I FZ 34/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Arkadiusz Cudak (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M.L. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 grudnia 2014 r. sygn. akt I SA/Sz 1376/14 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi M.L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 23 września 2014 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności jako byłego członka zarządu za zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od maja do grudnia 2009 r. oraz za styczeń 2010 r. wraz z kosztami egzekucyjnymi postanawia: oddalić zażalenie. I FZ 34/15 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 grudnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w sprawie o sygnaturze akt I SA/Sz 1376/14, działając na podstawie art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.,) dalej p.p.s.a., odmówił M.L. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 23 września 2014 roku w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności jako byłego członka zarządu za zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od maja do grudnia 2009 roku oraz za styczeń 2010 roku wraz z kosztami egzekucyjnymi. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 24 listopada 2014 r., wezwano Skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, przesyłka zawierająca powyższe zobowiązania została doręczona pełnomocnikowi Skarżącego w dniu 1 grudnia 2014 r., tak więc 7-dniowy termin do uiszczenia wpisu sądowego upływał w dniu 8 grudnia 2014 r., który to dzień nie był dniem uznanym za ustawowo wolny od pracy. Wpis sądowy Skarżący uiścił w dniu 15 grudnia 2014 r. Pismem z tej samej daty, Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że w dniu 10 listopada 2014 r. zmarł partner życiowy matki Skarżącego, z którym żyła ponad 15 lat. Po jego śmierci stan zdrowia psychicznego matki Skarżącego był na tyle poważny, że wymagała ona intensywnej opieki i wsparcia psychicznego. W związku z tym Skarżący zamieszkał z nią w jej domu we wsi G., województwo zachodniopomorskie. Pobyt trwał do dnia 11 grudnia 2014 r. Skarżący podkreślił, że jego brat, który mógłby go zastąpić przebywał w tym czasie za granicą. We wniosku wskazano też, że zaangażowanie Skarżącego w opiekę nad matką tak "pochłonęły" Skarżącego, że przestał myśleć o swoich problemach i w konsekwencji nie uiścił wpisu od skargi w terminie. Skarżący wskazał również, że w trakcie pobytu u matki, kancelaria prawna poinformowała go telefonicznie o obowiązku wpłacenia w terminie pieniędzy do Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmawiając Skarżącemu przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi podniósł, że wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi zostało prawidłowo doręczone działającemu w imieniu Skarżącego profesjonalnemu pełnomocnikowi, którego pełnomocnictwo dołączono do skargi. Sąd argumentował, że w złożonym wniosku o przywrócenie terminu nie podano żadnych okoliczności uprawdopodabniających, że pełnomocnik Skarżącego nie mógł dokonać czynności w terminie. Z kolei podniesiona we wniosku okoliczność śmierci partnera życiowego matki Skarżącego i związana z tym konieczność udzielenia jej wsparcia psychicznego, nie stanowiła w ocenie Sądu, okoliczności obiektywnej, mogącej świadczyć o braku winy w uchybieniu terminu przez Skarżącego. Nie wykazał on również, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wpisu złożony został w terminie dni 7 od ustania przyczyny uchybienia terminowi, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. W zażaleniu na powyższe postanowienie, Skarżący zaskarżył je w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. przez jego błędną wykładnię sprowadzająca się do przyjęcia, że w przypadku niemożności uiszczenia wpisu sądowego przez stronę, to na jej pełnomocniku ciąży obowiązek wniesienia stosownej opłaty, a także przyjęcie, że załamanie nerwowe matki Skarżącego spowodowane śmiercią jej wieloletniego partnera życiowego i związana z tym konieczność udzielenia jej pomocy oraz zamieszkania we wsi G., nie stanowią podstawy do przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Sąd miał błędnie też przyjąć, że skarżący nie uprawdopodobnił, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zaskarżone postanowienie mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, a zatem zażalenie należało oddalić na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. W pierwszej kolejności należy rozpoznać zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 86 § 1 p.p.s.a. w zakresie, w jakim Sąd zdaniem Skarżącego błędnie uznał, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do uchybienia terminu do wniesienia wpisu bez winy strony wnoszącej skargę. Brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi konieczną, a zarazem podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Artykuł 86 § 1 p.p.s.a. nie określa jednak, wedle jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Daje to sądowi rozpoznającemu wniosek o przywrócenie terminu możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za stosowne (postanowienie SN z 22 lipca 1999 roku, I PKN 273/99, lex nr 42322). Oznacza to, że brak winy w uchybieniu terminowi powinien być oceniany z wykorzystaniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych także nawet lekkim niedbalstwem (postanowienie SN z dnia 14 stycznia 1972 r., III CRN 448/71, lex nr 4763). Przedstawione przez Skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi okoliczności takie jak śmierć partnera życiowego matki Skarżącego oraz potrzeba otoczenia jej opieką po tym wydarzeniu, należało uznać za uprawdopodobnione przez stronę. Jednak ze względu na konieczność uwzględnienia miernika należytej staranności w dbaniu o interesy, w tym wypadku Skarżącego, nie można stwierdzić, że świadczą one o braku winy w rozumieniu art. 86 § 1 oraz art. 87 § 2 p.p.s.a. w niedochowaniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie prawidłowo zatem postanowił o odmowie przywrócenia terminu. Należy bowiem uznać, że Skarżący w okresie od 10 listopada 2014 roku do 11 grudnia 2014 roku przebywał poza miejscem zamieszkania, gdzie udzielał jedynie wsparcia matce po śmierci jej partnera życiowego. Nie można więc przyjąć, że jego stan psychiczny uległ w tym czasie takiemu pogorszeniu, który uniemożliwił mu zadbanie w należyty sposób o własne interesy, w tym uczynił niemożliwym uiszczenie wpisu od skargi w terminie. Stosując zatem miernik należytej staranności w dbaniu o własne interesy, szczególnie w związku z zainicjowanym postępowaniem sądowoadministracyjnym, nie można uznać, że podniesione we wniosku okoliczności wskazują na zaistnienie obiektywnej przeszkody w nieterminowym opłaceniu wpisu od skargi, uzasadniającym przywrócenie terminu do dokonania tej czynności w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a., co prawidłowo wskazał Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Skarżący nie wykazał zachowania należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego na uwzględnienie zasługują natomiast te zarzuty zażalenia, w których Skarżący podnosi, że Sąd błędnie uznał, że skoro w rozpoznawanej sprawie Strona nie miała możliwości dokonania wpisu od skargi w terminie, to obowiązek ten przeszedł na pełnomocnika Skarżącego. Z akt rozpoznawanej sprawy, w tym oświadczenia złożonego we wniosku o przywrócenie terminu wynika bezspornie, że Skarżący został poinformowany przez pełnomocnika o wezwaniu Sądu do uiszczenia wpisu przez Skarżącego. Tym samym należy uznać, że Skarżący miał możliwość dokonania tej czynności w wymaganym terminie osobiście lub mógł zlecić jej wykonanie w jego imieniu i na jego rzecz osobie trzeciej, na przykład pełnomocnikowi, jednak treść wniosku o przywrócenie terminu nie wskazuje, że taka sytuacja miała miejsce. Sąd administracyjny niesłusznie zatem argumentował w zaskarżonym postanowieniu, że nie uprawdopodobniono istnienia okoliczności, w których pełnomocnik Skarżącego, nie mógł dokonać czynności w terminie. Analiza akt sprawy wskazuje, że pełnomocnik nie został do tego zobowiązany przez Skarżącego. Wreszcie Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo podniósł, ze Skarżący nie wykazał, że wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi został złożony w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi. Z treści wniosku o przywrócenie terminu wynika jednoznacznie, że przyczyna ta ustała w dniu 11 grudnia 2014 roku, to jest ostatniego dnia pobytu u matki Skarżącego. Wniosek o przywrócenie terminu nadano listem poleconym w dniu 15 grudnia 2014 roku. W tym samym dniu Skarżący dokonał na rachunek Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie przelewu 500,00 zł tytułem wpisu od skargi (karta 26). Powyższe uchybienia Sądu pierwszej instancji świadczą jedynie o częściowo błędnym uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, które mimo to, odpowiada prawu. Wskazując na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art.184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oraz na podstawie art. 197 § 1 tej ustawy, orzekł jak w sentencji.