VIII SA/Wa 961/14
WyrokWSA w Warszawie2015-01-08
Skład orzekający: Iwona Szymanowicz - Nowak, Artur Kot, Renata Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prowadzenie działalności rolniczej na własny użytek na części przekazanego gospodarstwa rolnego, o powierzchni mniejszej niż 0,5 ha, stanowi podstawę do zawieszenia wypłaty renty strukturalnej?Ratio decidendi
Prowadzenie działalności rolniczej na użytkach rolnych, nawet na własny użytek, na powierzchni przekraczającej 0,5 ha, stanowi podstawę do zawieszenia wypłaty renty strukturalnej, zgodnie z § 15 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo zawiesiły wypłatę renty, opierając się na wyjaśnieniach skarżącego złożonych w postępowaniu cywilnym, które wskazywały na prowadzenie działalności rolniczej na większej powierzchni niż dozwolona.Stan faktyczny
Skarżący J. M. został pozbawiony wypłaty renty strukturalnej z powodu podejrzenia prowadzenia działalności rolniczej na przekazanym wcześniej gospodarstwie. Organy administracji uznały, że zeznania skarżącego złożone w postępowaniu cywilnym, wskazujące na prowadzenie działalności rolniczej na większej powierzchni niż dozwolona, podważają jego oświadczenie o zaprzestaniu tej działalności. Skarżący kwestionował te ustalenia, twierdząc, że prowadził działalność jedynie na własny użytek na niewielkiej części gruntów i że postępowanie cywilne nie zostało zakończone.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant Referent – stażysta Urszula Sieradz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia wypłaty renty strukturalnej oddala skargę.
Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R (dalej: "Kierownik ARiMR", "organ I instancji"), działając na podstawie art. 104 § 1 i art. 107 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm., zwanej dalej: "k.p.a.") w związku z § 17 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 114 poz. 1191 ze zm., zwane dalej: "rozporządzeniem"), orzekł o zawieszeniu J M (dalej: "skarżący", "beneficjent") od lutego 2013 roku wypłaty renty strukturalnej w kwocie [...] zł, przyznanej na podstawie decyzji Nr [...] z dnia [..] marca 2005 r.
Uzasadniając podjętą decyzję organ I instancji podał, że w dniu 2 sierpnia 2004 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie renty strukturalnej. W wyniku rozpoznania wniosku Kierownik ARiMR wydał w dniu [...] października 2004 r. postanowienie Nr [...] o spełnieniu wstępnych warunków do uzyskania renty strukturalnej, a następnie po przekazaniu gospodarstwa rolnego i zaprzestaniu prowadzenia działalności rolniczej, w dniu [...] marca 2005 r. decyzję przyznającą wnioskowane świadczenie od listopada 2004 r. Wyjaśnił, iż przekazanie przez beneficjenta gospodarstwa rolnego w celu uzyskania renty strukturalnej nastąpiło na podstawie umowy darowizny na rzecz J M (akt notarialny nr [...] z dnia 9 listopada 2004 r.) poprzez przekazanie działek ewidencyjnych o numerach: [...] o łącznej powierzchni [...] ha użytków rolnych.
Kierownik ARiMR wskazał, iż w dniu 23 stycznia 2013 r. otrzymał z Sądu Rejonowego w R informację wraz z protokołem rozprawy z dnia 1 marca 2012 r. w sprawie o sygnaturze I C 186/12 dotyczącej skarżącego, R M, G M, P M i A P przeciwko J M o odwołanie darowizny. Z dokumentów tych wynika, że beneficjent nie przekazał faktycznie gruntów na rzecz przejmującego i nadal prowadził działalność rolniczą w tym gospodarstwie. Podał, że w postępowaniu prowadzonym w sprawie przyznania renty strukturalnej beneficjent i jego żona oświadczyli pisemnie, że zaprzestają prowadzenia działalności rolniczej z dniem 9 listopada 2004 r. Konfrontacja oświadczeń – złożonych przed sądem cywilnym i w toku postępowania o przyznanie renty wskazuje na popełnienie przestępstwa z art. 233 kodeksu karnego.
W tym stanie sprawy postanowieniem znak [...] z dnia [...] lutego 2013 r. organ I instancji wznowił postępowanie w sprawie o przyznanie renty strukturalnej (w związku z podejrzeniem popełnienia przez beneficjenta przestępstwa) oraz złożył do prokuratury zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa polegającego na poświadczeniu nieprawdy. W ocenie organu I instancji ustalenie, że skarżący nie zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej skutkowało uznaniem, iż nie zostały spełnione ustawowe warunki z § 4 pkt 5 rozporządzenia do przyznania renty strukturalnej, co z kolei prowadzi do zawieszenia wypłaty renty strukturalnej do czasu zakończenia postępowania przez organ państwowy.
W odwołaniu złożonym na powołaną decyzję beneficjent wniósł o jej uchylenie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania:
1. § 15 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w zakresie bezpodstawnego uznania, że
w sprawie zachodzą przesłanki do zawieszenia wypłaty renty strukturalnej skarżącemu od lutego 2013 r.;
2. art. 7, art. 8, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. przez brak wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia, wydanie zaskarżonej decyzji bez możliwości ustosunkowania się przez skarżącego do podniesionych zarzutów, brak ustalenia, czy skarżący prowadził działalność rolniczą na użytkach rolnych, a w konsekwencji brak wyjaśnienia, czy zaistniały przesłanki z § 15 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia do zawieszenia wypłaty renty strukturalnej;
3. art. 107 § 3 k.p.a. przez brak wskazania w uzasadnieniu decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn,
z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;
4. zaniechanie dopuszczenia dowodu i objęcia oceną wyjaśnień skarżącego,
z treści których wynika, że nie prowadził on działalności rolniczej, a jeśli uprawiał użytki rolne, to były to tzw. serwituty, czyli część działki pozostawionej do własnego użytku po przekazaniu gospodarstwa rolnego;
5. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez zaniechanie zawieszenia niniejszego postępowania do czasu zakończenia postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w R oraz sądowego prowadzonego w sprawie IC 186/12.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W (dalej: "Dyrektor ARiMR", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.
W uzasadnieniu decyzji, po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy, organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 4 rozporządzenia, warunkami do przyznania renty strukturalnej są między innymi: przekazanie gospodarstwa rolnego i zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej. Przekazanie gospodarstwa rolnego beneficjent potwierdził aktem notarialnym, natomiast zaprzestanie prowadzenia przez niego działalności rolniczej złożeniem stosownego oświadczenia. Wymienione dokumenty beneficjent złożył do organu I instancji w dniu 9 listopada 2004 r.
W ocenie organu odwoławczego, złożone przez skarżącego w Sądzie Rejonowym w R w dniu 1 marca 2012 r. oświadczenie o prowadzeniu działalności rolniczej w przekazanym gospodarstwie rolnym jest podstawą do uznania za niewiarygodne oświadczenia złożonego do organu I instancji o zaprzestaniu prowadzenia tej działalności. Wydanie decyzji o zawieszeniu wypłaty renty strukturalnej jest zabezpieczeniem nieuzasadnionego wydatkowania środków finansowych pochodzących z budżetu UE i budżetu krajowego, których Agencja Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa (zwana dalej: "ARiMR") jest dysponentem.
Dyrektor ARiMR wskazał jako podstawę prawną zawieszenia wypłaty renty strukturalnej przepis § 15 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia. Wyjaśnił, iż organy nie mogły zlekceważyć zeznania skarżącego, złożonego w sądzie cywilnym, nie podejmując stosownych działań wynikających z prawa. Zawieszenie wypłaty renty strukturalnej nie umarza wznowionego postępowania w sprawie prawomocnej decyzji z dnia [...] marca 2005 r. o przyznaniu beneficjentowi renty strukturalnej. W postępowaniu wznowieniowym Kierownik ARiMR dokona oceny stanu faktycznego co do spełniania przez skarżącego warunków do przyznania renty strukturalnej w dniu wydawania decyzji lub co do ustalenia okresu, w jakim skarżący prowadził działalność rolniczą po przekazaniu gospodarstwa.
W aktualnym stanie faktycznym sprawy, tj. na podstawie oświadczenia skarżącego o rozpoczęciu prowadzenia działalności rolniczej na użytkach rolnych będących w jego posiadaniu w czasie pobierania renty strukturalnej, należało zawiesić wypłatę renty strukturalnej. Uznał, że fikcyjne przekazanie gospodarstwa rolnego (jak przyznał skarżący), a w szczególności prowadzenie działalności rolniczej w będącym
w posiadaniu skarżącego gospodarstwie jest wystarczającym uzasadnieniem, na obecnym etapie rozpoznania sprawy, do zawieszenia wypłaty renty strukturalnej, zabezpieczając w ten sposób dalsze nieuzasadnione wydatkowanie środków publicznych.
Dyrektor ARiMR nie uznał argumentów odwołania. Wskazał w tym zakresie, że powoływane w odwołaniu postanowienie Kierownika ARiMR z dnia [...] lutego 2013 r.
o wstrzymaniu wykonania decyzji z dnia [...] marca 2005 r. o przyznaniu renty strukturalnej zostało uchylone w postępowaniu odwoławczym na podstawie postanowienia Nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. W świetle zeznania złożonego
w sądzie cywilnym o prowadzeniu działalności rolniczej w przekazanym gospodarstwie rolnym, to nie ARiMR, a sam skarżący powinien udowodnić prawdziwość oświadczenia o zaprzestaniu i nieprowadzeniu działalności rolniczej po przekazaniu gospodarstwa rolnego. Za słuszne uznał stanowisko skarżącego, że na podstawie § 9 pkt 1 rozporządzenia beneficjent renty strukturalnej mógł prowadzić działalność rolniczą na własne potrzeby na pozostawionych dla siebie użytkach rolnych o powierzchni do 0,5 ha. Jednak, jak wynika z zeznań złożonych w sądzie cywilnym, prowadzenie działalności rolniczej przez beneficjenta dotyczyło całej powierzchni przekazanego gospodarstwa, tj. powyżej [...] ha użytków rolnych. Ponadto nie można traktować aktywności skarżącego w przekazanym gospodarstwie jedynie jako pomocy fizycznej czy doradczej synowi, gdyż jakikolwiek udział J M w prowadzeniu gospodarstwa skarżący całkowicie wykluczył.
Skargę na powołane rozstrzygnięcie do sądu administracyjnego złożył skarżący, wnioskując o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji. Wydanemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie przepisów postępowania:
1. § 15 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w zakresie bezpodstawnego uznania, że
w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do zawieszenia wypłaty renty strukturalnej skarżącemu od lutego 2013 r.;
2. art. 7, art. 8, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 §1, art. 107 § 3 k.p.a. przez brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy i błędne ustalenie, że skarżący nie zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej
w sytuacji, gdy postępowanie, prowadzone przez Sąd Rejonowy w R
w sprawie I C 186/12, nie zostało prawomocnie zakończone, pominięcie okoliczności, że postępowanie prowadzone przez Prokuraturę Rejonową
w R o możliwości popełnienia przestępstwa przez skarżącego zostało zakończone i nie potwierdziło, że złożył on przed Kierownikiem ARiMR nieprawdziwe oświadczenie, wydanie rozstrzygnięcia bez możliwości ustosunkowania się przez beneficjenta do podniesionych zarzutów, brak poczynienia podstawowych ustaleń czy skarżący prowadził działalność rolniczą na użytkach rolnych, w konsekwencji niewyjaśnienia, czy zaistniały przesłanki z § 15 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia do zawieszenia wypłaty renty strukturalnej, brak wyjaśnienia podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia;
3. art. 107 § 3 k.p.a. przez brak wskazania w uzasadnieniu decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn,
z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz brak wskazania i wyjaśnienia podstawy prawnej wydanej decyzji,
z przytoczeniem przepisów prawa;
4. zaniechanie dopuszczenia dowodu i objęcia oceną wyjaśnień skarżącego,
z treści których wynika, że nie prowadził on działalności rolniczej, a jeśli uprawiał użytki rolne to były to tzw. serwituty, czyli część działki pozostawionej do własnego użytku po przekazaniu gospodarstwa rolnego;
5. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez zaniechanie zawieszenia niniejszego postępowania do czasu zakończenia postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w R oraz sądowego prowadzonego w sprawie IC 186/12;
6. art. 138 k.p.a. przez niewykonanie wskazań wynikających z tego przepisu.
Uzasadniając zarzuty skargi beneficjent podał, że w prowadzonym postępowaniu organy dopuściły się szeregu naruszeń procedury. Wskazał, iż w złożonych wyjaśnieniach podał, że po otrzymaniu renty strukturalnej nie prowadził działalności rolniczej, co wyklucza zaistnienie przesłanek z § 15 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia uzasadniających zawieszenie lub wstrzymanie wypłaty renty strukturalnej. Orzekające w sprawie organy nie przeprowadziły żadnych dowodów w celu ustalenia, czy
w niniejszej sprawie wystąpiło zdarzenie prawne uzasadniające zawieszenie wypłaty renty strukturalnej. Zaniechały jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego sprawy
i wyjaśnienia czy beneficjent nie zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej w świetle zeznania złożonego przed sądem cywilnym. W konsekwencji organy dokonały błędnej oceny zebranych dowodów i błędnie ustaliły, że zeznania skarżącego złożone przed sądem cywilnym w dniu 1 marca 2012 r. o prowadzeniu działalności rolniczej
w przekazanym gospodarstwie rolnym stanowią podstawę do uznania za niewiarygodne oświadczenia złożonego w ARiMR o zaprzestaniu prowadzenia działalności rolniczej.
Podkreślił, że postępowanie prowadzone przez Sąd Rejonowy w R nie zostało prawomocnie zakończone, zatem zeznania złożone przez beneficjenta w tym postępowaniu nie mogą stanowić miarodajnego dowodu w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza że skarżący złożył w niniejszej sprawie wyjaśnienia częściowo odmienne od wyjaśnień złożonych przed sądem. Ponadto przed sądem skarżący występował w charakterze strony, a nie świadka i nie składał zeznań pod przysięgą, jak mylnie podały organy. Składając wyjaśnienia w charakterze strony, skarżący mógł przedstawić stan faktyczny w sprawie cywilnej w sposób najbardziej dla niego korzystny. Bez przeprowadzenia innych dowodów przez organ, a więc jedynie
w oparciu o wyjaśnienia złożone przed sądem, nie ma możliwości jednoznacznego ustalenia, czy skarżący zaprzestał prowadzenia działalności roIniczej. Zdaniem skarżącego, organy nie przeprowadziły postępowania dowodowego, które pozwoliłoby na poczynienie ustaleń, czy beneficjent prowadził działalność rolniczą, nie dokonały także żadnej oceny, czy w niniejszej sprawie zachodzi chociażby jedna z przesłanek do zawieszenia renty strukturalnej.
Organy nie uwzględniły, że w umowie o przekazaniu gospodarstwa rolnego przewidziano, że skarżący i jego żona wyłączają z przekazania gospodarstwa rolnego działki nr [...] o powierzchni [...] m2 i [...] o powierzchni [...] m2. Zatem umowa nie zabraniała uprawniania tych działek na własny użytek przez skarżącego. Nie rozważyły też wyjaśnień skarżącego, który przed Sądem twierdził, że uprawiał ww. działki, które stanowiły dlań tzw. serwituty. Uważa, że uprawianie własnego ogrodu warzywnego na własny użytek nie jest jednoznaczne z prowadzeniem działalności roIniczej.
W konsekwencji stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie uzasadnia zaistnienia przesłanek do zawieszenia wypłaty renty strukturalnej na podstawie § 15 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Zgodnie z § 4 rozporządzenia cytowanego na wstępie uzasadnienia, rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym położonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli łącznie spełnia następujące warunki: ma ukończone 55 lat, lecz nie osiągnął wieku emerytalnego
i nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników, prowadził nieprzerwanie działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną i przez okres co najmniej 5 lat podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, określonemu
w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, (...), w dniu złożenia wniosku
o rentę strukturalną podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, przekazał gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej 1 ha, zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, wpisany został do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności oraz nie posiada zaległości z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników.
Zgodnie z § 15 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, wypłata renty strukturalnej ulega zawieszeniu, jeżeli uprawniony do renty strukturalnej lub jego małżonek podejmie prowadzenie działalności rolniczej jako właściciel (współwłaściciel) lub posiadacz (współposiadacz) gospodarstwa rolnego (z zastrzeżeniem ust. 2).
Z przytoczonych wyżej przepisów wyraźnie wynika, iż podstawowymi przesłankami warunkującymi przyznanie renty strukturalnej, które muszą wystąpić łącznie, są: przekazanie gospodarstwa rolnego o łącznej powierzchni użytków rolnych wynoszących co najmniej 1 ha oraz trwałe zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej (§ 4 pkt 4 i 5 rozporządzenia). Warunek przekazania gospodarstwa rolnego,
o którym mowa w § 4 pkt 4, uważa się za spełniony, jeżeli zostały przekazane wszystkie użytki rolne wchodzące w skład tego gospodarstwa, będące zarówno przedmiotem odrębnej własności rolnika i jego małżonka, jak również przedmiotem ich współwłasności, z zastrzeżeniem § 9 pkt 1 (§ 6 ust. 1 rozporządzenia).
Z kolei warunek zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej, o którym mowa w § 4 pkt 5, uważa się za spełniony, jeżeli:
- po przekazaniu gospodarstwa rolnego łączna powierzchnia użytków rolnych posiadanych (współposiadanych) przez uprawnionego do renty strukturalnej i jego małżonka nie przekracza 0,5 ha, a działalność rolnicza prowadzona na tych użytkach służy wyłącznie zaspokajaniu potrzeb własnych uprawnionego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym,
- zarówno uprawniony do renty strukturalnej, jak i jego małżonek nie prowadzą działu specjalnego produkcji rolnej w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników (§ 9 rozporządzenia).
W niniejszej sprawie bezsporną jest okoliczność, iż skarżący wraz z żoną posiadał gospodarstwo rolne o powierzchni użytków rolnych [...] ha oraz fakt, iż na podstawie umowy darowizny (akt notarialny nr Rep. [...] z dnia [...] listopada 2004 r.) część posiadanych użytków rolnych o powierzchni [...] ha przekazał zstępnemu, pozostawiając sobie grunty rolne o powierzchni [...] ha. Wedle zapisu § 6 ww. umowy, wydanie gruntów rolnych synowi beneficjenta nastąpiło w dniu sporządzenia aktu notarialnego. Ponadto w aktach administracyjnych przedmiotowej sprawy znajduje się oświadczenie skarżącego i jego żony z dnia 9 listopada 2004 r., iż
z tą datą zaprzestają prowadzenia działalności rolniczej.
Powyższe stanowiło podstawę przyznania skarżącemu prawa do renty strukturalnej wobec spełnienia ustawowych przesłanek do jej uzyskania, w tym warunku zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej. W wydanej w tym zakresie decyzji Nr [...] z dnia [...] marca 2005 r., przyznającej świadczenie na okres od listopada 2004 r. do października 2014 r., skarżący został pouczony w pkt 3 - 7
o zasadach wypłaty renty, w tym o okolicznościach uzasadniających zawieszenie wypłaty tego świadczenia.
Uzyskanie prawa do renty strukturalnej następuje więc w zamian za przekazanie gospodarstwa rolnego i zaprzestanie jego prowadzenia. Uzyskane świadczenie stanowi zabezpieczenie finansowe dla starszych rolników po zaprzestaniu produkcji rolnej. Jeżeli zaś rolnik uzyskuje inne zabezpieczenie, np. w postaci dochodów z zatrudnienia bądź innej pracy zarobkowej (§ 15 ust. 1 pkt 1), czy przez podjęcie prowadzenia działalności rolniczej (§ 15 ust. 1 pkt 2), pomoc w formie renty mu nie przysługuje. Nie można uzyskiwać podwójnego świadczenia finansowego, raz z tytułu renty, a drugi raz
z tytułu dochodów z gospodarstwa.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy nie budzi wątpliwości, iż w toku postępowania przed Sądem Rejonowym w R w sprawie I C 186/12, m.in.
z powództwa skarżącego o odwołanie darowizny, w dniu 1 marca 2012 r. skarżący złożył wyjaśnienia w zakresie prowadzenia działalności rolniczej na gruntach uprzednio przekazanych ww. umową darowizny z dnia 9 listopada 2004 r. Niewątpliwie nie były to zeznania "składane pod przysięgą", jak to wskazał organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji, ale wyjaśnienia, które w postępowaniu cywilnym mogą być jeszcze przez stronę zmienione. Okoliczność ta nie ma jednak znaczenia dla istoty przedmiotowej sprawy, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie kończy postępowania wznowieniowego.
W toku przedmiotowego postępowania administracyjnego organ I instancji (wbrew zarzutom skargi) umożliwił skarżącemu złożenie wyjaśnień, z którego to prawa skorzystał w piśmie z dnia 26 lutego 2013 r. Skarżący nie odwołał wówczas oświadczenia złożonego przed Sądem Rejonowym w R w ww. sprawie, iż jest faktycznie posiadaczem przekazanego synowi J gospodarstwa rolnego, ale przyznał, że zajmował się ziemią, ale nie zarobkowo, uprawiał pole dla własnych celów, a taka praca w gospodarstwie rolnym "na własny użytek" jest dozwolona.
W tym miejscu należy wskazać, że przez działalność rolniczą rozumie się produkcję roślinną i zwierzęcą, o której mowa w § 2 pkt 1 rozporządzenia, a skarżący mógł prowadzić taką działalność rolniczą, ale tylko na pozostawionych dla siebie użytkach rolnych o powierzchni do [...] ha (§ 9 pkt 1 rozporządzenia). Z analizy jego wyjaśnień, złożonych w sprawie I C 186/12 w Sądzie Rejonowym w R oraz
w piśmie z dnia 26 lutego 2013 r. wynika jednoznacznie, że prowadził on działalność rolniczą nie tylko na pozostawionych dla siebie tzw. "serwitutach". Organ odwoławczy
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wbrew zarzutom skarżącego, dokonał oceny jego wyjaśnień i wyciągnął z nich stosowne wnioski. W świetle powyższego należy stwierdzić, że niezasadne jest rozumowanie skarżącego, zawarte w skardze, że przez działalność rolniczą należy rozumieć działalność podejmowaną w celach zarobkowych.
Zdaniem Sądu, orzekające w sprawie organy właściwie uznały, iż
w przedmiotowej sprawie spełnione zostały przesłanki do zawieszenia wypłaty renty strukturalnej na podstawie § 15 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, stwierdzając, iż skarżący podjął prowadzenie działalności rolniczej. Wprawdzie organ I instancji nie wskazał tej podstawy prawnej w swojej decyzji, jednak to uchybienie nie może skutkować uchylenia zaskarżonej decyzji, bowiem zostało ono naprawione przez organ odwoławczy, który ponownie rozpoznawał sprawę merytorycznie i prawidłowo już oparł się na ww. przepisie. Poza tym, jak słusznie zauważył organ II instancji, zaskarżona decyzja jest wydana w postępowaniu wznowieniowym i stanowi tylko zabezpieczenie nieuzasadnionego wydatkowania środków finansowych pochodzących z budżetu Unii Europejskiej oraz budżetu krajowego. Natomiast decyzja wydana w wyniku wznowienia postępowania zapadnie po przeprowadzeniu pełnego postępowania wyjaśniającego,
w którym organ I instancji będzie już dysponował prawomocnymi orzeczeniami
w sprawie cywilnej toczącej się w Sądzie Rejonowym w R o sygnaturze I C 186/12 oraz w sprawie toczącej się w Prokuraturze Rejonowej w R na skutek zawiadomienia Kierownika ARiMR z dnia 20 lutego 2013 r. o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez skarżącego.
W ocenie Sądu, organy administracji w przedmiotowej sprawie, dysponując oświadczeniem skarżącego złożonym do protokołu na rozprawie sądowej w sprawie I C 186/12 w Sądzie Rejonowym w R, iż w czasie pobierania renty strukturalnej podjął prowadzenie działalności rolniczej na użytkach rolnych, będących w jego posiadaniu, a nie syna J, zasadnie orzekły o zawieszeniu wobec skarżącego wypłaty renty strukturalnej, bowiem istniała ku temu zarówno podstawa faktyczna, jak
i prawna. Niezasadne są więc zarzuty skargi w tym zakresie, że w sytuacji braku prawomocnych rozstrzygnięć w ww. powiązanych sprawach, wystarczające byłoby zawieszenie postępowania wznowieniowego na podstawie art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. Bezzasadne są również zarzuty skarżącego odnośnie znaczenia prawnego postanowienia Dyrektora ARiMR z dnia [...] marca 2013 r. To właśnie w tym postanowieniu, którym zostało uchylone rozstrzygnięcie z dnia [...] lutego 2013 r.
o wstrzymaniu wykonania decyzji o przyznaniu renty strukturalnej, organ odwoławczy
w wytycznych wskazał, iż Kierownik ARiMR, ponownie rozpoznając sprawę, powinien rozważyć wydanie decyzji o zawieszeniu renty strukturalnej do czasu zakończenia spraw w Prokuraturze Rejonowej w R oraz w Sądzie Rejonowym w R. Zaskarżone rozstrzygnięcie jest więc wykonaniem ww. wytycznych.
Ponadto, jak wyjaśnił organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji, na podstawie przepisów ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2008 r. (Dz. U. z 2008 r. Nr 98, poz. 634 ze zm.), ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej z dnia 28 listopada 2003 r. (Dz. U. z 2003 r. Nr 229, poz. 2273 ze zm.), ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. 2013 r. poz. 173) oraz przepisów prawa Unii Europejskiej (UE), ARiMR jest zobowiązana do systematycznej kontroli wdrażanych działań pomocowych UE, a na podstawie ich wyników dokonywania ponownej weryfikacji wniosków
i sankcjonowania stwierdzonych przejawów łamania prawa przez wnioskodawców.
Oceniając podjęte przez organy decyzje w kontekście podniesionych przez skarżącego zarzutów, Sąd stwierdza, iż nie dopatrzył się takich naruszeń przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego, które uzasadniałyby stwierdzenie nieważności podjętych decyzji lub ich uchylenie.
Mając na uwadze powołane okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło