II SA/Kr 1569/14
WyrokWSA w Krakowie2015-01-13
Skład orzekający: Mariusz Kotulski, Renata Czeluśniak, Iwona Niżnik-Dobosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracyjny jest zobowiązany do nałożenia kary finansowej za zajęcie nieruchomości, jeśli w poprzednim, ostatecznym postępowaniu stwierdzono brak przesłanek uzasadniających takie zajęcie?Ratio decidendi
Organ administracyjny jest zobowiązany do nałożenia kary finansowej zgodnie z art. 126 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeśli stwierdzono zajęcie nieruchomości, a nie zaistniały przesłanki uzasadniające jej zajęcie. Kwestia istnienia lub braku przesłanek uzasadniających zajęcie nieruchomości została już ostatecznie rozstrzygnięta w poprzedniej, ostatecznej decyzji administracyjnej, co uniemożliwia ponowne jej badanie w toku postępowania o nałożenie kary.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary finansowej w wysokości 5.000 zł na spółkę za czasowe zajęcie nieruchomości w celu wymiany słupa energetycznego. Starosta nałożył karę, ponieważ w wcześniejszej, ostatecznej decyzji stwierdzono brak przesłanek uzasadniających zajęcie nieruchomości. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, argumentując, że wymiana słupa była konieczna ze względu na jego zły stan i groźbę wypadku, a właściciel nieruchomości nie wyraził zgody na zajęcie. WSA oddalił skargę, uznając, że kwestia przesłanek zajęcia została już ostatecznie rozstrzygnięta.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski / spr. / Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak WSA Iwona Niżnik- Dobosz Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi [....] S.A. w K. Oddział w B. na decyzję Wojewody [....] z dnia 27 sierpnia 2014 r., znak: [....] w przedmiocie nałożenia kary finansowej za czasowe zajęcie nieruchomości skargę oddala
Decyzją z dnia 7 października 2013 r. nr [....] Starosta O. orzekł o nałożeniu na [....] S.A. Oddział w B. Rejon Dystrybucji W. kary finansowej w wysokości 5.000,00 zł (słownie: pięć tysięcy złotych). W postawie prawnej rozstrzygnięcia powołano art.126 ust. 6,7 i 9 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.) oraz art. 104 § 1, art. 107 § 1, art. 109 § ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.).
Odwołanie od ww. decyzji Starosty O. złożyła [....] S.A. Oddział w B. Zdaniem odwołującego istniały okoliczności związane z koniecznością wymiany słupa drewnianego na betonowy. W tej sytuacji, brak jest podstaw do wymierzenia kary finansowej na podstawie art. 126 ust. 7 w zw. z art. 126 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Wojewoda [....] decyzją z dnia 27 sierpnia 2014 r., nr [....] , działając na podstawie art. z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że wnioskiem z dnia 9 sierpnia 2013 r. [....] S.A. wystąpił o wydanie przez Starostę O. decyzji administracyjnej w trybie art. 126 ust. 8 u.g.n., w związku z zajęciem przez ten podmiot (reprezentowany w tym zakresie przez [....] Sp. jawna) w dniu 8 sierpnia 2013 r. działki nr [....] położonej w jednostce ewidencyjnej Z. - obszar wiejski obręb S. , stanowiącej własność S.D. , w celu wymiany słupa drewnianego nr [....] zbudowanego w linii 15 kV Z.
Zaznaczono również, że decyzją z dnia 16 sierpnia 2013 r., nr [....] Starosta O. , rozpatrując złożony w tym zakresie przez [....] S.A. Oddział w B. wniosek, stwierdził brak przesłanek zajęcia w dniu 8 sierpnia 2013 r. przez ten podmiot ww. nieruchomości. Decyzja ta stała się ostateczna z dniem 9 września 2013 r.
W ocenie Wojewody [....], ww. okoliczności potwierdzają zasadność zaskarżonej decyzji Starosty O. z dnia 7 października 2013 r., nr [....] . Brzmienie przepisu art. 126 ust. 7 u.g.n. jest bowiem jasne i jednoznaczne. Jeśli stwierdzono zatem brak przesłanek do zajęcia przez dany podmiot nieruchomości w trybie art. 126 ust. 5, organ I instancji zobowiązany został do nałożenia na tenże podmiot stosownej kary finansowej. Nie jest to bowiem zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującego przepisu prawa. Skoro zatem, wydana w zakresie braku przesłanek do zajęcia w dniu 8 sierpnia 2013 r. działki nr [....] decyzja Starosty O. z dnia 16 sierpnia 2013 r. nr [....], uzyskała walor ostateczności, to obecnie wydane, zaskarżone przez odwołującego, rozstrzygnięcie tego organu z dnia 7 października 2013 r., jest po prostu dalszą konsekwencją tego faktu. Organ odwoławczy podkreślił również, iż w obecnie prowadzonym postępowaniu, organy administracji nie są już uprawnione do oceny wystąpienia lub nie przesłanek do zajęcia nieruchomości w trybie art. 126 ust. 5, gdyż kwestia ta została już ostatecznie rozstrzygnięta ww. decyzją z dnia 16 sierpnia 2013 r.
Na powyższe rozstrzygnięcie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła [....] S.A. w K. Oddział w B.
W uzasadnieniu skargi podano, że wymiana słupa drewnianego [....] znajdującego się na dz. nr [....] na nowy została dokonana w warunkach prawnych i faktycznych opisanych w art. 126 ust. 1 u.g.n. Wskazano, że właściciel nieruchomości nie wyraził zgody na wymianę słupa, a skarżący był z kolei zobligowany przepisami o bezpieczeństwie i prawem energetycznym do niezwłocznego podjęcia działań, które zapobiegłyby wypadkowi na skutek powalenia słupa. Podano, że niezwłocznie po tej wymianie, w dniu 9.08.2014r. [....] złożył w Starostwie wniosek o czasowe zajęcie nieruchomości, w dodatku po złożeniu wniosku, właściciel nieruchomości wydał post fatum zgodę na zajęcie nieruchomości.
W dalszej części skargi zarzucono organowi odwoławczemu nie dokonanie prawidłowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz błędną subsumcję stanu faktycznego poda przepisy prawa, co skutkowało wydaniem wadliwej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 126 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami: "W przypadku siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, z zastrzeżeniem ust. 5, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, licząc od dnia zajęcia nieruchomości. W przypadku postępowania prowadzonego na wniosek, wydanie decyzji następuje niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 7 dni, licząc od dnia złożenia wniosku".
Z kolei art. 126 ust. 5 stanowi, iż "w przypadku, gdy nagła potrzeba zapobieżenia okolicznościom, o których mowa w ust. 1, uniemożliwia złożenie wniosku o wydanie decyzji na czasowe zajęcie nieruchomości, właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości ma obowiązek udostępnienia jej w celu zapobieżenia tym okolicznościom. Obowiązek udostępnienia nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej. Podmiot, który zajął nieruchomość składa wniosek o wydanie tej decyzji w terminie 3 dni od dnia zajęcia nieruchomości. Decyzja może być wydana nie później niż po upływie 6 miesięcy licząc od dnia zajęcia nieruchomości".
Podkreślenia wymaga wreszcie treść leżących u podstaw wydanego w sprawie rozstrzygnięcia ust. 6, 7 ww. artykułu. Otóż "przypadku niezłożenia wniosku, o którym mowa w ust. 5, w terminie 3 dni. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji orzeka o nałożeniu kary w wysokości 5.000 zł za każdy dzień zwłoki, Ucząc od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin do złożenia wniosku. Wpływy z kar stanowią dochód budżetu państwa." (ust.6) "O nałożeniu kary, o której mowa w ust. 6, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, orzeka również w sytuacji, jeżeli nastąpiło zajęcie nieruchomości, a nie zaistniały przesłanki, o których mowa w ust. 1 i 5, uzasadniające zajęcie nieruchomości". (ust.7).
Z przepisu art. 126 ust. 7 u.g.n. wynika zatem, ze starosta zobligowany jest nałożyć karę na podmiot w sytuacji, gdy: podmiot nie złożył wniosku o wydanie decyzji o zezwolenie na czasowe zajęcie nieruchomości w odpowiednim terminie, albo podmiot zajął nieruchomość, a nie zaistniały przesłanki uzasadniające jej zajęcie wynikające z art. 126 ust. 1 i 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami tj. siła wyższa lub nagła potrzeba zapobieżenia powstaniu znacznej szkody.
W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia drugim przypadkiem.
Bezsporną okolicznością jest bowiem to, że podmiot działający na zlecenie [....] S.A. zajął bez zezwolenia w dniu 8 sierpnia 2013r. nieruchomość stanowiącą działkę nr [....] w Z. w celu słupa drewnianego nr [....] zbudowanego w linii 15kV [....]. Natomiast w ostatecznej decyzji Starosty O. z dnia 16 sierpnia 2013r. stwierdzono brak przesłanek zajęcia przedmiotowej nieruchomości (k. 16-18 a.a.). W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ administracyjny uznał, iż nie istnieją okoliczności uzasadniające udzielenie zezwolenia na zajęcie nieruchomości zgodnie z trybem przewidzianym zarówno w ustępie 1 jak i 5 art. 126 u.g.n.
Zatem w takiej sytuacji, wobec spełnienia przesłanek jednoznacznie brzmiącej i bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (art. 126 ust. 7 u.g.n.), organ administracyjny zobowiązany był do nałożenia na [....] S.A. stosownej kary finansowej.
Zarzuty skargi, sprowadzające się w głównej mierze do wykazania wystąpienia przesłanek z art. 126 ust. 1 i 5 (tj. np. zły stan słupa drewnianego powstały na skutek podziurawienia przez dzięcioły, realna groźba zawalenia i związane z tym konsekwencje prawne i odszkodowawcze obciążające stronę skarżącą), nie mogły zostać ocenione zarówno w toku przedmiotowego postępowania zarówno administracyjnego jak i sądowego, z uwagi na to, że okoliczności te zostały zbadane i rozstrzygnięte w ostatecznej decyzji Starosty [....] z dnia 16 sierpnia 2013r.
Podsumowując, w ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy odwoławczy podjął w toku postępowania wszelkie wymagane przez ustawodawcę czynności i wywiązał się z obowiązków nałożonych na niego przepisami art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.
W tym stanie rzeczy, wobec braku uzasadnionych podstaw skargi, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło