I OSK 2973/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 2417/14 o odrzuceniu skargi R. W. na czynność Burmistrza [...] w przedmiocie wznowienia znaków granicznych postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Skarżący wniósł skargę na czynność Burmistrza [...] w przedmiocie wznowienia znaków granicznych. Skarżący podniósł, że wzdłuż działki, której jest właścicielem geodeta ustawił znaki graniczne, które naruszają jego własność. Nie otrzymał on zawiadomienia informującego go o terminie wytyczania drogi. Burmistrz [...] w odpowiedzi na skargę podniósł, że skarga jest niezasadna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym postanowieniem skargę odrzucił, gdyż sprawa nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Od tego postanowienia skarżący wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie: 1. art. 134 § 1 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie i uznanie, że skarga dotyczy tylko sporu co do położenia znaków granicznych, co skutkowało wadliwymi niepełnym procedowaniem, a następnie wydaniem rozstrzygnięcia jedynie w zakresie sporu co do położenia znaków granicznych, który to zakres nie jest objęty zakresem kognicji sadów administracyjnych z uwagi na art. 39 ust. 1 zd. 2 p.g.k., podczas gdy hybrydowy charakter postępowania, jak i treść skargi powinny skutkować przyjęciem czynności geodety za prowadzone w oparciu o przepisy postępowania administracyjnego i stosownie do art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. zostać objęte kontrolą sądu administracyjnego; 2. art. 1 § 1 i 2 Prawa o ustroju sadów administracyjnych oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. przez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli działalności administracji publicznej w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 39 ust. 3 i art. 32 ust. 1 p.g.k. polegające na błędnym przyjęciu, że całość postępowania w przedmiocie wznowienia znaków granicznych nie podlega kognicji sadów administracyjnych, podczas gdy czynności geodety, zwłaszcza zawiadomienia i wezwania do stawienia się na gruncie, dokonywane są w trybie przepisów postępowania administracyjnego, a w konsekwencji nierozstrzygnięcia w przedmiocie braku zawiadomienia skarżącego o czynnościach wznowienia, czego skutkiem było pozbawienie skarżącego udziału w czynnościach wznowienia znaków granicznych. Wniósł o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, rozpoznanie sprawy zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. oraz zasądzenie kosztów pomocy prawnej z urzędu. Wskazał, że skarga skarżącego zmierzała do zakwestionowania, obok umiejscowienia znaków granicznych, także tego, że nie został on o dokonywanych czynnościach zawiadomiony. Postępowania unormowane w rozdziale 6 Prawa geodezyjnego mają charakter hybrydowy. Procedura wydania rozstrzygnięcia w ich trybie dokonywana jest w oparciu o przepisy postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Stosownie do treści art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwym zastosowaniu (pkt 1); naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że zakres jego kontroli ograniczony jest wyłącznie do oceny zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.), której przesłanki określa przepis art. 183 § 2 p.p.s.a., a która w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Zarzuty skargi kasacyjnej formułowane przez skarżącego sprowadzają się w istocie do kwestionowania prawidłowości zawiadomienia skarżącego o czynności wznowienia znaków granicznych. Sąd w przypadku rozpoznania sprawy ma obowiązek zbadać, czy podlega ona kognicji sądu. Zdaniem skarżącego, bez względu na to, czy czynność wznowienia znaków granicznych podlega kontroli tego sądu, powinien on odnieść się do prawidłowości zawiadomienia skarżącego o wznawianiu znaków granicznych, gdyż zawiadomienie to ma charakter administracyjnoprawny. Zdaniem NSA, takie stanowisko nie jest do przyjęcia. Uwzględnienie argumentacji skarżącego prowadziłoby bowiem do sytuacji, w której rozpoznaniu podlegałaby nie cała sprawa, lecz tylko jej wycinek. Z całej zaskarżonej czynności wznowienia znaków granicznych sąd administracyjny miałby badać zatem tylko jeden jej element – zawiadomienia o jej dokonaniu. Wskazać należy, że samego zawiadomienia nie da się oddzielić od czynności, której elementem było to zawiadomienie. Natomiast wznowienie znaków granicznych, jak zasadnie wskazał sąd pierwszej instancji, nie podlega kognicji sądów administracyjnych, dlatego też skarga musiała zostać odrzucona. Zasadnie bowiem stwierdził sąd wojewódzki, że działanie Burmistrza w przedmiocie wznowienia znaków granicznych dokonanych przez geodetę nie należy do żadnej z kategorii spraw wymienionych w treści art. 3 p.p.s.a. Stosownie do treści art. 39 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz.1287 ze zm.) przesunięte, uszkodzone lub zniszczone znaki graniczne, ustalone uprzednio, mogą być wznowione bez przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego, jeżeli istnieją dokumenty pozwalające na określenie ich pierwotnego położenia. Istotą wznowienia znaków granicznych jest ich fizyczne odtworzenie, a więc przywrócenie stanu, jaki istniał przed ich przesunięciem, uszkodzeniem lub zniszczeniem. Czynności wznowienia znaków granicznych dokonują - na zlecenie właścicieli sąsiadujących gruntów - podmioty uprawnione do wykonywania prac geodezyjnych i kartograficznych (art. 39 § 2 w związku z art. 11 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne). Wznowienie granic ma charakter czynności technicznej dokonywanej na zlecenie, a więc i koszt zainteresowanych osób. Przeprowadzania tej czynności nie dokonuje się w trybie administracyjnym, a w konsekwencji nie wydaje żadnego władczego rozstrzygnięcia, które mogłoby podlegać kontroli sądowoadministracyjnej. Wznowienie w powyższym trybie znaków granicznych (a nie granic działek) może nastąpić tylko przy braku sporu właścicieli sąsiednich nieruchomości co do pierwotnego położenia tych znaków i przy istnieniu dokumentów potwierdzających to położenie. Przesłanką wznowienia znaków granicznych jest zabezpieczenie przebiegu granicy działek, aby zapobiec przyszłym wątpliwościom i sporom co do jej przebiegu. W przypadku gdyby jednak zaistniał spór pomiędzy stronami co do położenia znaków, to0 w myśl art. 39 ust. 1 zd. drugie ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, podlega on rozstrzygnięciu wyłącznie w trybie sądowym i wymaga skierowania przez stronę odpowiedniego powództwa do sądu powszechnego (sąd cywilny). Wobec przedstawionych okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.