VII SA/Wa 1546/14
WyrokWSA w Warszawie2015-01-08
Skład orzekający: Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Halina Emilia Święcicka, Maria Tarnowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie zmiany terminów dostosowania pomieszczeń i urządzeń zakładu opieki zdrowotnej, jeśli wnioskowana zmiana dotyczy terminów, które już upłynęły?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie zmiany terminów dostosowania pomieszczeń i urządzeń zakładu opieki zdrowotnej, jeśli wnioskowana zmiana dotyczy terminów, które jeszcze nie upłynęły. Upływ terminu uniemożliwia jego prolongatę, jednakże nie stanowi przeszkody do wszczęcia postępowania w zakresie terminów, które jeszcze nie minęły. Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. jest zasadna jedynie wtedy, gdy przeszkoda do jego wszczęcia była znana organowi już w chwili złożenia wniosku.Stan faktyczny
Skarżący Szpital Sp. z o.o. złożył wniosek o zmianę terminów realizacji decyzji zatwierdzającej program dostosowania pomieszczeń i urządzeń do wymogów sanitarnych. Organ pierwszej instancji oraz Główny Inspektor Sanitarny odmówili wszczęcia postępowania, uznając, że po upływie terminu na przedstawienie programu dostosowawczego nie jest możliwe dokonywanie zmian w nim, zwłaszcza w zakresie terminów, które już upłynęły. Szpital wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o działalności leczniczej, w tym brak uzasadnienia i błędną interpretację przepisów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.), Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi [....] Szpitala we [....] Sp. z o.o. z siedzibą we [....] na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [....] maja 2014 r. znak: [....] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącego [....] Szpitala we [....] Sp. z o.o. z siedzibą we [....] kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r. ([...]) Główny Inspektor Sanitarny, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 61a, art. 144 i art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej k.p.a., oraz art. 12 ust. 2 pkt 2 i art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r., Nr 212, poz. 1263 ze zm.) oraz art. 207 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2013 r., poz. 217, ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia [...] Szpitala we [...] Sp. z o.o. z siedzibą we [...] – utrzymał w mocy postanowienie [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. ([...] ) odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zmiany terminów dostosowania pomieszczeń i urządzeń [...] Szpitala we [...].
Z akt sprawy wynika, że [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] . decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. zaopiniował pozytywnie Program dostosowania pomieszczeń i urządzeń [...] Szpitala we [...]Sp. z o.o. do wymogów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urządzenia zakładu opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 31, poz. 158).
W dniu [...] marca 2014 r. [...] Szpital we [...] Sp. z o.o. z siedzibą we [...] wystąpił z wnioskiem o zmianę terminów realizacji decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r. Zmiana miała dotyczyć wydłużenia terminów wskazanych w punktach: 4, 5, 12, 13, 15, 22, oraz 26 do dnia 31 grudnia 2016 r. We wniosku wskazano, że zmiana decyzji administracyjnej jest dopuszczalna na podstawie art. 154-155 k.p.a.
Organ wojewódzki ww. postanowieniem odmówił wszczęcia postępowania.
W zażaleniu [...] Szpital we [...] Sp. z o.o. z siedzibą we [...] postawił zarzut braku uzasadnienia do odmowy wszczęcia postępowania, wskazał, że przepis art. 207 ustawy o działalności leczniczej nie zabrania dokonania zmian w programie. Wskazał ponadto, że posiada ustawowe prawo dostosowania pomieszczeń i urządzeń w terminie do 31 grudnia 2016 r. i do tej daty ma prawo składać i modyfikować program dostosowania.
Główny Inspektor Sanitarny podkreślił, że decyzja z dnia [...] czerwca 2012 r. jest decyzją ostateczną, na podstawie której strona nabyła prawo, a więc jej zmiana mogłaby zostać dokonana w trybie art. 155 k.p.a. Następnie wyjaśnił, że możliwość zastosowania w konkretnej sprawie art. 155 k.p.a. należy rozważać w świetle przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę wydania decyzji. Konieczne jest ustalenie, czy istnieje tożsamość sprawy w znaczeniu materialnym. Tożsamość sprawy jest wyznaczana przez element podmiotowy (ta sama strona lub strony postępowania) i elementy przedmiotowe - niezmieniony stan faktyczny, z którego wynikają prawa lub obowiązki stron oraz ta sama podstawa prawna rozstrzygnięcia. Zmiana ostatecznej decyzji na podstawie art. 155 k.p.a. jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy obowiązują przepisy prawne, na podstawie których wydano weryfikowaną decyzję.
Organ podał, że decyzja z dnia [...] czerwca 2012 r. została wydana m. in. w oparciu o art. 207 w zw. z art. 22 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej. Organ przytoczył treść art. 207 ww. ustawy i wskazał, że ze względu na cel tej regulacji oraz zakreślony w niej, niepodlegający przedłużeniu termin przedstawienia programu dostosowawczego, obecnie (tj. po 31 grudnia 2012 r.) nie jest możliwe dokonywanie zmian w programach dostosowawczych, przewidzianych w tym przepisie.
Dalej organ podzielił stanowisko organu wojewódzkiego, że nie ma obecnie możliwości prawnej wszczęcia postępowania w sprawie zmiany programu dostosowawczego w części dotyczącej zmiany terminu. Zaznaczył, że przeszkoda do wszczęcia postępowania była znana organowi już w chwili złożenia wniosku, zatem zasadne było wydanie na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego.
Skargę na powyższe postanowienie wniósł [...] Szpital we [...] Sp. z o.o. z siedzibą we [...] domagając się jego uchylenia oraz postanowienia z dnia [...] kwietnia 2014 r. Skarżący zarzucił naruszenie następujących przepisów:
- art. 9 w zw. z art. 124 § 2 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i sporządzenie niepełnego uzasadnienia dla wydanego postanowienia i nie odniesienie się do wszystkich zarzutów zażalenia;
- art. 207 ust. 1 i ust. 2 ustawy o działalności leczniczej w zw. z art. 61a § 1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwą interpretację i przyjęcie, że art. 207 ust. 2 ustawy nie ma w chwili obecnej mocy obowiązującej, a [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] nie ma możliwości wszczęcia postepowania w sprawie zmiany decyzji własnej z dnia [...] czerwca 2012 r., podczas gdy przepis art. 207 ust. 1 i ust. 2 ustawy pozostają w mocy, a Spółka ma prawo dostosowywania własnej działalności do wymogów przepisów do dnia 31 grudnia 2016 r.; powołała się w tym zakresie na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 562/12;
- art. 155 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że decyzja [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. jest decyzją, na mocy której strona nabyła prawo, w konsekwencji czego zmiana takiej decyzji polegająca na zmianie części określonych w niej terminów nie jest możliwa z uwagi na brak tożsamości sprawy podczas gdy zachodzi tożsamość sprawy, bowiem zachodzi tożsamość podmiotowa, przedmiotowa i prawna postępowania. Za zmianą przemawia ponadto słuszny interes strony.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu ustawy sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.).
W świetle powyższych kryteriów skarga zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienia zostały wydane z naruszeniem art. 61 a § 1 k.p.a.
Z akt sprawy wynika, że we wniosku z dnia [...] lutego 2013 r., który wpłynął do organu w dniu[...] marca 2014 r., skarżący wnosił o zmianę sześciu - z 26 terminów wskazanych w decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r.
Słusznie zatem wskazał organ odwoławczy, że decyzja [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] czerwca 2012r. jest decyzją ostateczną w rozumieniu art. 16 k.p.a., zatem może być weryfikowana wyłącznie w trybach nadzwyczajnych. Zasadnie również wyjaśnił organ, że do zmiany decyzji ostatecznej w niniejszej sprawie mógłby mieć zastosowanie art. 155 k.p.a.
W postępowaniu prowadzonym na tej podstawie prawnej organ może bowiem dokonać weryfikacji decyzji ostatecznej, na mocy której strona nabyła prawo, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji, przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony a pozostałe strony postępowania wyrażą zgodę na tę zmianę (uchylenie). Zmianie lub uchyleniu w trybie art. 155 k.p.a. nie może zatem podlegać każda decyzja, na mocy której strona nabyła prawo, ale wyłącznie taka, w której ustawodawca pozostawił organom administracji możliwość działania w ramach uznania administracyjnego choćby nawet w ograniczonym zakresie (por. wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2013r., II OSK 756/12,LEX nr 137678).
Słuszny interes strony nie dotyczy każdego interesu strony (nie chodzi więc o uzyskania rozstrzygnięcia organu zgodnego jedynie z wolą strony), ale musi być to interes obiektywnie słuszny, a więc zgodny z prawem i zasadami współżycia społecznego. Zmiana decyzji ze względu na interes strony musi więc być społecznie akceptowalna. Słuszny interes strony w rozumieniu tego przepisu musi zatem znajdować oparcie w obowiązujących przepisach prawa, bowiem wyrażona w art. 6 k.p.a. zasada praworządności zobowiązuje organy do działania na podstawie przepisów prawa. Pojęcie "nabycie prawa" pojmowane jest szeroko i - co do zasady - obejmuje również sytuację, kiedy decyzja ostateczna nakłada na stronę obowiązki, a zatem wpływa na jej sytuację prawną. Decyzje takie są decyzjami, na mocy których ich adresaci nabywają prawo do wykonania obowiązków wskazanych w decyzji.
Pomimo słuszności rozważań przedstawionych w powyższym zakresie, błędnie - zdaniem Sądu - organ odwoławczy stwierdził, że ze względu na cel art. 207 cyt. ustawy o działalności leczniczej oraz podany w tym przepisie niepodlegający przedłużeniu termin przedstawienia programu dostosowawczego (do 31 grudnia 2012 r.) nie jest możliwe dokonywanie zmian w programach dostosowawczych przewidzianych w tej regulacji.
Przypomnieć trzeba, że w przepisach art. 207 ust. 1 i 2 ustawy o działalności leczniczej ustawodawca nałożył na podmiot wykonujący działalność leczniczą, niespełniający wymagań wymienionych w art. 22 ust. 1 w dniu wejścia w życie ustawy - - obowiązek dostosowania pomieszczeń i urządzeń do tych wymagań, zakreślając termin wykonania tego obowiązku do dnia 31 grudnia 2016 r. Jednocześnie prawodawca zobligował taki podmiot do przedstawienia organowi prowadzącemu rejestr programu dostosowania tego podmiotu do wymagań z art. 22 ust. 1, w terminie do dnia 31 grudnia 2012 r., zaopiniowany w drodze decyzji przez właściwy organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
Z przytoczonej regulacji wynika zatem, że obowiązkiem przedstawienia do dnia 31 grudnia 2012 r. został objęty wyłącznie program dostosowania podmiotu prowadzącego działalność leczniczą do wymagań z art. 22 ust. 1 cyt. ustawy, natomiast samo wykonanie obowiązku dostosowania pomieszczeń i urządzeń określonych w tym programie może nastąpić do dnia 31 grudnia 2016 r.
Tak więc, wbrew twierdzeniom organu, możliwe było dokonanie zmian w decyzji zatwierdzającej program dostosowawczy, o którym mowa w powyższym przepisie, z takim jednak zastrzeżeniem, że wskazany przez podmiot wykonujący działalność leczniczą przedłużony, nowy termin pozwoli na dostosowanie pomieszczeń i urządzeń do wymagań określonych w art. 22 ust 1 ustawy o działalności leczniczej w nieprzekraczalnym terminie do dnia 31 grudnia 2016 r.
W związku z powyższym, skoro skarżący (w konsekwencji) domagał się zmiany (przedłużenia) podanych w programie dostosowawczym, zatwierdzonych decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. niektórych terminów, to organy winny zbadać, czy zostały spełnione pozostałe przesłanki z art. 155 k.p.a. i w przypadku ustaleń pozytywnych zmienić ww. decyzję w części zatwierdzającej program dostosowawczy skarżącego.
Rozpatrując ponownie wniosek skarżącego, organ winien mieć na uwadze, że zmiana terminów może dotyczyć wyłącznie tych terminów, które jeszcze nie upłynęły. Upływ terminu uniemożliwia bowiem jego prolongatę. W dacie składania wniosku przez skarżącego, terminy wskazane w punktach: 4, 5 oraz 22 już upłynęły.
Z podanych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchylił zaskarżone, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji, jako wydane z naruszeniem art. 61 a § 1 k.p.a.
Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt II wyroku, zaś o kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 i § 3 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło