II GSK 1367/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-01-12

Skład orzekający: Stanisław Gronowski, Andrzej Kuba, Cezary Kosterna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak okazania ważnego świadectwa ATP w momencie kontroli drogowej, mimo posiadania przez przewoźnika ważnego świadectwa ATP wydanego przed kontrolą, stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z umową międzynarodową?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że brak okazania ważnego świadectwa ATP lub jego fotokopii w pojeździe podczas kontroli drogowej stanowi naruszenie umowy ATP i ustawy o transporcie drogowym, nawet jeśli przewoźnik posiadał ważne świadectwo wydane przed kontrolą. Kara pieniężna została nałożona prawidłowo, ponieważ naruszenie polegało na nieokazaniu dokumentu w momencie kontroli, a nie na braku ważnego świadectwa w ogóle. Sąd oddalił skargę kasacyjną.
Stan faktyczny
W trakcie kontroli drogowej stwierdzono, że kierowca pojazdu przewożącego mrożone artykuły spożywcze z Polski do Niemiec nie okazał ważnego świadectwa ATP, a jedynie świadectwo ważne do daty poprzedzającej kontrolę. Tabliczka zgodności z umową ATP na naczepie również była nieaktualna. Organy administracji nałożyły na przewoźnika karę pieniężną za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę przewoźnika, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od W. C. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 600 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia NSA Andrzej Kuba (spr.) Sędzia del. WSA Cezary Kosterna Protokolant Magdalena Sagan po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 3 lutego 2015 r., sygn. akt III SA/Lu 832/14 w sprawie ze skargi W. C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od W. C. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 600 (sześćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. I Wyrokiem z dnia 3 lutego 2015 r. (sygn. akt III SA/Lu 832/14) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej powoływanej jako "p.p.s.a."), oddalił skargę W. C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2014 r. (nr [...]), utrzymującą w mocy decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2014 r. (nr [...]) o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 8000 zł za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu. Sąd pierwszej instancji wskazał w swoim rozstrzygnięciu ustalenia faktyczne i stanowisko organów administracji orzekających w sprawie. Organy te ustaliły, że w dniu 4 lutego 2014 r. na autostradzie A2 (Tarnawa Rzepińska kierunek Świecko) zatrzymano do kontroli prowadzony przez G. K. pojazd marki Volvo (nr rej. [...]) wraz z naczepą marki Schmitz (nr rej. [...]). W czasie kontroli kierowca okazał dokument CMR (wskazujący na wykonywanie tego dnia międzynarodowego przewozu mrożonych artykułów spożywczych z Polski do Niemiec) oraz ważne do 11 stycznia 2014 r. świadectwo ATP (nr [...]) przewidziane w umowie o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP), sporządzonej w Genewie dnia 1 września 1970 r. (Dz. U. z 1984 r., Nr 49, poz. 254; dalej powoływanej jako "umowa ATP"). Kierowca nie okazał natomiast ważnego świadectwa ATP. Ponadto nieaktualna była - umieszczona na naczepie - tabliczka zgodności z umową ATP. W związku z tym organy administracji obu instancji uznały, że brak aktualnych informacji na tabliczce ATP potwierdzającej badanie stanowi naruszenie pkt 4 i 5 dodatku 1 do załącznika nr 1 umowy ATP. Ponadto z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. c) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm.) wynika obowiązek posiadania przez kierowcę i okazywania na żądanie uprawnionego organu kontroli świadectwa wymaganego umową ATP. Zdaniem organów administracji, takie działanie musiało skutkować nałożeniem na skarżącego kary pieniężnej, o jakiej mowa w art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, określonej w Lp. 3.3 załącznika nr 3 do ustawy. Jednocześnie organ odwoławczy uznał, że w sprawie nie zaistniały okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym oraz że odpowiedzialności skarżącego za popełnienie wskazanego naruszenia nie wyłącza sam fakt przedłożenia w toku postępowania odwoławczego świadectwa ATP nr [...] wydanego w dniu [...] stycznia 2014 r. z terminem ważności do dnia 15 stycznia 2017 r. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Powołując się na treść art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. c) ustawy o transporcie drogowym oraz pkt 4 i 5 dodatku 1 do załącznika nr 1 do umowy ATP, Sąd stwierdził, że świadectwo wymagane umową ATP (lub jego fotokopia) powinno znajdować się na pojeździe i być okazywane na każde żądanie kontrolujących. Natomiast w Lp. 3.3 załącznika nr 3 do ustawy przewidziana została kara pieniężna w wysokości 8000 zł za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej powoływanej jako "k.p.a."). W niniejszej sprawie podczas kontroli drogowej w dniu 4 lutego 2014 r. kierowca nie posiadał świadectwa wymaganego zgodnie z umową ATP, gdyż przedłożone przez niego świadectwo było ważne do 11 stycznia 2014 r. i tabliczka poświadczająca zgodność środka transportu (naczepy) z normami umowy ATP określała ważność badania ATP do dnia 11 stycznia 2014 r. W ocenie WSA, w tych okolicznościach Główny Inspektor Transportu Drogowego prawidłowo stwierdził, że skarżący ponosi odpowiedzialność jako przedsiębiorca wykonujący przewóz mrożonych artykułów spożywczych z Polski do Niemiec. Za trafne uznał Sąd pierwszej instancji również stanowisko organów administracji, że odpowiedzialności skarżącego za popełnienie naruszenia z lp. 3.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym nie wyłącza przedłożenie nowego świadectwa (sporządzonego w dniu [...] stycznia 2014 r. z terminem ważności do 15 stycznia 2017 r.), skoro nastąpiło to już po zakończeniu kontroli w dniu 4 lutego 2014 r. Sąd zaznaczył również, że nie sposób zaakceptować stanowiska skarżącego, iż obowiązek posiadania świadectwa ATP nie ma charakteru bezwzględnego. Zdaniem WSA, skarżący w toku postępowania administracyjnego nie przedstawił także dowodów wskazujących, że jako podmiot wykonujący przewozy nie miał wpływu na powstanie stwierdzonego naruszenia i że wystąpiło ono wskutek zdarzeń i obiektywnych okoliczności, których nie mógł przewidzieć, co umożliwiałoby zastosowanie w sprawie art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. II Skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji złożył W. C., zaskarżając to orzeczenie w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Wnoszący skargę kasacyjną zarzucił zaskarżonemu wyrokowi: I. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 1 i art. 2 oraz pkt 4 i 5 dodatku nr 1 do załącznika nr 1 umowy ATP w związku z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. c) i art. 88 ustawy o transporcie drogowym przez błędną wykładnię i przyjęcie, że podmiot posiadający ważne w dacie kontroli świadectwo ATP wykonuje przewóz drogowy nie spełniając warunków zgodności środka transportu z normami określonymi w umowie ATP jedynie z tej przyczyny, że kierowca pojazdu okazał kontrolującym kopię poprzedniego (nieaktualnego w dacie kontroli) świadectwa ATP oraz że istnieje bezwzględny obowiązek posiadania aktualnego świadectwa ATP w pojeździe, - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 4 pkt 22 lit. y), art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. c) i art. 88 ustawy o transporcie drogowym w zw. z art. 1 i art. 2 umowy ATP przez błędną wykładnię i przyjęcie, że obowiązek posiadania przez kierowcę przy sobie w momencie kontroli świadectwa wymaganego umową ATP jest formalnym warunkiem uznania środka transportu za zgodny z normami umowy ATP w sytuacji, gdy umowa ta określa jedynie warunki materialne uznania środka transportu za zgodny z określeniami i normami podanymi w załączniku 1 do umowy ATP, - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 92a ust. 1, 6 i 7 ustawy o transporcie drogowym w zw. z pkt 3.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym w z art. 31 ust. 3 i art. 32 Konstytucji RP poprzez niewłaściwe zastosowanie wskutek przyjęcia, że podmiot wykonujący przewóz drogowy naczepą posiadającą ważne w dacie kontroli świadectwo ATP naruszył warunki przewozu skutkujące obowiązkiem nałożenia na ten podmiot kary pieniężnej w kwocie 8000 zł za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z umową międzynarodową, - art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym poprzez niewłaściwą jego wykładnię i niezastosowanie w sytuacji, gdy istniały podstawy do zastosowania dyspozycji tego przepisu i umorzenia postępowania w sprawie. II. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez oddalenie skargi wskutek błędnego przyjęcia, iż na dzień kontroli skarżący nie dysponował ważnym świadectwem ATP dla kontrolowanej naczepy, chociaż w toku postępowania przedstawiono aktualne świadectwo ATP potwierdzające, że w dniu kontroli naczepa była zgodna z normami podanymi w umowie ATP, - art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie przyczyn, dla których uznano, że obowiązek wskazany w art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. c) ustawy o transporcie drogowym nie dotyczy kierowcy tylko podmiotu wykonującego przewóz drogowy. W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej stwierdził w szczególności, że w treści umowy ATP nie istnieje zapis, że brak "na pojeździe świadectwa, rozpoznawczych oznaczeń literowych i napisów, o których mowa w punktach 4 i 5 dodatku 1 do załącznika 1" umowy ATP jest warunkiem odmowy uznania środka transportu za zgodny z normami tej umowy, jak również nie jest to warunek przewozu drogowego wynikający z ustawy o transporcie drogowym. W sytuacji, gdy podmiot wykonuje przewóz drogowy nie naruszając przepisów umowy ATP pojazdem przystosowanym do przewozu mrożonych artykułów spożywczych, czego potwierdzeniem jest pozytywny wynik badań naczepy (udokumentowany uzyskaniem jeszcze przed dniem kontroli stosownego świadectwa/certyfikatu ATP), to na gruncie ustawy o transporcie drogowym nie może ponosić odpowiedzialności za naruszenie z lp. 3.3 załącznika nr 3 do ustawy. Zdaniem strony skarżącej, odpowiedzialność na podstawie art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z pkt 3.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym może ponosić podmiot realizujący międzynarodowy transport drogowy, który nie posiada ważnego świadectwa. Natomiast w niniejszej sprawie skarżący posiadał środek transportu odpowiadający warunkom umowy ATP oraz ważne świadectwo ATP, w związku z czym nie było podstaw do obciążania go karą administracyjną za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik Głównego Inspektora Transportu Drogowego (radca prawny) wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na wstępie rozważań wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują. Granice rozpoznanie sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny autor skargi kasacyjnej złożonej w tym postępowaniu wyznaczył poprzez zarzucenie Sądowi pierwszej instancji dokonania błędnej wykładni art. 1, art. 2 oraz pkt 4 i 5 dodatku nr 1 do załącznika nr 1 umowy ATP, a także art. 4 pkt 22 lit. y), art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. c), art. 88 i art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, jak również niewłaściwego zastosowania art. 92a ust. 1, 6 i 7, art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, pkt 3.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 31 ust. 3 i art. 32 Konstytucji RP, art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 151 p.p.s.a., art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Podkreślenia wymaga, że w ramach podniesionych zarzutów autor skargi kasacyjnej kwestionuje m.in. dokonaną przez WSA wykładnię przepisów umowy ATP, przy czym nie zarzuca, że wykładnia ta dotyczyła przepisów w innym brzmieniu niż przyjęte przez Sąd pierwszej instancji, a oparte na tekście opublikowanym w Dzienniku Ustaw z dnia 26 października 1984 (nr 49, poz. 254). Wobec tego przyjąć należy, że poza granicami rozpoznania skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny pozostają - podnoszone w piśmiennictwie - kwestie odnoszące się do stosowania nieogłoszonych w Dzienniku Ustaw zmian umowy ATP, jak również zagadnienie związane z prawidłowością procesu ratyfikacji tej umowy międzynarodowej, który miał miejsce w latach 1983-1984. Skarga kasacyjna złożona w tej sprawie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Nie są trafne zarzuty dokonania przez Sąd pierwszej instancji błędnej wykładni art. 1, art. 2 oraz pkt 4 i 5 dodatku nr 1 do załącznika nr 1 umowy ATP, a także art. 4 pkt 22 lit. y), art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. c) i art. 88 ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. c) ustawy o transporcie drogowym podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując przewóz drogowy rzeczy - dokumenty związane z przewożonym ładunkiem, a także świadectwo wymagane zgodnie z Umową o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP), sporządzonej w Genewie dnia 1 września 1970 r. (Dz. U. z 1984 r. Nr 49, poz. 254). Z kolei art. 88 ustawy o transporcie drogowym stanowi, ze przepisy art. 87 nie naruszają, wynikających z odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych, praw i obowiązków kierowców i podmiotów wykonujących przewóz drogowy. Również z art. 4 pkt 22 lit. y) ustawy o transporcie drogowym wynika, że obowiązki lub warunki przewozu drogowego oznaczają obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych w zakresie przewozu drogowego. Natomiast wskazana w przytoczonych przepisach umowa ATP stanowi w art. 1, że przy wykonywaniu międzynarodowych przewozów szybko psujących się artykułów żywnościowych izotermicznymi środkami transportu, lodowniami, chłodniami i ogrzewanymi środkami transportu mogą być nazwane tylko takie środki transportu, które odpowiadają określeniom i normom podanym w załączniku 1 do umowy. Z kolei z art. 2 tej umowy wynika, że "Umawiające się Strony podejmą niezbędne środki, aby zgodność z normami środków transportu, o których mowa w artykule 1 umowy, była kontrolowana i sprawdzana zgodnie z postanowieniami zawartymi w dodatkach 1, 2, 3 i 4 załącznika 1 do umowy. Każda Umawiająca się Strona będzie uznawać ważność świadectw zgodności, wydanych zgodnie z punktem 4 dodatku 1 załącznika 1 do umowy, przez właściwą władzę innej Umawiającej się Strony. Każda Umawiająca się Strona może uznać ważność świadectw zgodności wydanych z zachowaniem warunków przewidzianych w dodatkach 1 i 2 załącznika 1 do umowy przez właściwą władzę państwa nie będącego Umawiającą się Stroną". Wspomniany w ostatnio zacytowanym przepisie dodatek 1 do załącznika 1 umowy ATP określa natomiast (w punktach 4 i 5), że: "Świadectwo zgodności z normami wydaje właściwa władza na formularzu według wzoru podanego w dodatku 3 do niniejszego załącznika. W odniesieniu do pojazdów drogowych świadectwo (lub jego fotokopia) powinno znajdować się na pojeździe i być okazywane na każde żądanie kontrolujących. Jeżeli środek transportu może być zaliczony do dowolnej kategorii lub klasy tylko z mocy postanowień przejściowych, przewidzianych w punkcie 5 niniejszego załącznika, to termin ważności świadectwa wydanego dla tego środka transportu ograniczony jest okresem przewidzianym w tych postanowieniach przejściowych." (pkt 4) oraz że "Na środkach transportu powinny być umieszczone rozpoznawcze oznaczenia literowe i napisy zgodnie z postanowieniami dodatku 4 do niniejszego załącznika. Powinny być one usunięte z chwilą, gdy środek transportu nie odpowiada normom określonym w niniejszym załączniku" (pkt 5). Z zacytowanych przepisów ustawy o transporcie drogowym w sposób jasny wynika, że: 1) działalność w zakresie przewozu drogowego musi być wykonywana zgodnie z przepisami zarówno tej ustawy, jak i przepisami wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych w zakresie przewozu drogowego oraz 2) podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego ma obowiązek posiadać w pojeździe m.in. świadectwo wymagane zgodnie z umową ATP. Z kolei umowa ATP w dodatkach 1, 2, 3 i 4 załącznika nr 1 określa warunki jakie muszą spełniać środki transportu, o jakich mowa w tej umowie, a także zobowiązuje strony tejże umowy międzynarodowej do podejmowania niezbędnych środków w celu skontrolowania, czy wspomniane środki transportu spełniają wymagania określone we wskazanych dodatkach do załącznika nr 1 do umowy ATP. Jednym z takich wymagań jest - poza samym uzyskaniem świadectwa ATP - również posiadanie tegoż świadectwa lub jego fotokopii w pojeździe. Mając to na uwadze, za prawidłowe należy uznać stanowisko Sądu pierwszej instancji, że w przypadku wykonywania przewozu transportem drogowym artykułów żywnościowych określonych w art. 3 ust. 1 umowy ATP konieczne jest okazywanie świadectwa ATP (lub jego fotokopii) na każde żądanie kontrolujących, a więc dokument taki musi znajdować się w pojeździe w dacie kontroli. Nietrafny jest natomiast pogląd wnoszącego skargę kasacyjną, że nie istnieje bezwzględny obowiązek posiadania aktualnego świadectwa ATP w pojeździe, zaś istotne jest przede wszystkim to, czy przewoźnikowi wydane zostało świadectwo ATP ważne w dacie kontroli. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w odniesieniu do przewozu szybko psujących się artykułów żywnościowych umowa ATP (w punkcie 4 dodatku 1 załącznika 1) wyraźnie wymagała zarówno uzyskania świadectwa ATP, jak i posiadania tegoż świadectwa lub jego fotokopii w pojeździe i okazywania na każde żądanie kontrolujących. Drugi z tych wymogów jest o tyle istotny, że umowa ATP dotyczy przewozów międzynarodowych, a zatem kontrola zgodności konkretnego przewozu z postanowieniami tej umowy może mieć miejsce niekiedy na terytorium różnych państw, zaś w takiej sytuacji znajdujące się w pojeździe świadectwo ATP ma kluczowe znaczenie dla oceny, czy środek transportu spełnia postanowienia umowy ATP. Trzeba przy tym podkreślić, że na mocy art. 4 ust. 2 lit. b) umowy ATP państwo-strona tej umowy może zakazać wwozu artykułów na swoje terytorium, jeżeli przy wykonywaniu przewozu objętego postanowieniami umowy ATP nie były przestrzegane postanowienia art. 4 ust. 1, które obligują do określonego wyposażenia środka transportu. Aby państwo-strona umowy ATP mogło w sposób efektywny z tego uprawnienia skorzystać, dowód spełnienia przez środek transportu wymagań określonych tą umową, czyli świadectwo ATP lub jego fotokopia, musi znajdować się w pojeździe w momencie kontroli. Niezasadny jest także zarzut wskazujący na istotne dla wyniku sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Konstrukcja tego zarzutu została oparta na błędnym założeniu, jakoby oddalenie skargi było skutkiem przyjęcia, że na dzień kontroli skarżący nie dysponował ważnym świadectwem ATP dla kontrolowanej naczepy. Tymczasem Sąd pierwszej instancji - uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem - przyjął (vide s. 5 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), że podstawę faktyczną zastosowania prawa materialnego w tej sprawie (czyli nałożenia na skarżącego kary pieniężnej) było ustalenie, iż w momencie kontroli kierowca nie posiadał wymaganego świadectwa ATP (to jest nie miał w pojeździe ważnego świadectwa ATP), a nie to, że skarżący w dacie kontroli w ogóle nie miał świadectwa ATP dla pojazdu, którym był wykonywany przewóz szybko psujących się artykułów żywnościowych. Zarówno Sąd pierwszej instancji, jak i organ administracji dostrzegli, że w toku postępowania administracyjnego skarżący przedłożył świadectwo ATP, które zostało wydane przed datą kontroli. Prawidłowo również ocenili, że okoliczność ta nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, skoro nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z umową międzynarodową dotyczyło nieokazania przez kierowcę ważnego świadectwa ATP w momencie kontroli, nie zaś brak ważnego świadectwa w ogóle. Za uchyleniem zaskarżonego wyroku nie przemawiał również zarzut wskazujący na naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie przyczyn uznania, że obowiązek posiadania i okazania świadectwa ATP w momencie kontroli dotyczy podmiotu wykonującego przewóz a nie kierowcy. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji - powołując się zarówno na treść właściwych przepisów ustawy o transporcie drogowym, jak i umowy ATP - wskazał, że kara pieniężna o jakiej mowa w Lp. 3.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym jest nakładana za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z umową międzynarodową, a także stwierdził, że to skarżący wykonywał przedmiotowy przewóz. Z takiego stanowiska można wywieść, dlaczego Sąd pierwszej instancji za nietrafną uznał argumentację skargi, wskazującą że odpowiedzialność administracyjną w tej sprawie powinien ponosić kierowca skontrolowanego pojazdu, a nie skarżący. Nie jest ponadto trafny zarzut wskazujący na niewłaściwe zastosowanie art. 92a ust. 1, 6 i 7 ustawy o transporcie drogowym w zw. z pkt 3.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym w z art. 31 ust. 3 i art. 32 Konstytucji RP. Istota tego zarzutu sprowadza się do twierdzenia, że skoro skarżący posiadał świadectwo ATP, które było ważne w dacie kontroli pojazdu, to nie było podstaw do nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z umową międzynarodową. To stanowisko jest błędne. Jak wskazano wyżej, niezgodność z umową ATP przewozu wykonywanego przez skarżącego polegała na nieokazaniu w momencie kontroli świadectwa ATP, co bez wątpienia naruszało punkt 4 dodatku 1 załącznika 1 do umowy ATP. Natomiast w tej sprawie organ administracji nie nałożył na skarżącego kary za brak świadectwa ATP w ogóle, skoro ustalono, że skarżący takie świadectwo przed datą kontroli uzyskał. Na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut naruszenia art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z tym przepisem, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że organ administracji nie miał podstaw do zastosowania wspomnianego przepisu. Skarżący nie przedstawił w tej sprawie żadnego dowodu, który wskazywałby, że stwierdzone wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z umową ATP (a konkretnie - nieokazanie w dacie kontroli ważnego świadectwa ATP) nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć. Za prawidłową należy uznać ocenę WSA, że o wystąpieniu w tej sprawie przesłanek z art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym nie świadczą wyjaśnienia skarżącego zawarte w piśmie z dnia 11 lutego 2014 r., w których wskazywał, iż nie wie dlaczego podmiot, który przeprowadził badanie środka transportu ([...]) nie zamocował ważnej tabliczki poświadczającej zgodność środka transportu z normami ATP oraz dlaczego kierowca nie okazał ważnego świadectwa ATP. W konsekwencji za nietrafne należy uznać zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 151 p.p.s.a. Nietrafność wcześnie omówionych zarzutów skargi kasacyjnej oznacza bowiem, że skarżący nie wykazał, iż Sąd pierwszej instancji powinien był uchylić zaskarżoną decyzję z powodu naruszenia prawa materialnego lub naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a także nie podważył skutecznie oceny WSA, że skarga podlegała oddaleniu. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny - stosownie do art. 184 p.p.s.a. - oddalił skargę kasacyjną jako niemajacą usprawiedliwionych podstaw. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło