I SAB/Wa 300/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska Sędziowie: WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi E. Z.-S. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku E. Z.-S. z dnia 21 listopada 2013 r. - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta m. st. Warszawy na rzecz skarżącej E. Z.-S. kwotę 340 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Nieruchomość [...]. Z wnioskiem z dnia 21 listopada 2013 r. o odszkodowanie, na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, za ww. nieruchomość wystąpiła E. Z., następca prawny po dawnych współwłaścicielach ww. nieruchomości. Pismem z dnia z dnia 28 lutego 2014 r. E. Z. wniosła do Wojewody Mazowieckiego zażalenie na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku za wyżej opisaną nieruchomość. Pismem z dnia 18 kwietnia 2014 r. E. Z., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność Prezydenta [...] w rozpoznaniu opisanego wniosku odszkodowawczego. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że wnioskiem z dnia 21 listopada 2013 r. wystąpiła do organu o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...], zaś w związku z brakiem jakichkolwiek czynności z jego strony wystąpiła do Wojewody [...] z zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie. Tym samym należy uznać, iż terminy określone w art. 35 k.p.a. zostały przez organ rozpoznający sprawę przekroczone, a bezczynności organu nie można w żaden sposób uzasadniać okolicznością związaną z napływaniem do organu dużej ilości spraw. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...], pismem z dnia 2 czerwca 2014 r., wniósł o oddalenie skargi. Organ podkreślił, że w toku prowadzenia postępowania podjęto czynności zmierzające do zgromadzenia materiału dowodowego niezbędnego do wydania prawidłowej decyzji merytorycznej. Pismem z dnia 2 czerwca 2014 r. strona została poinformowana o przyczynach niedotrzymania terminu określonego w art. 35 k.p.a. oraz o przewidywanym terminie zakończenia postępowania do dnia 30 września 2014 r. Pismem z dnia 2 czerwca 2014 r. Urząd [...] wystąpił do Wydziału [...] o zwrot akt dotyczących powyższej nieruchomości, przesłanych przy piśmie z dnia 22 lipca 2013 r. Jednocześnie, pismem z dnia 2 czerwca 2014 r., organ poinformował wnioskodawczynię, że z uwagi na konieczność zgromadzenia dokumentacji niezbędnej do ustalenia czy ww. nieruchomość spełnia przesłanki określone w art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz bardzo dużą ilość spraw z zakresu odszkodowań nie było możliwe rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość w terminie określonym w art. 35 k.p.a. Ponadto wskazano, że postępowanie w niniejszej sprawie zostanie zakończone do dnia 30 września 2014 r. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] Wojewoda [...] uznał za uzasadnione zażalenie E. Z. z dnia 28 lutego 2014 r. na bezczynność Prezydenta [...], któremu wyznaczył termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący 4 miesiące od daty doręczenia niniejszego postanowienia. Akta do organu I instancji zostały zwrócone w dniu 29 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny winien ocenić - w oparciu o akta sprawy - czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego (art. 7, 12 § 1 i 77 § 1 k.p.a.). Ponadto, z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają bowiem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ zasadniczo nie podejmuje żadnych istotnych czynności przez co nie dochodzi do zakończenia sprawy, tj.: wydania decyzji lub postanowienia, względnie podjęcia aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W ocenie Sądu, postępowanie Prezydenta [...] niewątpliwie pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a. Jednocześnie zauważyć należy, że organ nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów prawa i pomimo upływu ustawowego terminu określonego art. 35 § 1 k.p.a. nie zakończył postępowania. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta [...] do rozpatrzenia opisanego wniosku w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W tym miejscu wskazać należy, że przepis art. 149 p.p.s.a. zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo nie miały takiego charakteru. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Sytuacja taka, zdaniem Sądu, nie zaszła w przedmiotowej sprawie. Z akt administracyjnych wynika, że wniosek w sprawie o przyznanie odszkodowania wpłynął do organu w dniu 10 grudnia 2013 r., organ podjął czynności w celu zgromadzenia materiału dowodowego sprawy występując o akta przedmiotowej nieruchomości do Wydziału [...] - o czym informował stronę (pismo z dnia 2 czerwca 2014 r.). Na dzień udzielania odpowiedzi na skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego do Prezydenta [...] nadal nie zostały zwrócone akta nieruchomości przy ul. [...], umożliwiające organowi wydanie stosownego rozstrzygnięcia. Ponadto, Prezydent [...] poinformował wnioskodawczynię, że postepowanie w przedmiotowej sprawie zostanie zakończone do dnia 30 września 2014 r., czym dopełnił obowiązku wynikającego z przepisu art. 36 k.p.a. Jednocześnie, Sąd zauważa, że realia prowadzenia wielkiej liczby analogicznych postępowań przez Prezydenta [...], konieczność zgromadzenia obszernej dokumentacji, a następnie ich analiza - czynią praktycznie niemożliwym dotrzymanie terminów ustawowych ich zakończenia. Jakkolwiek, nie wpływa to na sam obowiązek respektowania przez organ obowiązujących przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, to jednak w znacznym zakresie determinuje ocenę, że zaistniała bezczynność w prowadzeniu postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Tym samym, w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, brak było podstaw do wymierzenia organowi grzywny. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 1 i 2 wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 3 wyroku Sąd oparł na przepisie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. ----------------------- 1