zastępczą, ponieważ postanowienie o przysposobieniu dziecka stało się prawomocne wcześniej. A. G. wniosła odwołanie, które zostało częściowo uchylone przez SKO. D. G. również wniósł odwołanie. SKO stwierdziło niedopuszczalność odwołania D. G., argumentując, że termin do jego wniesienia upłynął, a wcześniejsze orzeczenie WSA oddaliło skargę na postanowienie o uchybieniu terminu. Skarżący zarzucili naruszenie prawa i brak doręczenia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego i stwierdził, że nie podlega ono wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara (spr.), Sędziowie sędzia WSA Dariusz Chaciński, sędzia WSA Anna Wesołowska, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2014 r. sprawy ze skarg A. G. i D. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Starosta [...] decyzją nr [...] z dnia [...] działając na podstawie art. 226 ust. 5 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (t.j Dz. U. 2013r., poz. 135 z późn. zm.), w związku z art. 72, art.74 ust.1 pkt 1, art. 78 ust.1, 2,4 pkt 2, art. 102, art. 104, art. 106 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2012r. (tj. Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz 1362 z późn. zm.), Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29.07.2009 roku w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 roku Nr 127 poz. 1055 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2012r., art. 61, art. 104, art. 107, ustaw}' z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013r. poz. 267) po rozpatrzeniu sprawy A. i D.G. orzekł o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia przez A. i D.G. za okres od dnia 02.03.2013r. do dnia 31.03.2013r. w wysokości [...] zł. Stan sprawy przedstawiał się następująco : Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] III, Wdział Rodzinny i Nieletnich Sygn. akt. [...] z dnia [...] umieszczono małoletniego K.S. ur. [...] w rodzinie zastępczej w osobach A. i D. G. Zgodnie z decyzją nr [...] z dnia [...] A. i D.G. otrzymywali pomoc pieniężną w wysokości [...] zł (słownie: [...] złotych 10/100) na pokrycie kosztów utrzymania małoletniego K.S. Pismem z dnia 12.03.2013r. A. i D.G. złożyli w Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie wniosek o wstrzymanie świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania dziecka wychowywanego w rodzinie zastępczej przyznanego ww. decyzją Starosty [...] z dnia [...]. Decyzją z dnia [...] nr [...] Starosta [...] zmienił decyzję Nr [...] z dnia [...] zmienioną decyzją nr [...] w sprawie udzielenia świadczenia rodzinie zastępczej – A. i D. G. na pokrycie kosztów utrzymania dziecka K. S. w ten sposób, że w ust. 1 w miejsce "do momentu opuszczenia przez dziecko rodziny zastępczej lub do czasu ukończenia nauki nie dłużej jednak niż 25 roku życia" wpisał "...do dnia 31.03.2013 r.". Organ wyjaśnił, że z uwagi na fakt, iż rodzina zastępcza otrzymała świadczenie za marzec 2013r. w wys. [...] zł, a wniosek strony wpłynął do Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w dniu 12.03.2013r. w decyzji wpisano datę 31.03.2013r. W toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego organ ustalił, że postanowienie sądu o przysposobieniu małoletniego K. S. jest prawomocne z dniem 01.03.2013r., stąd też uznał, że od dnia 02.03.2013 r. pomoc pieniężna na pokrycie kosztów utrzymania dziecka nie przysługuje A. i D. jako rodzinie zastępczej. Z uwagi na fakt, iż strona otrzymała świadczenie za miesiąc marzec 2013r., organ orzekł o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia przez A. i D.G. za okres od dnia 02.03.2013 r. do dnia 31.03.2013 r. w wysokości [...] zł. Odwołanie od powyższej decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] oraz od decyzji z dnia [...] nr [...] Starosty [...] w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranego świadczenia przez A. i D.G. za okres od dnia 02.03.2013 r. do dnia 31.03.2013 r. w wysokości [...] zł., A. G. wniosła w dniu 14 sierpnia 2013 roku. Pismem z dnia 8 kwietnia 2014 roku (data kancelaryjna 10.04.2014 r.) D. G. wniósł odwołanie od decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...]. Postępowanie z odwołania i wniosku A. G. potoczyło się w następujący sposób : Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] znak: [...] stwierdziło uchybienie przez A. G. terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...]. W wyniku rozpoznania odwołania od decyzji Starosty [...] z dnia [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] znak: [...] uchyliło ww decyzję i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Starosta [...], który postanowieniem z dnia [...] odrzucił skargę stwierdzając po stronie organu brak legitymacji skargowej. Odwołanie D. G. od decyzji Starosty [....] z dnia [...] nr [...] zostało rozpoznane postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [....] z dnia [...] znak; [...], którym organ na podstawie art.134 k.p.a. stwierdził niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że doręczenie w dniu 4 kwietnia 2014 r. przez organ I instancji kserokopii decyzji, nie jest tożsame z doręczeniem decyzji, lecz może mieć jedynie walor informacyjny. Organ odwoławczy zaznaczył, że organ I instancji w piśmie z dnia 17 kwietnia 2014 r., przekazującym odwołanie do organu odwoławczego poinformował, iż charakter doręczenia ma jedynie doręczenie decyzji w dniu 12 lipca 2013 r. dokonane A.G. Strona nie może zatem wywodzić z doręczenia kserokopii decyzji skutków wiążących się z doręczeniem decyzji, a zatem otwarciem terminu do jej zaskarżenia na nowo. Organ wskazał ponadto, że zostało już wydane w sprawie nieprawomocne orzeczenie sądowe. W dniu 11 marca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem sygn. akt I SA/Wa 3235/13 oddalił skargę A. i D. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Organ wyjaśnił, że w tej sytuacji jedynym sposobem kwestionowania dokonanych tam ustaleń w tym ustaleń w zakresie poprawności dokonanych doręczeń decyzji jest wniesienie środków zaskarżenia skierowanych przeciw orzeczeniu sygn. akt I SA/Wa 3235/13 czy to w formie wniesienia skargi kasacyjnej czy też nadzwyczajnych środków zaskarżenia prawomocnego orzeczenia. Skargi na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli D.G. i A.G. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Skarżący zarzucił, że w tak przedstawionym stanowisku Kolegium został całkowicie pozbawiony swoich praw jako obywatel, a z tak przedstawionego stanowiska wywieść można ewidentną ochronę łamania prawa i bezwzględne nieprzestrzeganie przepisów KPA. Skarżący podniósł, że nie zgadza się z twierdzeniem, że merytorycznie brał udział w postępowaniu odwoławczym [...], gdyż tylko i wyłącznie z ostrożności złożył odwołanie do WSA z uwagi na poinformowanie go przez SKO o sprawie. Skarżąca A. G. wskazała, że ze względu na niezrozumienie treści postanowienia zaskarża je w całości. Zdaniem skarżącej, organ w uzasadnieniu podaje sprzeczne informacje, gdyż podaje że decyzję doręczono skarżącej w dniu 12 lipca 2013 r., ale pomija ile osób jest stroną w tej sprawie. Dodała, że SKO uzasadnia, że Starosta [...] zobowiązał A. i D. G. decyzją do zwrotu kwoty [...] zł, ale jak można zobowiązać kogoś jeśli się go nie informuje i uniemożliwia mu zgodnie z przepisami prawa podjąć odpowiednie kroki. W odpowiedzi na skargi organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Postanowieniem z dnia [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie połączył obie skargi (sygn. Akt I SA/Wa 2922/14 i sygn.. akt I SA/Wa 2923/14) do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia na podstawie art. 111 par. 2 ppsa. Pod sygnatura akt sprawy I SA/Wa 2922/14. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Sytuacja taka miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność wniesionych skarg, bowiem postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] znak; [...], którym organ na podstawie art.134 k.p.a. stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego przez D. G. od decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] zostało wydane z naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 129 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, zwanej dalej k.p.a.) odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego, za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Termin do wniesienia odwołania wynosi czternaście dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 2 k.p.a). Warunkiem skuteczności wniesienia odwołania jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie zaś ustawowemu terminowi powoduje bezskuteczność takiego odwołania. Organ odwoławczy obowiązany jest w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie wniesione zostało w terminie przewidzianym w art. 129 § 2 k.p.a. Każde uchybienie terminu do wniesienia odwołania powoduje, że organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić zaistniałe uchybienie wydając postanowienie przewidziane w art. 134 k.p.a. Z akt przedmiotowej sprawy jednoznacznie wynika, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] nie została skarżącemu doręczona. Poza stwierdzeniem skarżącej, zawartym w piśmie z dnia 15 lipca 2013 roku (stanowiącym wniosek o umorzenie ww zobowiązania), iż otrzymała przedmiotową decyzję z dnia [...] w dniu 12 lipca 2013 roku, nie ma żadnej informacji ani żadnego dowodu, z którego by niezbicie wynikało, iż powyższa decyzja została doręczona również skarżącemu. Powyższa okoliczność stanowi, iż w stosunku do D. G. termin do wniesienia odwołania od decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] nie zaczął biec. Podniesiona zatem w skardze przez D. G. kwestia niedoręczenia mu decyzji Starosty [...] z dnia [...] jako wykazana, ma zasadniczy wpływ na wynik niniejszej spraw. Niewątpliwie organ decyzję doręczyć powinien każdej stronie postępowania administracyjnego i dlatego też doręczenie jej tylko skarżącej w dniu 12 lipca 2013 roku nie wywołuje tożsamego skutku w stosunku do D. G. Sposób doręczenia pism w postępowaniu administracyjnym reguluje art. 39 do 49 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 40 § 1 kpa, pisma doręcza się stronie (...). W badanym stanie faktycznym stronami są oboje małżonkowie czyli A. G. i D. G. Stąd też doręczenie decyzji winno być dokonane w stosunku do każdego z małżonków G. oddzielnie., chyba żeby skarżący udzielił swojej żonie pełnomocnictwo dla doręczeń. Jednakże w niniejszej sprawie skarżąca takim pełnomocnictwem się nie legitymowała. A zatem wobec powyższego, organ I instancji w pierwszej kolejności winien doręczyć skarżącemu D, G. przedmiotową decyzję z dnia [...] i od daty jej doręczenia będzie dopiero biegł termin do jej zaskarżenia zgodnie z przepisami zawartymi w stosownym pouczeniu organu. Z podanych wyżej przyczyn Sąd uwzględnił skargi, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art.135 p.p.s.a. O punkcie 2 wyroku Sąd orzekł na podstawie art.152 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło