II OZ 858/15

Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 18 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. S., A. B., P. P., R. B., S. B., A. B., S. B., S. K., M. K., P. K., H. B., M. M., B. L. i M. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 maja 2015 r. sygn. akt III SA/Kr 1200/14 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi G. M. i M. G. na decyzje Wojewody Małopolskiego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] z dnia [...]marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 16 grudnia 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 1200/14 po rozpoznaniu sprawy ze skarg G. M. i M. G. uchylił decyzje Wojewody Małopolskiego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] i nr [...] oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji w przedmiocie wymeldowania. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącym oraz pełnomocnikowi organu i pełnomocnikowi uczestników postępowania. Pismem z dnia 17 kwietnia 2015 r. pełnomocnik uczestników postępowania r.pr. P. N. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wraz ze skargą kasacyjną. W uzasadnieniu podniósł, że pomimo wskazania w pismach z dnia 20 sierpnia 2014 r. adresu do doręczeń jako "Kancelaria Prawna [...]" adnotacja taka nie znalazła się na korespondencji adresowanej do pełnomocnika uczestników. Ponadto uzasadnienie wyroku nie zostało doręczone pełnomocnikowi na wskazany adres wskutek zawinionego i nieuprawnionego dokonania przez pracownika Poczty Polskiej S.A. zwrotu korespondencji z adnotacją "nie podjęto w terminie". W zaistniałym stanie faktycznym taka sytuacja w ogóle nie miała miejsca. W dniu 28 stycznia 2015 r. w placówce pocztowej była osoba uprawniona do odbioru korespondencji, jednak z niewiadomych przyczyn pracownik urzędu pocztowego nie wydał jej przesyłki zawierającej wspomniany wyrok. Informację, że wyrok wraz z uzasadnieniem został zwrócony do WSA w Krakowie pełnomocnik uczestników powziął dopiero w dniu 10 kwietnia 2014 r. zapoznając się z aktami sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 29 maja 2015 r., na podstawie art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), - dalej p.p.s.a. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że domniemanie faktyczne wynikające z art. 73 p.p.s.a. może być obalone wówczas, gdy adresat pisma wykaże, iż dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością. W stanie faktycznym niniejszej sprawy wywody pełnomocnika uczestników postępowania nie są poparte żadnymi dowodami. W kontekście dowodu z dokumentu jakim jest koperta ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru (zgodnie bowiem z art. 45 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2008r., Nr 189, poz. 1159 ze zm.) potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego wydane przez placówkę operatora publicznego ma moc dokumentu urzędowego) z pewnością takiego przeciwdowodu nie stanowi oświadczenie pełnomocnika o nieuprawnionym zwrocie nieodebranej korespondencji. W związku z tym trudno założyć, aby awizo nie zostało pozostawione w skrzynce pocztowej. Ze znajdującej się w aktach sprawy przesyłki pocztowej zwróconej do nadawcy jako niepojętej w terminie wyraźnie wynika, że z powodu niemożności doręczenia adresatowi w dniu 23 stycznia 2015 r. wymienionej przesyłki pozostawiono ją na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym w Krakowie a zawiadomienie o pozostawieniu pisma w tym Urzędzie Pocztowym umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Na przedmiotowej przesyłce widnieje również adnotacja o powtórnym awizowaniu w dniu 2 lutego 2015 r., a także informacja o zwrocie w/w przesyłki w dniu 10 lutego 2015 r. jako niepojętej w terminie. Obok powyższych informacji znajdują się stosowne pieczątki oraz podpisy listonosza. Sąd nie ma w takim przypadku podstaw do tego, żeby kwestionować prawidłowość doręczenia. Ponadto w ocenie Sądu pełnomocnik uczestników postępowania w żaden sposób nie uprawdopodobnił okoliczności, że nie otrzymał żadnego awizo w sprawie. Sam fakt, że w dniu 28 stycznia 2015 r. upoważniona osoba odbierała z urzędu pocztowego inną korespondencję, nie świadczy o tym, że przedmiotowa przesyłka nie była awizowana, a awiza nie zostały pozostawione w skrzynce pocztowej adresata. Sąd podkreślił, że na pismach procesowych kierowanych do sądu przez r.pr. P. N. widnieje adres ul. [...],[...] i dokładnie na wyżej wskazany adres został przesłany wyrok wraz z uzasadnieniem. To, że na kopercie nie ma adnotacji "Kancelaria Prawna [...]" nie ma żadnego wpływu na skuteczność doręczenia. Z akt sprawy jednoznacznie bowiem wynika, że ekspediując przesyłkę sąd poprawnie ją zaadresował. Pismem z dnia 18 czerwca 2015 r. pełnomocnik uczestników postępowania wniósł zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 29 maja 2015 r. wnosząc o jego uchylenie i zarzucając mu naruszenie art. 86 § 1 w zw. z art. 177 § 1 p.p.s.a. Pełnomocnik uczestników postępowania podniósł m.in. że jak wynika z pisma poczty polskiej z dnia 18 maja 2015 r. z winy pracownika poczty nie została mu doręczona przesyłka zawierająca odpis wyroku wraz z uzasadnieniem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.), przy czym równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów dotyczących instytucji przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Przepisy regulujące przywrócenie terminu nie wskazują wedle jakich kryteriów należy kwalifikować zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu- powinna być jednak dokonana przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy, jakie sąd uzna za istotne oraz w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy. Istotnym przy tym jest, aby strona składająca wniosek, uprawdopodobniła, iż istniały obiektywnie niemożliwe do przezwyciężenia przeszkody uniemożliwiające jej dochowanie terminu, o którego przywrócenie wnosi, w okresie kiedy termin ten biegł. Przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej jest możliwe z uwagi na wydarzenia o charakterze wyjątkowym, niedające się przewidzieć i uniemożliwiające skarżącemu samodzielne działanie. Jeżeli strona działa poprzez swojego pełnomocnika, on również musi być pozbawiony możliwości dokonania czynności w terminie. W niniejszej sprawie wymaga podkreślenia, że w aktach sprawy znajduje się odpowiedź poczty polskiej na reklamacje pełnomocnika uczestników postępowania, z której wynika, że to z winy pracownika UP Kraków 6, który umieścił w systemie informatycznym niepełne dane adresowe przesyłek uniemożliwiając tym samym jej późniejsze odszukanie, nie została mu doręczona przesyłka zawierająca odpis wyroku z dnia 16 grudnia 2014 r. wraz z uzasadnieniem. W orzecznictwie wskazuje się, że do okoliczności faktycznych, uzasadniających brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu, można zaliczyć, przy uwzględnieniu wszelkich okoliczności sprawy, błąd pracownika poczty. O braku winy można bowiem mówić w sytuacji, kiedy dana przeszkoda w dokonaniu czynności skonfrontowana z obiektywnymi miernikami staranności prowadzi do wniosku, że zobowiązany do dokonania określonej czynności postępowania nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu do jej dokonania, nawet przy użyciu największego możliwego w danych warunkach wysiłku. W niniejszej sprawie przeszkoda w postaci niedoręczenia przesyłki pełnomocnikowi uczestników postępowania miała charakter obiektywny oraz zewnętrzny, dlatego też pełnomocnik uczestników postępowania nie miał realnej możliwości terminowego wykonania czynności procesowej. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oraz art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.