II FZ 447/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bogdan Lubiński po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia L. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Sz 1490/14 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi L. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 15 listopada 2014 r. r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Sz 1490/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił L. W. wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 15 listopada 2014 r. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego z odpłatnego zbycia nieruchomości za 2009 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w rozpoznawanej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie utrzymał w mocy decyzję w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej. Jest to rodzaj rozstrzygnięcia nienoszącego znamion wykonalności. Orzeczenie to nie nadaje bowiem stronie uprawnień oraz nie ustala obowiązków o charakterze prawno-materialnym, takich jak np. nałożenie zobowiązań pieniężnych. Stosownym wnioskiem mogłaby być natomiast objęta decyzja (jeżeli byłaby objęta skargą do Sądu) określająca bądź ustalająca zobowiązanie, w wyniku której wszczęto postępowanie egzekucyjne. To ona kreuje zobowiązanie pieniężne, które podlega przymusowemu ściągnięciu (wykonaniu) w trybie egzekucji administracyjnej. W zażaleniu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazał, że Sąd rozpoznając przedmiotowy wniosek powinien brać pod uwagę decyzję, w wyniku której wszczęto postępowanie egzekucyjne. Intencją skarżącego było bowiem wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozstrzygnięcia skargi. Pozytywne rozstrzygnięcie przedmiotowej skargi doprowadziłoby bowiem do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zdaniem skarżącego, art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm. - zwanej dalej "p.p.s.a.") dotyczy wstrzymania wykonania aktów administracyjnych, które zostały wydane w granicach danej sprawy rozumianej w kontekście art. 134 § 1 p.p.s.a. jako sprawy w znaczeniu materialnym. Sprawa dotycząca decyzji, w wyniku której wszczęto postępowanie egzekucyjne znajduje się w granicach tej sprawy. Użyte w treści art. 61 § 3 sformułowanie "w granicach tej samej sprawy" należy bowiem interpretować na tle art. 3 § 2, który wskazuje na przedmiot sądowej kontroli, a także art. 134 i art. 135, które regulują zakres sądowej kontroli. W tej sytuacji, w polu widzenia Sądu rozstrzygającego wniosek o wstrzymaniu wykonania aktu administracyjnego lub decyzji winna się znajdować decyzja, na podstawie której wszczęto postępowanie egzekucyjne wobec skarążcego, bowiem pomiędzy oboma decyzjami zachodzi tożsamość zarówno co do podmiotu, jak i tożsamości obowiązku wynikającego z obu decyzji. W przypadku prawidłowego rozstrzygania, przedmiotem rozpoznania Sądu byłaby decyzja, na podstawie której wszczęto postępowanie egzekucyjne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Powyższa zasada może doznać ograniczenia poprzez zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania aktu lub czynności. Jak stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, przedmiotem wstrzymania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania (por. T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2004, s. 146; Z. Kmieciak, glosa do postanowienia NSA z dnia 23 stycznia 1997 r., SA/Rz 1382/96, OSP 1998, z. 3, poz. 54, teza 1). Co do zasady, przymiotu wykonalności nie będą więc miały decyzje odmawiające stwierdzenia lub przyznania określonych praw lub obowiązków albo decyzje, które nie wywołują określonych skutków materialnoprawnych (por. Dauter Bogusław, Gruszczyński Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX, 2011). Uwagi zawarte w powyższym akapicie mają szczególne znaczenie dla rozpoznawanej sprawy, ze względu na charakter decyzji, której wstrzymania domaga się strona skarżąca. Decyzja odmawiająca umorzenia zaległości podatkowej nie posiada przymiotu wykonalności – stanowi ona rozstrzygnięcie o charakterze proceduralnym i nie wywołuje skutków materialnoprawnych. To jedynie do decyzji określającej bądź ustalającej zobowiązanie, w wyniku której wszczęto postępowanie egzekucyjne i która kreuje zobowiązanie pieniężne, które podlega przymusowemu ściągnięciu (wykonaniu) w trybie egzekucji administracyjnej, mogłaby odnosić się instytucja wstrzymania wykonania decyzji, bowiem to ta decyzja byłaby źródłem obowiązku nałożonego na skarżącego. Ponieważ decyzja organu, poddana kontroli sądowoadministracyjnej, nie mogła zostać wykonana, Sąd pierwszej instancji zgodnie z prawem odmówił zastosowania do tego aktu instytucji ochrony tymczasowej. Stosownie do regulacji art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 15 listopada 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia 21 sierpnia 2014 r. odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego z odpłatnego zbycia nieruchomości za 2009 r. w kwocie 16.580,70 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 8.348 zł. Powyższe oznacza, że sprawa dotyczy ww. decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie oraz poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji. Z tych też względów w ramach postępowania zainicjowanego wnioskiem strony o wstrzymanie wykonania ostatecznej decyzji organu administracji publicznej, "granice sprawy" w rozumieniu art. 134 § 1 p.p.s.a. odnoszą się wyłącznie do oceny wniosku strony o wstrzymanie wykonania decyzji odmawiającej przyznania ulgi w świadczeniach publicznoprawnych, których wysokość określona została w odrębnym postępowaniu. W konkluzji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. [pic]