II SA/Wa 1019/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Olga Żurawska – Matusiak Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras Sędzia WSA – Andrzej Góraj (sprawozdawca) Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium studentowi II roku studiów drugiego stopnia na rok akademicki 2013/2014 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na rzecz skarżącego P. B. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z [...] marca 2014 r. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego utrzymał w mocy własną decyzję z [...] grudnia 2013 r. o odmowie przyznania P. B. – studentowi II roku studiów drugiego stopnia Uniwersytetu [...], stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2013/2014. W uzasadnieniu organ przywołał treść paragrafu 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 1 września 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania studentom stypendium ministra za wybitne osiągnięcia. Wywiódł z jego treści, że omawiane stypendium może być przyznane jedynie studentowi, który uzyskał wpis na kolejny – wyższy rok studiów. Organ ustalił również, że strona w roku akademickim 2012/2013 zaliczyła II rok studiów drugiego stopnia na kierunku [...] i [...] i rozpoczęła ponownie II rok studiów drugiego stopnia w ramach tych studiów. Z tych ustaleń organ wywiódł zaś, że skoro student ponownie rozpoczął II rok studiów w roku akademickim 2013/2014, to nie mógł zaliczyć tego roku w roku akademickim 2012/2013. Od powyższej decyzji skargę wywiódł P. B., wnosząc o jej uchylenie i zarzucając organowi naruszenie: - art. 6-8, 12 i 35 K.p.a., - art. 173 ust. 1 pkt 4, 178 i 184 ust. 2 i 3 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, - § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 1 września 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania studentom stypendium ministra za wybitne osiągnięcia. W uzasadnieniu skarżący podkreślił, iż spełnił wymogi opisane w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 1 września 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania studentom stypendium ministra za wybitne osiągnięcia, bowiem zaliczył poprzedni rok studiów w roku akademickim 2012/2013. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w skarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego jako wadliwa. W pierwszej kolejności należało podkreślić, że sąd administracyjny bada skarżoną decyzję według stanu faktycznego i prawnego, istniejącego w dacie jej wydania oraz uwzględniając argumentację organu, zawartą w jej uzasadnieniu. Stąd też tutejszy Sąd nie mógł uwzględniać zmian faktycznych zaistniałych po dniu wydania skarżonej decyzji. Nie odnosił się też do nowej argumentacji organu, zaprezentowanej w odpowiedzi na skargę, gdyż pozostawało to bez wpływu na ocenę poprawności badanego rozstrzygnięcia. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do wykładni paragrafu 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 1 września 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania studentom stypendium ministra za wybitne osiągnięcia (Dz. U. z 2011 r. Nr 214, poz. 1270), zgodnie z którym, "stypendium na dany rok akademicki może być przyznane studentowi, który zaliczył rok studiów w poprzednim roku akademickim (...)" oraz spełnił dalsze kryteria. Generalną zasadą obowiązującą przy dokonywaniu wykładni przepisów prawa jest odniesienie się w pierwszej kolejności do wykładni językowej. Wynika to z tego, że przepisy prawa, powinny być formułowane w sposób jasny i czytelny i z reguły, dla zrozumienia intencji prawodawcy, wystarczającym jest odniesienie się do ich treści. Stosowanie dalej idącej wykładni (systemowej, czy celowościowej), do przepisów klarownie i jasno napisanych, mogłoby doprowadzić do ich wykładni nadmiernie rozszerzającej lub nawet do wykładni wprost wbrew treści danej normy prawnej. Przenosząc powyższe na materię niniejszej sprawy należało podkreślić, że badany przepis rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 1 września 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania studentom stypendium ministra za wybitne osiągnięcia (Dz. U. z 2011 r. Nr 214, poz. 1270) nie wymaga stosowania wykładni systemowej, czy celowościowej, dla zrozumienia intencji tworzącego go prawodawcy. Sposób w jaki norma ta została sformułowana nie nastręczał wątpliwości co do jej treści i zakresu podmiotowego oraz przedmiotowego. Odniesienie się przez prawodawcę do materii "zaliczenia roku studiów", wbrew twierdzeniom organu nie może być utożsamiane z obowiązkiem uzyskania wpisu na kolejny, wyższy rok studiów. Takiego obowiązku nie sformułował bowiem prawodawca w omawianym przepisie. Tym samym brak było przesłanek dla dokonania przez organ tak rozszerzającej wykładni badanej normy prawnej. W efekcie doprowadziło to bowiem do wykreowania nowego – nieprzewidzianego przez prawodawcę obowiązku. Dodatkowo podkreślenia wymagała okoliczność, że ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym, nie przewiduje swoistego automatyzmu we wpisaniu na kolejny rok studiów studenta, który zaliczył rok poprzedni. Student – tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie – może bowiem uzyskać zgodę na wydłużenie okresu studiowania. Wtedy też, zaliczenie poprzedniego roku studiów nie będzie skutkowało wpisaniem na rok następny. Jako nietrafne jawią się również argumenty organu, sprowadzające się do twierdzenia, że przyjęcie odmiennej wykładni badanego przepisu mogłoby doprowadzić do przyznania stypendium studentowi, który zaliczył już ostatni rok studiów, i tym samym nie jest już wpisany na żaden rok studiów. Taka sytuacja nie miała bowiem miejsca w niniejszej sprawie. Okolicznością niesporną w chwili wydawania skarżonej decyzji było bowiem to, że skarżący był wpisany ponownie na ten sam rok studiów. Nie ukończył więc studiów i nadal był studentem studiującym na konkretnym roku studiów. Na marginesie zwrócić także należało uwagę na pewnego rodzaju wewnętrzną sprzeczność w rozumowaniu organu, zaprezentowanym w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Z jednej bowiem strony organ ustalił, że skarżący w roku akademickim 2012/2013 zaliczył drugi rok studiów. W kolejnym jednak zdaniu organ zawarł stwierdzenie, że student nie mógł zaliczyć roku studiów w roku akademickim 2012/2013. Tego rodzaju niekonsekwencja nie pozostaje bez wpływu na czytelność przekazu uzasadnienia decyzji, uniemożliwiając jej ocenę we wspomnianym zakresie. Budzi też wątpliwości co do tego, czy organ istotnie w sposób rzetelny zebrał i ocenił cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. W związku z powyższym, uznając że skarżona decyzja narusza prawo, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w pkt 1 wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku zostało wydane w myśl art. 152 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobligowany do starannego jej zbadania i uwzględnienia uwag poczynionych przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu.