IV SA/Wa 2017/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Beata Sobocha (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Przesław, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet wymierzonej kary pieniężnej - oddala skargę - Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska, po rozpatrzeniu odwołania A. Sp. z o. o., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił zaskarżone postanowienie z dnia [...] kwietnia 2014 r. [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska i w tym zakresie zaliczył dokonaną przez A. Sp. z o. o. w dniu 11 kwietnia 2014 r. wpłatę w wysokości 54 386,00 zł na poczet zaległości podatkowej wynikającej z kary pieniężnej wymierzonej decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr: [...], utrzymanej w mocy decyzją z dnia [...] marca 2011 r., nr:: [...], i odsetek od tej zaległości podatkowej w następujący sposób: należność główna - 39 447,00 zł; odsetki od zaległości podatkowej - 14 939,00 zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Główny Inspektor Ochrony Środowiska (zwany dalej w skrócie GIOŚ) podał, iż wymienionym postanowieniem [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska postanowił zaliczyć dokonaną przez A. Sp. z o. o. w dniu 11 kwietnia 2014 r. wpłatę w kwocie 54. 394, 80 zł na poczet wymierzonej decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. kary pieniężnej w wysokości 50 000 zł w następujący sposób: należność główna 39 406,00 zł, odsetki za zwłokę 14 980,00 zł oraz koszty upomnienia 8,80 zł razem 54 394,80 zł. Wskazując jednocześnie w uzasadnieniu postanowienia, iż Spółce pozostało do zapłaty należność główna w kwocie 10.594,00 zł. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła spółka A.. W toku postępowania odwoławczego GIOŚ ustalił, że zgodnie z art. 47 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa termin płatności podatku wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. W ocenie organu odpowiednie stosowanie tego przepisu zgodnie z art. 80 ust. 13 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym w związku z art. 246 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach oznacza, iż termin zapłaty kary pieniężnej wynosi 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji ustalającej wysokość tej kary pieniężnej, gdyż dopiero wydanie tej ostatecznej decyzji kreuje karę pieniężną w sposób ostateczny. W niniejszej sprawie ostateczna decyzja z dnia [...] marca 2011 r., ustalająca karę pieniężną została doręczona Spółce w dniu 29 marca 2011 r. Termin płatności kary pieniężnej przypadał więc najpóźniej w dniu 12 kwietnia 2011 r. W tym zakresie Organ I instancji błędnie przyjął, że termin płatności kary pieniężnej przypadł w dniu 8 kwietnia 2011 r. i z tego powodu postanowienie w tym zakresie jest więc wadliwe i dlatego należało je uchylić. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu GIOŚ wskazał, że w niniejszej sprawie należało zacząć naliczać odsetki od zaległości podatkowej od dnia 13 kwietnia 2011 r. do dnia zapłaty przez spółkę kary pieniężnej. Wstrzymanie wykonania decyzji przez organ oraz następnie przez sąd administracyjny na podstawie ustawy - Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi nie powoduje bowiem wstrzymania naliczania odsetek od zaległości podatkowych na podstawie ustawy - Ordynacja podatkowa. Organ podniósł, iż wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wywołuje jedynie skutek w postaci braku możliwości przymusowej egzekucji kary pieniężnej przez organ, ale przez cały okres wstrzymania wykonania decyzji spółka może samodzielnie uregulować zobowiązanie, bo za ten okres naliczane są odsetki od zaległości podatkowej (kary pieniężnej) na podstawie ustawy - Ordynacja podatkowa. Organ zaznaczył, że wpłata dokonana przez Spółkę w dniu 11 kwietnia 2014 r. kwoty 54 394,80 zł, jako niepokrywającej na ten dzień kwoty zaległości z tytułu kary pieniężnej i należnych od niej odsetek od zaległości podatkowych powinna być zalicza najpierw na koszty upomnienia egzekucyjnego, a następnie proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej wynikającej z kary pieniężnej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę. W dniu wpłaty, tj. 11 kwietnia 2014 r. kwota odsetek od zaległości podatkowych liczonych od dnia 13 kwietnia 2011 r. (14 dni od dnia doręczenia decyzji GIOŚ z dnia [...] marca 2011 r.) do dnia wpłaty wynosiła 18 936.00 zł. Wpłata dokonana więc w dniu 11 kwietnia 2014 r. kwoty 54 394,80 zł powinna być zaliczona w następujący sposób: koszty upomnienia 8,80 zł, kwota zaległości 39 447,00 zł, kwota odsetek od zaległości podatkowej 14 939,00 zł. Po zaliczeniu wpłaty Spółce nadal została do zapłaty kwota należności głównej w wysokości 10 553,00 zł oraz kwota odsetek od zaległości 3 997,00 zł, które nie zostały zaspokojone przez wpłatę tą wpłatą. Odnosząc się do wniosku Spółki o zwrot nadpłaty, organ stwierdził, że nie jest też właściwy do orzekania o zwrocie ewentualnej nadpłaty dlatego nie może w żaden sposób odnieść się do wniosku spółki w tym zakresie. Skargę na powyższe postanowienie GIOŚ wniosła Spółka A., któremu zarzuciła: - błędne zaliczenie wpłaty proporcjonalnie na poczet kary wymierzonej decyzją administracyjną oraz na należności, pomimo, iż wpłacona przez spółkę kwota w całości pokrywa kwotę tzw. zaległości podatkowej z odsetkami , tj. 50.000 zł tytułem kary oraz odsetki w wysokości 4.386,00 zł liczone od dnia 28 maja 2013 r., a zatem brak było podstaw do wydania zaskarżonego postanowienia; - bezpodstawne naliczenie należności odsetkowych, a to wobec naruszenia przez organ art. 9 Kpa i wprowadzenia strony w błąd co do sytuacji prawnej, skutkującej powstaniem szkody. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi strona podała, że w związku z treścią przepisów konstytucji i równości podmiotów wobec prawa, nie można różnicować sytuacji prawnej osoby fizycznej oraz prawnej. Obciążenie strony odsetkami nastąpiło z naruszeniem prawa, i dlatego organ powinien odstąpić od obciążania spółki odsetkami, a powyższe postanowienie powinno zostać uchylone. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko i argumentację zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzona pod względem zgodności z prawem kontrola zaskarżonego postanowienia, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do oceny, że nie narusza ono prawa. Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu administracji ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania. Kontroli Sądu podlegało postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2014 r. uchylające postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2014 r. w przedmiocie zaliczenia wpłaty z 11 kwietnia w wysokości 54386 zł na poczet zaległości wynikającej z kary pieniężnej wymierzonej decyzją z [...] kwietnia 2010 r. oraz orzekające o zaliczeniu w/w wpłaty w inny sposób. Istotą sporu w przedmiotowej sprawie stanowi sposób zaliczenia dokonanej przez skarżącą wpłaty, a w szczególności naliczanie odsetek za okresy wstrzymania wykonania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej. W ocenie Sądu trafne jest stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że wstrzymanie wykonania decyzji nie wstrzymuje naliczania odsetek. Powyższa interpretacja wynika z zasad nienaliczania odsetek za zwłokę, o których mowa w art. 54 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacji podatkowej (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), której przepisy Działu III mają odpowiednie zastosowanie, na podstawie art. 80 ust. 13 ustawy o zużytym sprzęcie elektronicznym, w brzmieniu przed wejściem w życie ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Zgodnie z art. 62 § 4 Ordynacji podatkowej do wpłat zaliczanych na poczet zaległości podatkowej stosuje się art. 55 § 2. Stosownie do art. 55 § 2, jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę. Podział ten dokonywany jest w postanowieniu organu, w którym musi być znana, oprócz kwoty zaległości, również kwota odsetek za zwłokę na dzień dokonania wpłaty. Kwotę odsetek wylicza organ, ale nie jest to przedmiotem tego postanowienia, które dotyczy zaliczenia dokonanej wpłaty na poczet zaległości i odsetek. Postanowienie to nie może być traktowane jako akt, w którym określone zostały skarżącej odsetki za zwłokę. Odsetki te bowiem, w sytuacji gdy wpłata nie pokryła w całości zaległości i odsetek, biegną dalej. W rozpatrywanej sprawie w postanowieniu o zaliczeniu wpłaty dokonanej przez skarżącą, organ przedstawił sposób zaliczenia dokonanej wpłaty na zaległość w postaci kary pieniężnej. Należy zauważyć, że stosownie do art. 53 § 3 Ordynacji podatkowej podatnicy przy dokonywaniu wpłat zobowiązani są do samodzielnego naliczania odsetek za zwłokę. Obowiązkiem podatnika jest więc zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej ustalenie stawek odsetek za zwłokę, dotyczących okresu ich naliczania. Odsetki są zatem automatycznym następstwem powstania zaległości podatkowej. Regułą jest, że są one naliczane bez względu na okoliczności związane z powstaniem zaległości i wolę stron stosunku prawnopodatkowego. Od tej reguły przewidziane są wyjątki. Wymienia je art. 54 Ordynacji podatkowej. Przepis ten określa dziewięć przypadków nienaliczania odsetek w sytuacjach ściśle określonych. Podmioty, na których ciąży obowiązek naliczania odsetek, są zobowiązane je uwzględniać. Enumeratywne wyliczenie – kiedy nie nalicza się odsetek, oznacza to, że jest to katalog zamknięty, a okoliczności w nim nie wymienione nie mogą wstrzymać naliczania odsetek. Zasady tej nie może wyłączyć wstrzymanie wykonania decyzji czy to przez organ administracyjny czy przez sąd. Zatem nietrafne jest stanowisko strony skarżącej, że wstrzymanie wykonania decyzji nakładającej karę pieniężną skutkuje wstrzymaniem naliczania odsetek. Ta bowiem sytuacja, jako nieprzewidziana w powołanym przepisie nie powoduje przerwy w naliczaniu odsetek. Tylko przepis art. 54 Ordynacji podatkowej może mieć w niniejszej sprawie zastosowanie, gdyż mieści się on w przedstawionym wyżej odesłaniu do Działu III Ordynacji podatkowej. Stanowisko organu administracyjnego znajduje potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 maja 2004 r. sygn. akt GSK 96/04, w którym Sąd ten wskazał, że "W ocenie Sądu trafne jest stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że jedynym skutkiem postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji jest tylko niemożność prowadzenia egzekucji." W związku z tym organ zasadnie naliczył odsetki od dnia 13 kwietnia 2011 r. do dnia zapłaty kary pieniężnej przez skarżącą. Słusznie też wobec tego, że wpłata nie pokrywała należności wraz z odsetkami, dokonał proporcjonalnego jej rozliczenia. Przechodząc natomiast do zarzutu skarżącej wskazującego na brak pouczenia co do możliwości zastosowania przez organ przepisów Ordynacji podatkowej, to należy wskazać, że zarzut ten jest nieuzasadniony. Po pierwsze organ nie miał obowiązku informowania strony, że w sytuacji braku zapłaty kary pieniężnej w wymaganym terminie odpowiednie zastosowanie znajdą przepisy Ordynacji podatkowej. To strona skarżąca winna znać prawo, aby między innymi uniknąć niekorzystnych dla niej konsekwencji w postaci konieczności zapłaty odsetek. Trzeba bowiem zauważyć, że zgodnie z art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Art. 9 k.p.a. nie nakłada na organy administracji obowiązku udzielania porad prawnych czy też doradztwa. Nie może być utożsamiany z obowiązkiem zawiadamiania strony o powszechnie obowiązujących, publikowanych aktach prawnych i wynikających z nich obowiązkach czy konsekwencjach niedostosowania się do konkretnych przepisów czy zastępowaniem jej aktywności poprzez instruowanie o wyborze optymalnego sposobu postępowania. Zasady ogólne k.p.a. mają chronić prawa strony w postępowaniu administracyjnym, ale nie zwalniają jej od wszelkiej dbałości o własne interesy i od wszelkiej aktywności procesowej. (wyrok NSA z 20 października 2011r. sygn. akt: II OSK 1450/10). W związku z powyższym Sąd podkreśla, że prawo do informacji (art. 9 k.p.a.) nie ma charakteru nieograniczonego, gdyż ograniczone jest tylko i wyłącznie do praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. A skoro przedmiotem postępowania był wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, zatem organ nie miał obowiązku informowania o sytuacjach, które mogą w przyszłości mieć miejsce. Konkludując Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe. Zarówno argumentacja skargi jak i analiza akt sprawy nie ujawniła bowiem wad tego rodzaju, które mogłyby mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Z tych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.