I OZ 1196/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 października 2014 r. o sygn. akt II SAB/Wa 507/14 w sprawie z wniosku J.H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.H. na bezczynność Ministra Skarbu Państwa w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 22 kwietnia 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie. Skargą z dnia 14 lipca 2014 r. J.H. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie bezczynność Ministra Skarbu Państwa w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 22 kwietnia 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej Zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącej Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 lipca 2014 r. skarżącego wezwano do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 (sto) złotych. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 7 sierpnia 2014 r W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych. Zarządzeniem z dnia 2 października 2014 r. skarżącego wezwano do nadesłania dodatkowych dokumentów poświadczających dochody, stan majątkowy oraz możliwości płatnicze, w postaci kopii odcinka renty skarżącego oraz jego żony, kopii dokumentów, poświadczających stałe koszty utrzymania oraz kopii wyciągów z posiadanych rachunków bankowych skarżącego oraz jego żony. Na powyższe wezwanie skarżący nie odpowiedział, natomiast złożył na nie zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 24 października 2014 r. o sygn. akt II SAB/Wa 507/14 oddalił zażalenie. Sąd ocenił, że treść oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu była niewystarczająca do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego. Wezwano go zatem do udokumentowania stanu majątkowego przedstawionego we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zakres żądanych dokumentów i informacji miał bowiem istotne znaczenie dla oceny jego zasadności. Termin na wykonanie tego wezwania upłynął w dniu 18 października 2014 r. Mimo upływu wyznaczonego terminu skarżący nie wykonał wezwania i nie nadesłał żądanych dokumentów. Powyższa okoliczność uniemożliwiła WSA jednoznaczną ocenę wniosku złożonego przez J.H.. We wniosku skarżący wskazał, że źródłem przychodu jego rodziny jest otrzymywana renta oraz emerytura żony, w łącznej wysokości 1.979,15 (jeden tysiąc dziewięćset siedemdziesiąt dziewięć 15/100) złotych. Natomiast przedstawione we wniosku koszty utrzymania, a także leczenia, zostały przez skarżącego jedynie oszacowane i wymienione w sposób ogólny. Skarżący wskazał również, że ponosi koszty utrzymania studiującej córki, jednakże bez bliższego wykazania kwot. Sąd, dokonując oceny wniosku dotyczącego zastosowania wyjątkowego – co do zasady – środka prawnego, jakim jest zwolnienie od ponoszenia obowiązku uiszczania kosztów wszczętego postępowania sądowego, nie mógł opierać się jedynie na oświadczeniach. Natomiast skarżący zdecydowania odmawiał udokumentowania ponoszonych przez siebie wydatków, czego wyraz dał w złożonym przez siebie zażaleniu na zarządzenie sądu z dnia 2 października 2014 r. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, w niniejszej sprawie nie wykazano spełnienia przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący nie uzupełnił brakujących danych, a złożone oświadczenie nie pozwalają na rzetelną ocenę jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Zażalenie na powyższe postanowienie wywiódł J.H.. Jego zdaniem wezwania referendarza w sprawie było i jest niewykonalne. Twierdzi, że żąda się od niego niemożliwego przedstawienia informacji ze wszystkich banków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a."), jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Sąd pierwszej instancji trafnie wezwał skarżącą do uzupełnienia jej wniosku o prawo pomocy, skoro zawarte w nim informacje nie okazały się one wystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego. Wobec nie nadesłania tych danych, Sąd pierwszej instancji orzekał o przyznaniu prawa pomocy na podstawie samego złożonego wniosku, nie mogąc w pełni zweryfikować twierdzeń strony. W tym miejscu należy wytłumaczyć skarżącemu, że zarządzeniem z dnia 2 października 2014 r. wezwano go do nadesłania kserokopii odcinka renty skarżącego i jego żony, kserokopii dokumentów poświadczających stałe koszty utrzymania oraz wyciągów z posiadanych rachunków bankowych skarżącego i jego żony. Jeżeli zatem wnioskodawca nie ma rachunków bankowych, co zdaje się sugerować w swoim zażalenie, to powinien złożyć o tym oświadczenie. Nie zmienia to jednak faktu, że nie nadesłał żądanego odcinka renty ani kserokopii dokumentów określających koszty utrzymania. W myśl art. 246 § 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżąca wnosiła o zwolnieniu od kosztów sądowych, a zatem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Skoro zatem nie wykazała, mimo wezwania Sądu pierwszej instancji, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, to odmówienie przyznania prawa pomocy przez Sąd pierwszej instancji było uzasadnione. Z tych względów zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.