I OZ 1810/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Popowska po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 września 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 803/14 oddalające wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi K. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek K. D. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że wyrokiem z dnia 18 grudnia 2014 r. oddalił skargę K. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] stycznia 2014 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 4 lutego 2015 r. Pismem z dnia 7 lipca 2015 r. skarżący złożył osobiście wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od ww. wyroku. W związku z powyższym wezwano skarżącego do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej poprzez wniesienie skargi kasacyjnej – w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Wezwanie doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 27 lipca 2015 r. Skarga kasacyjna nadesłana w wyniku wykonania wezwania Sądu została nadana w placówce operatora pocztowego "InPost" i wpłynęła do Sądu w dniu 5 sierpnia 2015 r. Zarządzeniem z dnia 10 sierpnia 2015 r. pozostawiono bez rozpoznania wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu zarządzenia wskazano, że skarżący uzupełnił braki formalne wniosku po terminie, tj. po 3 sierpnia 2015 r. Odpis tego zarządzenia doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 24 sierpnia 2015 r. W dniu 28 sierpnia 2015 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu podał, że obarczanie go winą za nieumyślną omyłkę wyznaczonego pełnomocnika z urzędu jest nazbyt rygorystyczne. Sąd Wojewódzki uznał, że skarżący nie wykazał, że do uchybienia terminu do uzupełnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej doszło bez jego winy. W przypadku gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika oraz to, że zaniedbania osób, którymi on się posługuje, obciążają jego samego, a zatem nie uwalniają one strony od winy w niezachowaniu terminu. Sąd stwierdził, że pełnomocnik skarżącego, wykonujący zawód radcy prawnego nie dochował należytej staranności w prowadzeniu spraw osoby, którą reprezentuje. Od wykwalifikowanego prawnika zajmującego się zastępstwem procesowym należy bowiem oczekiwać wiedzy o zasadach obowiązujących przy składaniu pism procesowych za pośrednictwem operatora pocztowego. Natomiast fakt, że pełnomocnik skarżącego uzasadnia uchybienie terminu tym, że nadał pismo procesowe do sądu administracyjnego "pośród innych przesyłek skierowanych do sądów powszechnych" świadczy wyłącznie o stosunku tego radcy prawnego do swoich obowiązków jako pełnomocnika ustanowionego dla strony korzystającej z prawa pomocy. Z tego względu Sąd I instancji, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako P.p.s.a. ), orzekł o oddaleniu wniosku. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik K. D. zarzucił naruszenie art. 86 § 3 oraz art. 87 § 2 P.p.s.a. W uzasadnieniu podniósł, że Sąd I instancji nie odniósł się do postanowienia NSA z dnia 27 września 2011 r., sygn. akt I OZ 723/11 przywołanego w treści wniosku o przywrócenie terminu. W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano natomiast, że obarczanie skarżącego winą za nieumyślną omyłkę wyznaczonego pełnomocnika z urzędu wydaje się być nazbyt rygorystyczne. W realiach przedmiotowej sprawy skutkiem zaskarżonego postanowienia jest zamknięcie skarżącemu drogi do wniesienia skargi kasacyjnej. Zdaniem pełnomocnika, uwzględniając wagę naruszonych przez pełnomocnika obowiązków (wysłanie przesyłki za pośrednictwem nieuprawnionego operatora, wszak w zakreślonym terminie); sposób i okoliczności popełnienia przez pełnomocnika zaistniałego uchybienia (wyjątkowo krótki termin na sporządzenie pisma rangi skargi kasacyjnej oraz brak możliwości wcześniejszego przygotowania się do sporządzenia wspomnianej skargi poprzez odpowiedni podział bieżących obowiązków zawodowych w poszczególnych dniach, a w konsekwencji spiętrzenie się wspomnianych obowiązków w dniu 3 sierpnia 2015 r.) oraz skutków zaistniałego uchybienia, należało uznać, iż w sprawie wystąpiły szczególne okoliczności dające podstawę do stwierdzenia braku winy w działaniach pełnomocnika skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 86 i art. 87 P.p.s.a., tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2 P.p.s.a.), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2 P.p.s.a.), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1 P.p.s.a.) i dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Wniosek o przywrócenie terminu powinien powoływać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu i uprawdopodabniające zasadność wniosku. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być przy tym oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Z brakiem winy mamy, bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu, których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. W przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, warunkiem przywrócenia terminu jest brak winy pełnomocnika. Skarżący w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, r. pr. M. B. Powierzając prowadzenie swoich spraw pełnomocnikowi, tak w ramach prawa pomocy, jak i ustanowionego w sprawie z wyboru, strona winna liczyć się z tym, iż wszelkie jego działania, jak również jego zaniechania w podejmowaniu określonych czynności procesowych, będą odnosić skutek prawny wobec mocodawcy. W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik przyznał, że popełnił błąd przy wysyłaniu przesyłki zawierającej uzupełnienie braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu, nadając ją u nieuprawnionego operatora. Wskazywał przy tym na natłok obowiązków oraz krótki czas na uzupełnienie braku formalnego w postaci sporządzenia skargi kasacyjnej. Powołane okoliczności nie świadczą jednak o tym, że istniały obiektywne przeszkody do uzupełnienia braku formalnego wniosku w ustawowym terminie. W dacie nadania przedmiotowej przesyłki pełnomocnik dysponował skargą kasacyjną i przy dołożeniu należytej staranności było możliwe uzupełnienie wskazanego braku w przewidzianym do tego terminie. Sąd I instancji trafnie zatem uznał, iż tego rodzaju uchybienie należy uznać za posiadające znamiona winy polegającej na braku szczególnej staranności, jakiej należy wymagać od profesjonalnego pełnomocnika. Winę za ten błąd ponosi pełnomocnik, a w konsekwencji jego mocodawca. W odniesieniu do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2011 r., sygn. akt I OZ 723/11, na które powołano się w zażaleniu wskazać należy, że zostało ono wydane w zupełnie innym stanie faktycznym sprawy, rozwiązanie w nim przyjęte przez Sąd nie może mieć zatem zastosowania w przedmiotowej sprawie. Ponadto podkreślić należy, że rozpoznając konkretną sprawę Sąd nie jest związany orzeczeniami wydanymi w innej rodzajowo sprawie. Wobec bezzasadności argumentacji zawartej w zażaleniu, należy uznać, że ocena dokonana w zaskarżonym postanowieniu jest trafna i nie ma podstaw do przywrócenia uchybionego terminu na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.