II OSK 1457/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-01-08
Skład orzekający: Wojciech Mazur, Maria Czapska-Górnikiewicz, Mariola Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzje organów obu instancji w sprawie odmowy uchylenia pozwolenia na budowę, uznając, że organy nie zbadały wystarczająco interesu prawnego wnioskodawców do bycia stroną postępowania?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzje organów obu instancji. Sąd pierwszej instancji zasadnie wskazał na niepełne ustalenia organów dotyczące interesu prawnego wnioskodawców w postępowaniu o wznowienie pozwolenia na budowę. Ocena wpływu inwestycji na otoczenie i interesy prawne stron powinna być kompleksowa, uwzględniając przepisy prawa materialnego, w tym dotyczące ochrony środowiska, a nie ograniczać się jedynie do zachowania norm odległościowych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. S. na decyzję Wojewody Podlaskiego odmawiającą uchylenia w postępowaniu wznowieniowym pozwolenia na budowę magazynu i hali napełniania butli gazu płynnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji, uznając, że nie zbadano wystarczająco interesu prawnego skarżącego jako strony postępowania. Skarżąca Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając m.in. wadliwe uzasadnienie wyroku WSA i przedwczesne uchylenie decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną i zasądził od skarżącej Spółki na rzecz S. S. kwotę 600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz /spr./ sędzia del. WSA Mariola Kowalska Protokolant asystent sędziego Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] S. A. w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 26 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Bk 733/12 w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, we wznowieniowym postępowaniu, decyzji w sprawie pozwolenia na budowę magazynu butli, hali napełniania butli, pomieszczeń pomocniczych, instalacji elektrycznej, zraszaczowej, sprężonego powietrza, wentylacji i c.o. w budynku produkcyjnym, jako III etap punktu przeładunku gazu płynnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od [...] S.A. w B. na rzecz S. S. kwotę 600 (sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
II OSK 1457 / 13
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 26 lutego 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w sprawie ze skargi S. S. uchylił decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Sokólskiego z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, we wznowionym postępowaniu, decyzji w sprawie pozwolenia na budowę magazynu butli, hali napełniania butli, pomieszczeń pomocniczych, instalacji elektrycznej, zraszaczowej, sprężonego powietrza, wentylacji i c.o. w budynku produkcyjnym, jako III etap punktu przeładunku gazu płynnego.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż decyzją z dnia [...] grudnia 1997 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w Sokółce zatwierdził projekt budowlany i udzielił "[...]" Spółce z o. o. w B. pozwolenia na budowę III etapu punktu przeładunku gazu płynnego w S. przy ul. [...], na działce o nr [...], obejmującego budowę magazynu butli, hali napełniania butli, pomieszczeń pomocniczych, instalacji elektrycznej, zraszaczowej, sprężonego powietrza, wentylacji i c.o. w budynku produkcyjnym. Inwestycja została przyjęta do użytkowania ostateczną decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Sokółce z dnia [...] lutego 1998 r.
Wnioskiem z dnia 19 czerwca 2009 r. T. P., J. P., S. S., R. W., K. R., M. J., K. C. i R. K. wystąpili o wznowienie ww. postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i 5 K.p.a. Zdaniem wnioskodawców inwestycja zagraża bezpośrednio ich zdrowiu i życiu i przez to mieli oni interes prawny do bycia stroną tego postępowania. Nową okoliczność stanowi zaś decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia [...] listopada 2008 r., uchylająca decyzję Burmistrza Sokółki z dnia [...] sierpnia 2008 r. o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją tego organu z dnia [...] października 1996 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. O decyzjach wnioskodawcy dowiadywali się stopniowo począwszy od dnia 19 maja 2009 r.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r. Starosta Sokólski wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ww. ostateczną decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Sokółce z dnia [...] grudnia 1997 r., a następnie decyzją z dnia [...] października 2009 r. na podstawie art. 146 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4, art. 148 i art. 151 § 2 K.p.a. odmówił stwierdzenia, że ww. decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa.
Na skutek odwołania ww. wnioskodawców, decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. Wojewoda Podlaski na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.- zwanej dalej Prawem budowlanym):
- uchylił zaskarżoną decyzję w części podstawy orzeczenia, tj. art. 151 § 2 K.p.a. oraz orzeczenia tj. "odmawiam stwierdzenia, że ostateczna decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w Sokółce z dnia [...] grudnia 1997 r. znak: [...] (...) wydana została z rażącym naruszeniem prawa";
- i w tym zakresie orzekł: wskazując jako część podstawy orzeczenia art.151 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz orzekł: "odmawiam uchylenia, we wznowionym na żądanie stron postępowaniu, dotychczasowej ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Sokółce z dnia [...] grudnia 1997 r. znak: [...] (...)
- w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
Jak wskazał organ odwoławczy, określenie stron w decyzji z dnia [...] grudnia 1997 r. nastąpiło na podstawie art. 28 K.p.a. Ponieważ jednak decyzja stanowiąca pozwolenie na budowę uwzględniała istotne wymogi wynikające z przepisów obowiązujących w dacie jej wydania, a oddziaływanie inwestycji zamykało się w jej terenie, to zaplanowane obiekty nie miały wpływu na interes prawny wnioskodawców i nie naruszały interesów osób trzecich z art. 5 Prawa budowlanego.
Skargę na powyższą decyzję złożyli wnioskodawcy, zarzucając jej naruszenie:
- art. 28 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez uznanie, że nie mieli interesu prawnego w byciu stroną w postępowaniu zakończonym badaną decyzją,
- art. 170 P.p.s.a. poprzez nieuznanie oceny prawnej WSA w Białymstoku i NSA co do kwestii uznania ich za strony postępowań administracyjnych dotyczących warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie terminalu przeładunkowego.
Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Postanowieniem z dnia 25 października 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił skargi J. P., K. C., K. R., M. J., R. K., R. W., T. P.
Rozpoznając natomiast skargę S. S., Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż zasługuje ona na uwzględnienie. Zdaniem Sądu organ odwoławczy nie dokonał właściwych ustaleń i ocen pozwalających na stwierdzenie, że przedmiotowa inwestycja nie dotyczy prawem chronionych interesów właścicieli okolicznych nieruchomości, a w szczególności skarżącego i uczestników postępowania. Z kolei uzasadnienie decyzji organu I instancji sprowadza się do konstatacji, że nie ma zagrożeń oddziaływania inwestycji na tereny sąsiednie, przez co skarżący nie są stroną, a w efekcie brak jest ziszczenia się przesłanki wynikającej z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, przyznając rację organowi odwoławczemu, że z uwagi na datę wydania decyzji o pozwoleniu na budowę przymiot strony tego postępowania należało oceniać według kryteriów z art. 28 K.p.a. W orzecznictwie przyjmowano m.in., że atrybut strony postępowania przysługuje nie tylko właścicielom (użytkownikom wieczystym) działek bezpośrednio sąsiadujących z terenem inwestycji, ale również właścicielom działek dalej położonych, jeśli zamierzona inwestycja będzie miała wpływ na ich interesy chronione art. 5 ust. 2 Prawo budowlane. W związku z tym istotną rolę przy określaniu przymiotu strony pełniło odnalezienie i właściwe odczytanie norm prawnych zawartych w przepisach odrębnych, które wprowadzały ograniczenia w zagospodarowaniu terenu.
Nie budziło wątpliwości Sądu, że ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich w rozumieniu art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania pozwolenia na budowę przez Kierownika Urzędu Rejonowego w Sokółce) obejmowała przepisy z zakresu ochrony środowiska, przepisy techniczno- budowlane, w tym przepisy określające warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi dalekosiężne do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie. Rozporządzenie Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 30 sierpnia 1996 r. (Dz. U. Nr 122, poz. 576) określa m.in. w § 82 odległość magazynów butli z gazem płynnym. W ocenie organu lokalizacja zbiorników na gaz zostały zaprojektowane w dużo większych odległościach od budynków mieszkalnych, co oznacza że nie naruszono ww. regulacji.
W ocenie jednak Sądu, wbrew stanowisku organu samo zachowanie wymaganych odległości, czy też szerzej warunków technicznych w zakresie sytuowania inwestycji na działce nie oznacza jeszcze, że osoby mające tytuł prawny do działek znajdujących się w otoczeniu projektowanego obiektu nie posiadają interesu prawnego, a zatem nie mogą być stroną w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę. Także błędne jest stanowisko organu odwoławczego, wskazujące na większe od wymaganych ww. rozporządzeniem odległości budowli między innymi od budynku mieszkalnego skarżącego oraz uczestników postępowania. Organ ten zdaje się przyjmować, że zachowanie norm odległościowych oznacza, że skarżący nie miał przymiotu strony w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę. Zdaniem jednak Sądu zachowanie tych norm od zabudowy mieszkaniowej skarżącego może świadczyć o legalnym usytuowaniu obiektów budowlanych względem tej lub innej zabudowy, ale nie przesądza o tym, że skarżący nie miał przymiotu strony w postępowaniu. Ocena organów obu instancji winna obejmować całokształt oddziaływania inwestycji na nieruchomość skarżącego, w tym wzięcie pod uwagę, że granice tej nieruchomości są niewątpliwie położone bliżej spornej inwestycji niż sam budynek mieszkalny skarżącego.
Jak stwierdził Sąd pierwszej instancji, normy odległościowe wynikające z ww. rozporządzenia są elementem kształtowania zabudowy na tym terenie, ale nie jedynym. Ograniczają prawo do zabudowy z uwagi na uciążliwości i ewentualne zagrożenia wynikające z usytuowania obiektów. Innymi słowy ocena w zakresie spełnienia norm odległościowych nie powinna odnosić się jedynie do zbadania odległości przewidzianych rozporządzeniem do budynku mieszkalnego skarżącego, ale do granic jego posesji. Ustalenie bowiem, że choćby nieznaczna część nieruchomości znajduje się w strefie oddziaływania obiektu, rozumianej jako istnienie norm wynikających z przepisów prawa, które dotyczą nieruchomości skarżącego w związku z planowaną inwestycją, oznaczałoby, że skarżący winien był być uznanym za stronę w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę. Decyzja organu odwoławczego takich rozważań nie zawiera. Jak zaznaczył przy tym Sąd, w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że samo zachowanie wymaganych odległości, czy też szerzej warunków technicznych w zakresie sytuowania obiektu na działce nie oznacza jeszcze, że osoby mające tytuł prawny do działek znajdujących się w otoczeniu projektowanego obiektu nie posiadają interesu prawnego, a zatem nie mogą być stroną w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę. Ocena wpływu konkretnej inwestycji na otoczenie obejmuje cały wachlarz zagadnień związanych z oddziaływaniem projektowanego obiektu na nieruchomości znajdującej się w otoczeniu tego obiektu i odwrotnie. Nie może ona zamykać się do kwestii zachowania warunków technicznych w zakresie sytuowania obiektów na działce. Należy więc przyjąć, że o ile istnieje możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na otoczenie, biorąc pod uwagę indywidualne cechy projektowanego obiektu i sposób zagospodarowania terenu otaczającego działkę inwestora, to osoby legitymujące się tytułem prawnym do działek położonych na tak wyznaczonym "obszarze oddziaływania obiektu" są stroną w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę.
Jak podkreślił następnie Sąd, powyższe argumenty wzmacnia fakt, że przedmiotowa inwestycja na podstawie § 3 pkt 3 lit. c rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 13 maja 1995 r. w sprawie określenia inwestycji szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi oraz ocen oddziaływania na środowisko (Dz. U Nr 52, poz. 284) – obowiązującego w dacie wydania pozwolenia na budowę – zaliczona była do inwestycji mogącej znacząco oddziaływać na środowisko. Ocena interesu prawnego skarżącego winna więc odbywać się również przez pryzmat przepisów z zakresu ochrony środowiska. Warunku tego nie spełnia konstatacja organu, że według przedłożonej oceny oddziaływania na środowisko nie wykracza ona poza granice inwestycji. Rozważania organu nie obejmują wszystkich czynników składających się na ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 2 pkt 3 i 4 Prawa budowlanego). Należy zatem przyjąć, że o ile istnieje możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na otoczenie, osoby legitymujące się tytułem prawnym do działek położonych w tym otoczeniu powinny być stroną w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę. Skoro postępowania administracyjne mają w szczególności zapewnić ochronę interesów prawnych stron, to wątpliwości na temat legitymacji do udziału w postępowaniu w charakterze strony należy rozstrzygać na korzyść domagającej się uznania jej za stronę postępowania.
Sąd pierwszej instancji zaznaczył również, iż oddzielnym zagadnieniem jest zasadność zarzutów w stosunku do projektowanej inwestycji. Można bowiem skutecznie kwestionować poczynania inwestora tylko w takim zakresie, w jakim zamierzenie inwestycyjne koliduje z uzasadnionym interesem osób trzecich (art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego). Badanie tych zarzutów może jednak odbywać się wyłącznie w toku postępowania przy zapewnieniu właścicielom, użytkownikom wieczystym lub zarządcom nieruchomości położonych w otoczeniu inwestycji, czynnego udziału w postępowaniu.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy mogły naruszyć przepis art. 28 K.p.a., bowiem ustalenia organu odwoławczego w sprawie są niepełne, a organ I instancji praktycznie nie poczynił żadnych konkretnych ustaleń. Rozpoznając sprawę ponownie, organy rozważą w kontekście art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym na datę wydania pozwolenia na budowę), czy wnioskodawcy przysługiwał przymiot strony. Ponieważ braki w zakresie oceny statusu prawnego skarżącego nie mogły być naprawione na etapie postępowania odwoławczego, bez naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, Sąd uchylił decyzje organów obu instancji. Rozważania organu I instancji sprowadzają się do stwierdzenia, że zgromadzony materiał dowodowy, w tym ocena oddziaływania na środowisko, nie przewidywał zagrożeń wpływających swym oddziaływaniem na tereny sąsiednie.
W tym stanie sprawy, Sąd orzekł jak na wstępie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Pozostałe rozstrzygnięcia oparto na podstawie art. 152 i art. 200 tej ustawy.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła [...] S.A. w B., zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania:
1. art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a. poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku, bez uwzględnienia całego zgromadzonego w aktach administracyjnych materiału, m.in. z pominięciem okoliczności wynikającej z art. 146 § 1 K.p.a., tj. nie rozważeniem, iż decyzja w stosunku, do której powołano się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 i 5 K.p.a. nie może być uchylona, a także okoliczności podnoszonych w toku postępowania administracyjnego przez wnioskujących o wznowienie, w tym skarżącego, że ich interes prawny w niniejszej sprawie wiąże się z tym, iż obecnie ww. zakład nie spełnia wskazanych przez nich wymogów dotyczących oddziaływania na należące do nich nieruchomości, a nie, że nie spełniał ich w trakcie wydania skarżącej decyzji o pozwoleniu na budowę. Ich wypowiedzi odnoszą się zatem do stanu faktycznego, bieżącego i to występującego po prawie 11 latach od wydania decyzji o pozwoleniu na budowę i decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, a nie stanu sprawy z daty wydania decyzji;
2. art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a. poprzez podanie, jako podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji art. 145 § pkt 1 lit. a P.p.s.a. bez wywiedzenia, na czym miałoby polegać naruszenie prawa materialnego w szczególności art. 28 K.p.a. zwłaszcza, gdy w istocie wywody Sądu wskazują wyłącznie na to, że powodem uwzględnienia skargi jest brak dostatecznego wyjaśnienia przez organ odwoławczy kwestii interesu prawnego skarżącego;
3. art. 133 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 K.p.a. poprzez pominięcie przez Sąd w ramach kontroli w granicach sprawy ustaleń wynikających z Oceny oddziaływania (II etap) inwestycji na środowisko sporządzonej w listopadzie 1997 r. i uzgodnionej przez Wojewodę Podlaskiego decyzją z dnia [...].12.1997 r., znak: [...], której treść współkształtowała kontrolowane przez Sąd rozstrzygnięcie administracyjne w niniejszej sprawie, a z którego nota bene wynika, że inwestycja nie oddziaływuje na nieruchomość skarżącego;
4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. poprzez wadliwe oraz przedwczesne rozstrzygnięcie Sądu I instancji, tj. uchylenie decyzji organu II instancji, podczas gdy skarga powinna podlegać oddaleniu;
5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 148 § 1 i 2 K.p.a. wyrażające się w tym, że Sąd bezkrytycznie oraz bez jakichkolwiek rozważań przyjął, że S. S. zachował termin do złożenia podania o wznowienie postępowania w sprawie ww. decyzji o pozwoleniu na budowę;
6. art. 141 § 4 P.p.s.a. polegające na niewskazaniu przez Sąd w uzasadnieniu skarżonego wyroku, jakie dodatkowe wyjaśnienia i czynności, odnośnie badania interesu prawnego skarżącego w niniejszej sprawie miałyby ponownie wykonać organy administracji publicznej;
7. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.- zwanej dalej "P.u.s.a."), art. 3 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., polegające na wadliwym wykonaniu funkcji kontrolnej, poprzez błędne zastosowanie, skutkujące uwzględnieniem skargi, co w konsekwencji doprowadziło do uchylenia decyzji Wojewody Podlaskiego i poprzedzającej ją decyzji Starosty Sokólskiego, pomimo braku naruszenia przez organy wydające ww. decyzje norm prawa materialnego i postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
8. art. 151 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie.
Wskazując na powyższe zarzuty, skarżąca kasacyjnie Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej Spółki kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Odpowiedź na skargę kasacyjną złożyli skarżący S. S. oraz uczestnicy postępowania T. P., J. P., R. W., K. R., M. J., K. C. i R. K. wnosząc o jej odrzucenie jako niespełniającej wymogu określenia naruszenia prawa lub interesu prawnego, który to wymóg wynika z art. 57 § 1 pkt 3 w związku z art. 176 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi lub ewentualnie o "oddalenie skargi jako oczywiście niezasadnej", a ponadto o obciążenie wnoszącego skargę kasacyjną kosztami postępowania sądowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Odnosząc się w pierwszej kolejności do przedstawionego w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosku o jej odrzucenie, stwierdzić trzeba, iż wymieniony w art. 57 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- zwanej P.p.s.a.) wymóg zawarcia w skardze "określenia naruszenia prawa lub interesu prawnego", nie znajduje zastosowania w odniesieniu do skargi kasacyjnej. Warunki formalne, jakim powinna odpowiadać kasacja zostały samodzielnie określone w art. 176 P.p.s.a. i brak jest podstaw, by odsyłać w tym zakresie do wymogów z art. 57 § 1 tej ustawy. Wniesiony w niniejszej sprawie środek zaskarżenia spełnia te wymagania, co pozwala na przeprowadzenie kontroli kasacyjnej w granicach określonych jej zarzutami i treścią wniosków, zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a.
I tak, za bezzasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 148 § 1 i 2 K.p.a. poprzez brak kontroli, czy wniosek skarżącego o wznowienie postępowania został złożony z zachowaniem miesięcznego terminu. Co prawda słusznie autor kasacji wskazuje na brak w tym zakresie jakiejkolwiek argumentacji Sądu pierwszej instancji, co stanowi niewątpliwie o wadliwości przeprowadzonej kontroli, jednakże nie w takim stopniu, któryby czynił koniecznym uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi. Zgodnie bowiem z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. dla skuteczności zarzutu naruszenia przepisów postępowania koniecznym jest wykazania, iż uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie chodzi tu więc o każde uchybienie przez Sąd pierwszej instancji przepisom postępowania, ale tylko o takie które uzasadniałoby – choćby hipotetyczną – możliwość odmiennego rozstrzygnięcia sprawy. Próba wykazania istnienia tego kwalifikowanego związku przyczynowego pomiędzy stwierdzonym uchybieniem, a treścią rozstrzygnięcia wymaga zasadniczo od autora kasacji odniesienia tych uchybień do ustalonego stanu faktycznego sprawy lub też polemiki z prawidłowością tego ustalenia. Nie jest natomiast wystarczające, jak to ma miejsce w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, samo wskazanie na brak kontroli sądowoadministracyjnej odnośnie spełnienia przez skarżącego przesłanki z art. 148 § 1 K.p.a. Warunek ten był, bowiem badany przez organy administracyjne, o czym świadczy już chociażby fakt wydania postanowienia z dnia [...] lipca 2009 r. o wznowieniu niniejszego postępowania. Zakwestionowanie jego spełnienia winno natomiast odbyć się przez wskazanie na konkretne fakty i wykazanie przekroczenia miesięcznego terminu, liczonego od dnia, w którym strona żądająca wznowienia postępowania dowiedziała się o wydaniu decyzji lub o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia do dnia złożenia stosownego podania. Argumentacji takiej nie przytoczono, błędnie wskazując natomiast na okres czasu, jaki upłynął od realizacji inwestycji do dnia złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Okoliczność ta nie znajduje jednak powiązania z art. 148 § 1 i 2 K.p.a. i terminem "w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania" lub "dniem, w którym strona dowiedziała się o wydaniu decyzji". Twierdzenia, iż o wydawaniu decyzji o pozwoleniu na budowę skarżący dowiedział się wcześniej, niż wskazywany moment "od 19 maja 2009", na który powoływały się organy prowadzące postępowanie w sprawie zgodnie z wyjaśnieniami skarżącego, nie były podważane.
Nie można podzielić również zarzutu naruszenia art. 141 § 4 w związku z art. 133 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 28 K.p.a. Posiadanie interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym jest kategorią prawa materialnego, bowiem mieć interes prawny znaczy to samo, co ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania (art. 28 K.p.a.). Z tych też przyczyn przepis art. 28 K.p.a. jest przepisem o charakterze materialnym. Skoro, jak słusznie stwierdza autor kasacji, powodem uchylenia kontrolowanych w sprawie decyzji był brak dostatecznego wyjaśnienia interesu prawnego skarżącego, to słusznie Sąd pierwszej instancji za podstawę swego rozstrzygnięcia przyjął m.in. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., stwierdzając konieczność przeprowadzenia w tym zakresie przez organy stosownej analizy.
Wskazując na powyższe powody, dla których Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za konieczne uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji, za co najmniej niezrozumiały należało uznać zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku art. 133 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 146 § 1 i art. 145 § 1 pkt 4 i 5 K.p.a. Ocena bowiem, czy interes prawny skarżącego zasługuje na ochronę na tym etapie postępowania jest przedwczesna, skoro nie zostało jeszcze wyjaśnione, czy skarżący w ogóle posiada taki interes. Jak trafnie podkreślał Sąd pierwszej instancji, analiza formułowanych przez stronę zarzutów, a więc i tych dotyczących obecnego spełniania przez zakład wymogów, odbędzie się w toku postępowania po ustaleniu, iż skarżący jest jego stroną i zapewnieniu mu czynnego udziału w postępowaniu wznowieniowym. Także kwestia oceny możliwości uchylenia decyzji dotychczasowej z uwagi na upływ pięcioletniego terminu na tym etapie była przedwczesna i bez związku z ustaleniem, czy wnioskujący o wznowienie postępowania ma w tym zakresie interes prawny.
Jako niesłuszny należało ocenić następnie zarzut naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 K.p.a. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sąd odwoływał się w nim wprost do ustaleń oceny oddziaływania na środowisko, stwierdzając jednak, że nie wykazuje ona zapewnienia ochrony wszystkich uzasadnionych prawnie interesów osób trzecich ze strony projektowanej inwestycji. Wbrew zatem twierdzeniom autora kasacji, ww. ocena nie została pominięta przez Sąd pierwszej instancji.
Brak podważenia stanowiska Sądu pierwszej instancji odnośnie niepełności oceny orzekających w sprawie organów administracyjnych w kontekście analizy statusu strony skarżącej, jak i uczestników postępowania jako stron postępowania administracyjnego, czynił bezzasadnym zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a.
Nie sposób również podzielić twierdzeń strony skarżącej kasacyjnie odnośnie braku wskazań w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, co do dalszego postępowania. Wynikają one bowiem wprost z treści całego uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w którym Sąd objaśniał organom, w jaki sposób ustalany jest przymiot strony postępowania administracyjnego, szczególnie w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę, a także jakie organ ma podjąć działania w razie pozytywnego ustalenia takiego charakteru przez wnioskodawców. Z tych też przyczyn bezzasadny okazał się być i zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a.
Brak wykazania wadliwości w przeprowadzonej kontroli sądowoadministracyjnej wykluczał skuteczność zarzutu naruszenia art. 1 § 1 i 2 P.u.s.a., art. 3 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. oraz zarzutu naruszenia art. 151 P.p.s.a.
Mając powyższe okoliczności na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił rozpoznawaną skargę kasacyjną, nie dopatrując się przy tym wystąpienia przesłanek nieważności postępowania, o których mowa w art. 183 § 2 tej ustawy. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na mocy art. 204 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło