II FZ 1295/14

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2015-01-13

Skład orzekający: Stefan Babiarz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który jest niezdolny do pracy, otrzymuje rentę podlegającą zajęciu komorniczemu i jest w separacji z żoną, może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, mimo niejasności co do jego miejsca zamieszkania i braku dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej żony?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd podkreślił, że zajęta przez komornika renta nie pozwala na oszczędności, a trudne stosunki rodzinne uniemożliwiają uzyskanie dokumentów od żony. Ukaranie skarżącego za brak współpracy małżonki byłoby naruszeniem prawa do sądu.
Stan faktyczny
Skarżący S.O. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy w sprawie podatku dochodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił mu przyznania prawa pomocy, wskazując na rozbieżności w jego oświadczeniach dotyczących miejsca zamieszkania oraz brak dokumentów od żony, z którą jest w separacji. Skarżący wniósł zażalenie, podnosząc, że jest niezdolny do pracy, jego renta podlega zajęciu komorniczemu i jest faktycznie bezdomny.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie i przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

II FZ 1295/14 POSTANOWIENIE Dnia 13 stycznia 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Stefan Babiarz, , , po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. O. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 27 czerwca 2014 r., I SA/Bd 180/14 w zakresie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi S. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 20 grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 1. Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2014 r., I SA/Bd 180/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił przyznania prawa pomocy S. O. (zwanemu dalej skarżącym) w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 20 grudnia 2013 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. W uzasadnieniu WSA wskazał, że we wniosku istnieją rozbieżności bowiem raz skarżący pisze, że ma "mieszkanie", a potem, że ogrzewa "dom" zebranym drewnem. Nie jest zatem jasne, gdzie skarżący mieszka. Poza tym mimo, że skarżący pozostaje z żoną od 3 lat w separacji – nie jest ona zwolniona z udzielania mu pomocy przy ponoszeniu kosztów sądowych, zatem do niej w pierwszej kolejności powinien się zwrócić. 2. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, w którym wskazał, że na skutek wypadku jest niezdolny do pracy, otrzymuje rentę, która podlega zajęciu komorniczemu i mimo, iż posiada adres zameldowania – faktycznie jest bezdomny i na skutek separacji z żoną nie ma możliwości pozyskania takich dokumentów, jak wyciąg z jej rachunku bankowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie ma usprawiedliwione podstawy i dlatego podlega uwzględnieniu. 3. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd może na wniosek osoby fizycznej przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z całokształtu okoliczności sprawy wynika, że istotnie skarżący nie ma takiego majątku, żeby mógł ponieść pełne koszty postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla swojej osoby. Zajęta przez komornika renta nie pozwala na dokonanie stosownych oszczędności. Jednocześnie złe stosunki rodzinne (separacja) uniemożliwiają skarżącemu przedstawienie wyciągów z rachunków żony. Niewłaściwe jest, by za brak współpracy małżonki skarżącego karać skarżącego i odmawiać mu prawa do sądu. W niniejszej sprawie w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stan majątkowy skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy i to w takim zakresie, jaki jest niezbędny do zapewnienia mu prawa do rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny, tj. zwolnienia od uiszczenia wpisu od skargi. 4. Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło