II FSK 1768/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia NSA Beata Cieloch, Sędzia del. WSA Nadzieja Karczmarczyk – Gawęcka (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. D. i J. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 6 kwietnia 2016 r. sygn. akt I SA/Bk 1195/15 w sprawie ze skargi M. D. i J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 14 września 2015 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę kasacyjną. 1. Wyrokiem z 9 maja 2016 r., sygn. akt I SA/Bk 1195/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę M. D. i J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 14 września 2015 r., nr [...], w przedmiocie opłaty za usługi w zakresie usuwania i unieszkodliwiania odpadów komunalnych. 2. Na podstawie art. 173 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: "p.p.s.a") pełnomocnik skarżących zaskarżył ww. wyrok w całości, zarzucając naruszenie: I przepisów prawa procesowego, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 233 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej, w skrócie: "o.p.") poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, w tym przepisów praw miejscowego określonych w uchwale Nr XXVI/172/12 Rady Miasta Bielsk Podlaski z dnia 18 grudnia 2012 r. w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości tej opłaty, w sytuacji gdy ww. uchwała przewidywała obciążenie wyłącznie w przypadku odbierania odpadów w nieruchomości; 2) art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 121 § 1, art. 122, art. 124 w zw. z art. 187 § 1 o.p. poprzez przeprowadzenie postępowania z naruszeniem zasady pogłębiania zaufania uczestników do organów administracji, brakiem informowania stron o ich prawach i obowiązkach, a także dokonanie przez organy dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, polegającej na ustaleniu, iż mimo braku wytworzenia odpadów strony zobowiązane są do uiszczenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi; 3) art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 140 o.p. poprzez jego niezastosowanie i przewlekłe prowadzenie całego postępowania, z naruszeniem wszelkich terminów przewidzianych w przepisach Ordynacji podatkowej; II przepisów prawa materialnego, tj.: 1) § 1 uchwały Nr XXIV/172/12 Rady Miasta Bielsk Podlaski z dnia 18 grudnia 2012 r. (Dz. Urz. Woj. Podl. z 2014 r., poz. 921). w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości tej opłaty poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i obciążenie strony opłatą za gospodarowanie odpadami pomimo braku odbioru odpadów z przedmiotowej nieruchomości. Wskazując na powyższe pełnomocnik skarżących wniósł na o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 14 września 2015 r., ew. o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku do ponownego rozpatrzenia, rozpoznanie sprawy bez przeprowadzania rozprawy, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego określenia podstaw kasacyjnych, co zgodnie z art. 176 p.p.s.a., oznacza obowiązek wnoszącego skargę kasacyjną powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem autora skargi kasacyjnej uchybił sąd pierwszej instancji w zaskarżonym orzeczeniu oraz uzasadnienie ich naruszenia. Stosownie do art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno określać do jakiego, zdaniem strony skarżącej, naruszenia przepisów prawa doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie prawa materialnego może nastąpić przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu. Naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej (tzw. błąd subsumcji). Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować. Poczynienie powyższych uwag o charakterze ogólnym było konieczne z uwagi na sposób w jaki została zredagowana skarga kasacyjna. Ponieważ skarga kasacyjna zawierała zarzuty zakwalifikowane do obu podstaw odwoławczych wymienionych w art. 174 p.p.s.a., jako pierwsze rozpoznaniu podlegały zarzuty procesowe, ponieważ w ich ramach możliwe jest kwestionowanie ustaleń faktycznych. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie mogą być uznane za usprawiedliwione zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 121 § 1, art. 122, art. 124 i art. 187 § 1 o.p. oraz art. 140 o.p. Autor skargi kasacyjnej wprawdzie sformułował zarzuty naruszenia ww. przepisów jednak w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie zawarł żadnych argumentów przemawiających za ich trafnością. Nie wskazał także, czy powyższe naruszenia miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Powyższe uniemożliwia odniesienie się do zasadności tych zarzutów na gruncie argumentacji sądu pierwszej instancji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Tymczasem, Naczelny Sąd Administracyjny weryfikując prawidłowość rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji stwierdza, że postępowanie przeprowadzone w rozpoznawanej sprawie prowadzone było z uwzględnieniem zasad wskazanych w przytoczonych w skardze kasacyjnej przepisach, a uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazano podstawę faktyczną rozstrzygnięć organów podatkowych (zob. str. 8 uzasadnienia wyroku WSA) W petitum skargi kasacyjnej, w pkt I 2), zarzucono także dokonanie przez organy dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, polegającej na ustaleniu, że mimo braku wytworzenia odpadów strony zobowiązane są do uiszczania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W podstawie kasacyjnej nie podniesiono jednak art. 191 o.p., dotyczącego swobodnej oceny dowodów. Brak zarzutu naruszenia tego przepisu tamuje możliwość odniesienia się przez Naczelny Sąd Administracyjny do zastrzeżeń skarżących dotyczących prawidłowości, dokonanej przez sąd pierwszej instancji, oceny materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania. Zgodnie bowiem z art. 183 § 1 p.p.s.a Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami i wnioskami skargi kasacyjnej. Związanie podstawami oznacza, że w postępowaniu kasacyjnym niemożliwa jest kontrola instancyjna wyroku pod kątem naruszenia przepisów niewskazanych w sformułowanych podstawach kasacyjnych (zob. B. Dauter, [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie VI, Warszawa 2016 r. str. 828). Tym samym, poza zakresem kontroli instancyjnej w niniejszej sprawie pozostaje kwestia oceny prawidłowości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Przepis art. 187 § 1 o.p. zawarty w podstawie kasacyjnej dawał Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wyłącznie podstawę do oceny zasadności stanowiska sądu pierwszej instancji co do zupełności materiału dowodowego zgromadzonego przez organy podatkowe oraz wyczerpującego jego rozpoznania, co wyjaśniono powyżej. Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 233 § 1 pkt 2 lit. b) o.p., który sformułowany został w sposób całkowicie niezrozumiały i również nie został uzasadniony. Art. 233 § 1 pkt 2 lit. b) o.p. stanowi, że organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję w całości i sprawę przekazuje do rozpatrzenia właściwemu organowi pierwszej instancji, jeżeli decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości. Tymczasem, w skardze kasacyjnej powiązano powyższy zarzut z rażącym naruszeniem prawa, tj. uchwały Nr XXVI/172/12 Rady Miasta Bielsk Podlaski z dnia 18 grudnia 2012 r., co uniemożliwia odniesienie się do jego zasadności. Całkowicie bezzasadny jest również zarzut naruszenia art. 140 o.p. Także tego zarzutu nie uzasadniono ani nie wskazano, czy naruszenie ww. przepisu miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z akt sprawy wynika, że strona była informowana o niezałatwieniu sprawy we właściwym terminie. Jako chybiony ocenić należy także zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. § 1 uchwały Nr XXVI/721/12 Rady Miasta Bielsk Podlaski z dnia 18 grudnia 2012 r., w ramach którego skarżący zakwestionowali zasadność zobligowania ich do uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami w sytuacji, gdy odpady nie były od nich odbierane. W odniesieniu do powyższego wskazać należy, jak trafnie wyjaśnił też sąd pierwszej instancji, że na podstawie ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1399 ze zm., dalej, w skrócie: "u.c.p.g.") – art. 6h i art. 6i u.c.p.g., obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi obciąża właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, z mocy prawa. Ustawodawca przyjął więc założenie, że zamieszkiwanie na nieruchomości jest równoznaczne z wytwarzaniem odpadów. Odnosząc się, w świetle powyższego do § 1 uchwały nr XXVI Rady Miasta Bielsk Podlaski z dnia 18 grudnia 2012 r., który stanowi, że w przypadku odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy miesięczna opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość oraz stawki opłaty ustalonej w § 2, zaakceptować należy stanowisko sądu pierwszej instancji, że fakt, iż skarżący nie wystawiali odpadów w ogóle, oznacza również, że nie wystawiali oni odpadów segregowanych. Tym samym, niewątpliwie nie odbierano od nich odpadów w sposób selektywny, a w świetle powyżej przytoczonych regulacji nie sposób uznać, że podnoszona przez nich okoliczność zdawania wszystkich produkowanych odpadów do skupu zwalnia ich od obowiązku ponoszenia opłaty z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi. Z podanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.