I SA/Gl 1170/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. w kwestii wniosku skarżącego z dnia 7 listopada 2014 r. o przyznanie prawa pomocy p o s t a n a w i a pozostawić wniosek bez rozpoznania. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Skarżący P. M., reprezentowany przez pełnomocnika będącego doradcą podatkowym, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na oznaczoną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...], uchylającą w całości decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...], nr [...], określającą zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. w wysokości [...] zł z tytułu sprzedaży w dniu 9 stycznia 2008 r. udziału wynoszącego ½ części w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej niezabudowane działki gruntu nr [...] i [...], objęte księgą wieczystą nr [...], położone w K. przy ul. [...], a także przekazującą sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 28 października 2014 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. W terminie przewidzianym do uiszczenia wpisu od skargi, skarżący w piśmie z dnia 7 listopada 2014 r. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie w całości z obowiązku uiszczenia tego wpisu. Ponieważ wniosek ten nie odpowiadał wymaganiom przewidzianym w art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a."), pismem z dnia 13 listopada 2014 r., referendarz sądowy wezwał pełnomocnika skarżącego do złożenia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, według załączonego wzoru, w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania wniosku zawartego w piśmie z dnia 7 listopada 2014 r. Powyższe wezwanie, jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru, doręczono pełnomocnikowi strony w dniu 19 listopada 2014 r. W związku z tym, iż urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wpłynął do tut. Sądu, zaś termin dla dopełnienia tej czynności upłynął w dniu 26 listopada 2014 r., zarządzeniem z dnia 12 grudnia 2014 r., referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącego z dnia 7 listopada 2014 r. o przyznanie prawa pomocy. Z kolei w dniu 22 grudnia 2014 r. pełnomocnik skarżącego wniósł sprzeciw na powyższe zarządzenie referendarza sądowego. W jego treści przyznał, że nie złożono w zakreślonym terminie formularza PPF, co jest okolicznością bezsporną. Tym niemniej, w jego ocenie, uchybienie to pozostaje bez znaczenia, albowiem formularz PPF określony treścią rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy, nie może być uznany za formularz urzędowy, o którym mowa w art. 252 § 2 P.p.s.a., a tym samym niezłożenie wniosku o udzielenie prawa pomocy na tym formularzu PPF nie może być objęte rygorem z art. 257 P.p.s.a. W tym kontekście pełnomocnik podniósł, że "w orzecznictwie sądów administracyjnych nie jest kwestią sporną, że treść formularza PPF została określona z naruszeniem przepisu art. 256 pkt 1 P.p.s.a. wobec przekroczenia przez Radę Ministrów delegacji ustawowej przy określaniu elementów formularza PPF". Do tej pory nie został nadesłany wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 260 P.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 252 § 2 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się do sądu na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru, stanowiącego – w przypadku osób fizycznych – załącznik nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. nr 227, poz. 2245). Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa sądowoadministracyjnego, niezachowanie określonego w art. 252 § 2 P.p.s.a. wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu jest brakiem formalnym, o jakim mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 257 P.p.s.a. (zob. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 1/08, opubl. w ONSAiWSA 2008, nr 5, poz. 74). Skoro tak jest, to na podstawie art. 49 § 1 P.p.s.a. należy wezwać do uzupełnienia tego braku, tj. złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Uchybienie temu terminowi musi pociągnąć za sobą realizację wskazanego rygoru, o czym stanowi art. 257 P.p.s.a. W myśl tego przepisu wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. W tym miejscu godzi się podkreślić, że chybiona jest argumentacja pełnomocnika strony przedstawiona w treści sprzeciwu, według której formularz PPF, określony treścią wskazanego powyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r., nie może być uznany za formularz urzędowy, o którym mowa w art. 252 § 2 P.p.s.a., a tym samym niezłożenie wniosku o udzielenie prawa pomocy na tymże formularzu nie może być objęte rygorem z art. 257 P.p.s.a. Nie ulega wątpliwości, że upoważnienie dla Rady Ministrów do wydania rozporządzenia, które reguluje zagadnienia o charakterze szczegółowym i technicznym, niezbędne do prowadzenia wpadkowych postępowań o przyznanie prawa pomocy, zawiera przepis art. 256 P.p.s.a. W upoważnieniu w kazuistyczny sposób określono zakres spraw przekazanych do unormowania, a także wytyczne dotyczące treści aktu, stosownie do wymogów nakazanych w art. 92 ust. 1 zd. 2 Konstytucji RP. Upoważnienie to zostało wykonane przez wydanie obowiązującego od dnia 1 stycznia 2004 r. rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (zob. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, opubl. w Lex, 2013 r., komentarz do art. 256 P.p.s.a., pkt 1 i 2). Tym niemniej trzeba zaznaczyć, że ewentualne przekroczenie przez Radę Ministrów delegacji ustawowej przy określaniu elementów formularza PPF, na które powołuje się pełnomocnik strony w żaden sposób nie wpływa na zakres stosowania art. 257 P.p.s.a. Bezspornie bowiem przepis ten w zakresie wniosków o przyznanie prawa pomocy nakazuje pozostawienie ich każdorazowo bez rozpoznania, jeżeli nie zostały sporządzone na urzędowym formularzu. W rozpatrywanej sprawie wezwano pełnomocnika skarżącego do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF, w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Jednocześnie przesłano mu druk tego formularza oraz pouczono o treści art. 257 P.p.s.a. Termin wyznaczony wezwaniem (doręczonym pełnomocnikowi strony w dniu 19 listopada 2014 r.) upłynął bezskutecznie z dniem 26 listopada 2014 r. (środa). Co więcej do chwili obecnej wymagany urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy nie został złożony. W związku z powyższym, na podstawie art. 257 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.