II OZ 1283/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia E. w W. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2015 r., sygn. akt IV SAB/Wa 107/14 wzywające do uiszczenia wpisu od zażalenia w sprawie ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na bezczynność Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w przedmiocie rozpoznania wniosku dotyczącego obowiązku przeprowadzenia procedury oddziaływania na obszar Natura 2000 postanawia: oddalić zażalenie. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2015 r., sygn. akt IV SAB/Wa 107/14, wezwano Stowarzyszenie E. w W. do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie z dnia 23 września 2015r., w kwocie 100 zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. Zaskarżonym postanowieniem odmówiono dopuszczenia Stowarzyszenia E. z siedzibą w W. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika. Zażaleniem Stowarzyszenie E. w W. zaskarżyło powyższe zarządzenie zarzucając mu naruszenie art. 239 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2015 r., poz. 658) z uwagi na fakt, że Stowarzyszenie posiada status organizacji pożytku publicznego oraz składało swoje zażalenie na postanowienie z dnia 23 września 2015 r. w sprawie własnej, nie dotyczącej działalności gospodarczej, której Stowarzyszenie nie prowadzi. Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego zarządzenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 230 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, a do takich pism należy zażalenie, pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Od zasady ponoszenia kosztów przewidziane są jednakże wyjątki w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Ustawa przewiduje dwa rodzaje takich zwolnień tj. z mocy ustawy (art. 239 p.p.s.a.) oraz zwolnienia przyznane przez sąd w ramach prawa pomocy. W niniejszej sprawie Stowarzyszenie E. w W. zaskarżyło zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2015 r. wzywające je do uiszczenia wpisu od zażalenia, wskazując, iż Stowarzyszenie jest z mocy ustawy (art. 239 § 2 p.p.s.a.) zwolnione z obowiązku uiszczania opłat sądowych. Odnosząc się do tak postawionego zarzutu wskazać należy, że zgodnie z dodanym ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2015 r., poz. 658) art. 239 § 2 p.p.s.a., nie mają obowiązku uiszczania opłat sądowych organizacje pożytku publicznego, działające na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, w sprawach własnych, z wyjątkiem spraw dotyczących prowadzonej przez te organizacje działalności gospodarczej, a także organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2014 r., poz. 1118, 1138 i 1146) w sprawach własnych dotyczących realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Z załączonej do zażalenia informacji z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że Stowarzyszenie E. w W. jest organizacją pożytku publicznego, której celami są m.in. zachowanie i wzbogacanie środowiska naturalnego, działalność na rzecz ekologii, ochrony zwierząt i dziedzictwa przyrodniczego, ochrona praw i dobrostanu zwierząt, promocja inicjatyw związanych z ochroną środowiska, ochroną zwierząt i działalnością proekologiczną. Nie można natomiast zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uznać, że Stowarzyszenie skarżąc postanowienie z dnia 23 września 2015 r. występuje jako strona w swojej własnej sprawie w rozumieniu art. 239 § 2 p.p.s.a. Należy podzielić bowiem stanowisko wyrażone w tej kwestii w doktrynie (M. Niezgódka-Medek, Komentarz do art. 240 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2013), zgodnie z którym zwolnienie z obowiązku uiszczania opłat sądowych nie może dotyczyć tych wypadków, gdy organizacja społeczna w zakresie swojej działalności występuje w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób (art. 25 § 4, art. 33 § 2, art. 50 § 1 p.p.s.a.). Wprawdzie przedstawione powyżej stanowisko zostało wyrażone w stosunku do art. 240 p.p.s.a., jednak jak wynika z uzasadnienia zmian wprowadzonych do art. 239 p.p.s.a. ustawą z dnia 9 kwietnia 2015r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sformułowanie "w sprawach własnych" jest wzorowane właśnie na treści art. 240 p.p.s.a. W związku z powyższym uznać należy, że w przedmiotowej sprawie Stowarzyszenie E. w W. - wnioskujące na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na bezczynność Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w przedmiocie rozpoznania wniosku dotyczącego obowiązku przeprowadzenia procedury oddziaływania na obszar Natura 2000 - nie korzysta z unormowanego w art. 239 § 2 p.p.s.a. zwolnienia z obowiązku uiszczania opłat sądowych. Zasadnie zatem zaskarżonym zarządzeniem wezwano Stowarzyszenie do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 września 2015 r. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 oraz art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.