II OSK 1242/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-02-02

Skład orzekający: Zdzisław Kostka, Grzegorz Czerwiński, Joanna Brzezińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego ma podstawę do nakazania usunięcia nieprawidłowości dotyczących elewacji budynku, jeśli jego stan techniczny nie zagraża bezpośrednio życiu lub zdrowiu, ale powoduje oszpecenie otoczenia, zwłaszcza w obszarze zabytkowym?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego ma prawo nakazać usunięcie nieprawidłowości dotyczących elewacji budynku, jeśli jego wygląd oszpeca otoczenie, nawet jeśli stan techniczny konstrukcji nie zagraża bezpośrednio życiu lub zdrowiu. Przepisy Prawa budowlanego (art. 66 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 61) dopuszczają ingerencję organu w celu zapewnienia estetycznego stanu obiektu i harmonii z otoczeniem, szczególnie w obszarach o szczególnych walorach estetycznych lub zabytkowych.
Stan faktyczny
Właściciele budynku mieszkalno-usługowego zostali zobowiązani decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do usunięcia nieprawidłowości elewacji, w tym wypełnienia spękań tynku, naprawy gzymsów i pomalowania elewacji. Organ uznał, że stan budynku oszpeca otoczenie, które znajduje się w strefie zabytkowej. Właściciele podnieśli, że budynek jest w dobrym stanie konstrukcyjnym i planowany jest jego remont, a ekspertyza nie wykazała zagrożenia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy, podkreślając zagrożenie dla bezpieczeństwa przechodniów oraz naruszenie estetyki w obszarze zabytkowym. WSA oddalił skargę właścicieli, a następnie NSA oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną i zasądzono solidarnie od K. T. i C. T. na rzecz Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego kwotę 120 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 2 lutego 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie sędzia NSA Grzegorz Czerwiński sędzia del. WSA Joanna Brzezińska (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Anna Dziosa-Płudowska po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej K. T. i C. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 8 stycznia 2015 r. sygn. akt II SA/Bd 1225/14 w sprawie ze skargi K. T. i C. T. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza solidarnie od K. T. i C. T. na rzecz [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z 8 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 1225/14, oddalił skargę K. T. i C. T. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]z [...] 2014 r. w przedmiocie nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Wyrok ten został wydany w następujących okolicznościach sprawy. Decyzją z dnia z [...] 2014r. nr [...] MM Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...], nakazał K. T. i C.T. - właścicielom budynku frontowego mieszkalno-usługowego wraz z przyległymi do niego obiektami dwóch oficyn, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości tj.: - wypełnienie miejscowych spękań i ubytków tynku w ścianie budynku frontowego mieszkalno-usługowego usytuowanego przy ul. [...] (w szczególności przy styku z sąsiednim budynkiem przy ul. [...] oraz w okolicy otworów okiennych, - naprawę uszkodzonych gzymsów oraz ozdobnych nadproży na wysokości pierwszego i drugiego piętra budynku frontowego mieszkalno-usługowego, - wypełnienie spękań i ubytków tynku w ścianach budynków dwóch oficyn przylegających do budynku frontowego od strony [...], - pomalowanie elewacji budynku frontowego mieszkalno - usługowego od strony ul. [...] oraz wszystkich elewacji dwóch budynków oficyn przylegających do budynku frontowego od strony [...] (po uzgodnieniu kolorystyki z Miejskim Konserwatorem Zabytków), w terminie do 30 czerwca 2015 r. Organ uzasadnił, że podczas kontroli przeprowadzonej 17 września 2013 r. stwierdzono znaczne uszkodzenia elewacji budynku - ubytek tynku w elewacji budynku frontowego od strony ul. [...], szczególnie widoczny przy styku z sąsiednim budynkiem przy ul. [...] oraz w okolicy otworów okiennych, a także uszkodzenia gzymsów częściowo pozbawionych cegieł oraz tynków. Elewacja budynku frontowego jest silnie zabrudzona, spłowiałe i odbarwione zewnętrzne powłoki malarskie wymagają naprawy. Elewacje przylegających do budynku frontowego obiektów dwóch oficyn prawie w całości pozbawione są tynków. Wszystko to zdaniem organu sprawia, że budynek frontowy wraz z przylegającymi do niego budynkami dwóch oficyn usytuowany przy ul.[...] swym wyglądem oszpeca otoczenie i dysharmonizuje z budynkami sąsiadującymi, co potwierdza dokumentacja fotograficzna. Przedmiotowy budynek frontowy wraz z oficynami zlokalizowane są historycznej części [...], którą uznaje się za jeden z piękniejszych krajobrazowo zakątków [...]. Obszar ten wpisany jest do rejestru zabytków województwa kujawsko-pomorskiego. Budynki nie przystają estetyką do otaczającej zabudowy, wręcz przeciwnie: wśród sąsiadujących, wyremontowanych budynków wyróżnia się niekorzystnie jako zaniedbane, i w związku z tym obowiązuje ją wysoki standard estetyczny. W odwołaniu od powyższej decyzji K. T. wskazała na odpowiedni stan techniczny budynku, który co prawda nie nadaje się do użytkowania, ale planowany jest jego generalny remont lub przebudowa. Uprzednio wykonano również stosowne roboty zabezpieczające elewację i strukturę budynku. W tej sytuacji wątpliwe jest nakładanie przez organ obowiązków dotyczących głównie elewacji. Nadto sporządzona na zlecenie współwłaścicieli w 2014 r. ekspertyza stanu technicznego budynku frontowego wraz z przyległymi obiektami oficyn wskazuje, że obiekty nie zagrażają bezpieczeństwu ludzi i mienia, nie wykazują dalszych osiadań, spowodowanych robotami rozbiórkowymi sąsiedniego budynku w 2004 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], decyzją z dnia [...] 2014r. utrzymał w mocy powyższą decyzję. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Inspektora Powiatowego, iż luźne tynki występujące na elewacji i balkonie budynku frontowego oraz elementy uszkodzonych gzymsów i nadproży okiennych mogą stanowić zagrożenie bezpieczeństwa ludzi, zwracając szczególną uwagę na zgłoszenie z dnia 20 marca 2014r. o zagrożeniu dla bezpieczeństwa przechodniów, spowodowanym wypadnięciem szyby z okna budynku frontowego przy ul. [...]. Istotny wpływ ma usytuowanie przedmiotowych budynków na obszarze [...], co wynika z obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Nr XXI/397/12 Rady Miasta Bydgoszczy z dnia 25 stycznia 2012 r. (Dz.Urz.Woj. Kuj.-Pom., poz.441 z 2.03.2012 r.), przy czym obszar "Starego Miasta" objęty jest ochroną konserwatorską Miejskiego Konserwatora Zabytków w [...](wpisany do rejestru zabytków Województwa [...] pod nr: A/324 z 6 lipca 1984r.). Określony termin wykonania robót nie budzi wątpliwości i jest dla zobowiązanych możliwy do wykonania. Stwierdzony stan faktyczny przez organ nadzoru budowlanego I instancji oraz zebrana dokumentacja w tym fotograficzna potwierdza, że stan estetyczny obiektów narusza obowiązujące przepisy Prawa budowlanego (w tym art. 5 ust. 2, art. 61 pkt 1). Organ stwierdził, że zarzucany w odwołaniu brak racjonalności w nakazie poprawy jedynie stanu elewacji obiektów, w przypadku gdy wymagają one kapitalnego remontu, nie zwalnia organu nadzoru budowlanego od nałożenia takiego obowiązku na właścicieli. Z uwagi na to, że budynek jest wyłączony spod użytkowania i nie zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia nie ma podstaw do nakazania wykonania robót budowlanych poprawiających stan techniczny obiektu. Jednakże zgodnie z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, organ nakazuje usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości m.in. w przypadku, gdy obiekt powoduje swoim wyglądem oszpecenie otoczenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy K. . i C. T., wnosząc o uchylenie decyzji organów administracji, zarzucili naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na: nie rozpoznaniu istoty sprawy, orzekaniu na podstawie niewyczerpująco zebranego materiału dowodowego oraz przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów i dokonywaniu ustaleń sprzecznych z treścią materiału dowodowego. Oddalając skargę, wskazanym na wstępie wyrokiem, Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że art. 61 stanowi, iż właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 tj. w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7 (art. 5). Art. 66 Prawa budowlanego przewiduje, że w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Organ nadzoru budowlanego ma zatem możliwość ingerencji w istniejący stan rzeczy, zmierzającej do zapewnienia użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z wymogami określonymi w powołanym wyżej art. 61. Każda z powyższych przesłanek stanowi samodzielną przesłankę wydania decyzji, przy czym problemy związane z estetyką obiektu nie mają charakteru znormalizowanego i zobiektywizowanego. Podlegają one ocenie organu w każdym indywidualnym przypadku. Przez należyty stan estetyczny obiektu budowlanego należy rozumieć utrzymanie w dobrym stanie elewacji i wyglądu obiektu oraz innych jego elementów, jak też zapewnienie harmonii pomiędzy wyglądem obiektu a otoczeniem naturalnym i stworzonym przez człowieka. W razie zaś stwierdzenia, iż istotnie estetyka budynku odbiega od obowiązujących w ocenie organu standardów, powodując oszpecenie otoczenia, organ ten władny jest nałożyć decyzją na właściciela lub zarządcę obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Sąd zważył, że prawidłowo przeprowadzone przez organ czynności dowodowe pozwoliły na ustalenie stanu elewacji budynku frontowego mieszkalno-usługowego od strony ul. [...] oraz elewacji dwóch budynków oficyn przylegających do budynku frontowego od strony [...]. Na tej podstawie, Sąd pierwszej instancji ocenił jako prawidłowe, stanowisko orzekających w sprawie organów nadzoru budowlanego, iż budynek frontowy wraz z przylegającymi do niego budynkami dwóch oficyn usytuowany przy ul. [...] swym wyglądem oszpeca otoczenie i dysharmonizuje z budynkami sąsiadującymi. Wśród sąsiadujących, wyremontowanych budynków wyróżnia się niekorzystnie, ponieważ w sąsiedztwie budynku frontowego znajdują się odnowione kamienice, a budynki znajdujące się po przeciwnej stronie również zostały poddane rewitalizacji. Na ich tle przedmiotowy budynek frontowy mieszkalno-usługowy uznać należy za zaniedbany, oszpecający otoczenie. Podobnie przedstawia się sytuacja od strony, gdzie budynki dwóch oficyn przylegających do budynku frontowego przy ul. [...] wyróżniają się niekorzystnie wśród pozostałej zabudowy. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zarzucany przez skarżących dobry stan konstrukcji budynku nie wyklucza stwierdzenia możliwości istnienia zagrożenia dla zdrowia lub życia ludzi poprzez nieodpowiedni stan elewacji budynku (tynków, okien itp.). Przesłanką do działania organu w postaci nakazu przeprowadzenia prac w celu zapewnienia odpowiedniego zabezpieczenia nieużytkowanego budynku jest, zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, stwierdzenie że obiekt "może zagrażać" życiu lub zdrowiu ludzi, a więc istnienie samego realnego "zagrożenia" życiu lub zdrowiu ludzi. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne Sąd stwierdził, że treść obowiązków nakładanych na podstawie art. 66 Prawa budowlanego każdorazowo zależy od skali i formy stwierdzonych nieprawidłowości, przy czym granicę będzie tu wyznaczać wykładnia celowościowa. Rolą organu administracyjnego jest wydanie nakazu, który ma służyć doprowadzeniu obiektu do takiego stanu, który można uznać za zgodny z prawem – w przedmiotowym przypadku stanu "niezagrażania" życiu lub zdrowiu ludzi oraz stanu "nieoszpecenia otoczenia". Bez wpływu na to rozstrzygnięcie pozostają przyszłe plany właściciela obiektu względem jego dalszej modernizacji, czy przebudowy. W niniejszej sprawie w celu zapewnienia estetycznego stanu obiektu budowlanego oraz bezpieczeństwa ludzi, mimo wyłączenia budynku spod użytkowania, zaistniały podstawy do nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości wobec powodowania swoim wyglądem, oszpecenia otoczenia, a także zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi przebywających w otoczeniu budynku, zgodnie z brzmieniem art. 66 ust. 1 pkt 1 i 4 Prawa budowlanego. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku K. . i C. T., na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, zarzucili naruszenie: - prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 66 ust. 1 pkt 1 i 4 w zw. z art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1974 r. Prawo budowlane, w sytuacji kiedy stwierdzone uchybienia nie zagrażają bezpośrednio, ani zdrowiu ani życiu, zaś estetyka budynku nie odbiega znacząco od estetyki otoczenia znacznej ilości obiektów w obszarze starego miasta w [...], - przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., poprzez bezzasadne oddalenie skargi w sytuacji, w której doszło w toku postępowania do utrzymania w mocy decyzji organu przy nienależytym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, niezebraniu pełnego materiału dowodowego oraz niezbadaniu w sposób wnikliwy i wyczerpujący sprawy, skutkującego uznaniem, że budynek należący do skarżących jest w stanie zagrażającym życiu lub zdrowiu oraz że odbiega on w sposób znaczny od estetyki otoczenia. W oparciu o tak przytoczone podstawy kasacyjne wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i obciążenie strony skarżącej kosztami postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016r. poz. 718 ze zm. ), dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała. Zakres rozpoznania sprawy wyznacza zatem strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia. Po pierwsze, niezasadny jest zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania tj. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Wbrew polemicznej argumentacji skarżących, Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w zakresie wskazanych wymogów procedury administracyjnej. Analiza zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego materiału dowodowego oraz uzasadnień decyzji organów nadzoru budowlanego nie daje podstaw do stwierdzenia, że organy wydały decyzje z naruszeniem obowiązku podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Materiał dowodowy został w sposób wyczerpujący zebrany i rozpatrzony, uwzględniając także przywoływane przez skarżących ekspertyzy techniczne, dotyczące bezpieczeństwa konstrukcji nieużytkowanego od wielu lat budynku. Na tej podstawie organy nadzoru budowlanego dokonały prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Zasadnie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy dawał podstawy do stwierdzenia, że braku podstaw do uznania, że stan techniczny konstrukcji budynku przy ul. [...] w [...]i oficyn nie uzasadnia władczej ingerencji, o tyle zaistniały istotne zastrzeżenia i nieprawidłowości mogące zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia oraz stanu estetycznego obiektu budowlanego, powodującego swym wyglądem oszpecenie otoczenia. Zważyć należy, że skarżący w toku postępowania administracyjnego oraz przed Sądem pierwszej instancji, poza polemiką, nie przedstawili dowodów podważających stan faktyczny prawidłowo ustalony przez organy nadzoru budowlanego, a zaakceptowany przez Sąd. I tak zalegające w aktach sprawy oceny techniczne z 2008r. oraz 2014r. dotyczą wprost bezpieczeństwa konstrukcji budynku wielorodzinnego wraz z przybudówkami, a nadto mowa jest w nich o znacznej degradacji elementów budynku w szczególności w zakresie elementów wykończenia i elewacji. W opinii technicznej z marca 2014r. rzeczoznawca budowlany określił wprost, że zakres opracowania ograniczono do oceny aktualnego stanu bezpieczeństwa konstrukcji budynku, i w porównaniu ze stanem z 2008 r., w tym zakresie obiekt nie uległ zmianie. Zgromadzona dokumentacja fotograficzna potwierdza ustalenia organów, a dokonane przez skarżących roboty naprawcze związane ze stwierdzonymi wcześniej zagrożeniami (odpadający tynk, wypadnięcie szyby z okna na chodnik przy ul [...]), nie dają podstaw do stwierdzenia, że podmioty odpowiedzialne podjęły wymagane działania, celem doprowadzenia elewacji obiektu budowlanego do stanu odpowiadającego wymaganiom Prawa budowlanego. Nie jest także usprawiedliwiony zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 66 ust. 1 pkt 1 i 4 w zw. z art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013r., poz. 1409 ze zm.). Wbrew stanowisku skarżących kasacyjnie, w okolicznościach niniejszej sprawy ustalony prawidłowo stan faktyczny uzasadniał zastosowanie przez organy nadzoru budowlanego wskazanych norm materialnoprawnych. Nie znajduje oparcia w materiale dowodowym sprawy twierdzenie, że stwierdzone i opisane w uzasadnieniach decyzji organów uchybienia, z uwagi na usytuowanie budynku w ścisłym centrum miasta, w zwartej zabudowie, nie zagrażają zdrowiu ani życiu ludzi czy też bezpieczeństwu mienia osób poruszających się w obszarze budynku, zaś jego estetyka nie odbiega znacząco od wyglądu najbliższego otoczenia zabytkowego [...] oraz [...]. Jak stanowi art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7. Kwestie dotyczące zachowania we właściwym stanie technicznych substancji obiektu budowlanego reguluje art. 61 ustawy - Prawo budowlane, nakładający na właściciela lub jego zarządcę obowiązek użytkowania obiektu zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 ustawy jak też obowiązek zapewnienia, dochowując należytej staranności, bezpiecznego użytkowania obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury – w tym takich jak intensywne opady atmosferyczne - w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. Przepis art. 61 ustawy - Prawo budowlane nakłada z mocy prawa określone w nim obowiązki na właściciela lub zarządcę obiektu, przy czym dopiero art. 66 Prawa budowlanego daje organowi nadzoru budowlanego możliwość ingerencji w istniejący stan rzeczy zmierzającej do zapewnienia użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z wymogami określonymi w art. 61 ustawy. Właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości - określając termin wykonania tego obowiązku - w przypadku m.in. stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia. Obowiązek utrzymywania substancji obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym i estetycznym ma na celu zapobieżenie dopuszczenia do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, analiza zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności dokumentacji fotograficznej potwierdza bez wątpliwości, że stan przedmiotowego budynku przy ul. [...] w [...] wraz z przyległymi budynkami oficyn, nie odpowiada wymogom określonym w powyższych przepisach, co uzasadniało władczą ingerencję organów nadzoru budowlanego, w postaci nałożenia obowiązku usunięcia sprecyzowanych stwierdzonych nieprawidłowości. Przez należyty stan estetyczny obiektu budowlanego należy rozumieć utrzymywanie w dobrym stanie elewacji i wyglądu obiektu oraz innych jego elementów, jak też zapewnienie harmonii pomiędzy wyglądem obiektu a otoczeniem naturalnym i stworzonym przez człowieka. Przedmiotowa przesłanka odnosi się do skrajnych zaniedbań w estetyce obiektu przy uwzględnieniu otoczenia. Nie jest potrzebna nawet wiedza specjalistyczna dla oceny nieprawidłowego stanu elewacji budynku i jego elementów, jak również do tego żeby obiektywnie stwierdzić, że przedmiotowy budynek powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia. Zarówno z akt sprawy, jak i Sądowi z urzędu znana jest okoliczność, iż położone w bliskim otoczeniu przedmiotowego budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z oficynami, w zabytkowym centrum [...]budynki są wyremontowane, o wysokim standardzie estetycznym. Z powyższych względów brak podstaw do stwierdzenia, iż Sąd pierwszej instancji naruszył art. 61 i art. 66 ust. 1 pkt 1 i 4 ustawy Prawo budowlane przez ich niewłaściwe zastosowanie. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę kasacyjną. Na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a. zasądzono od skarżących kasacyjnie zwrot kosztów postępowania kasacyjnego poniesionych przez organ.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło