I OZ 1542/15

Dnia 1 grudnia 2015 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2015 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia C.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 grudnia 2014 roku sygn. akt II SAB/Po 59/14 odmawiające przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi C.K. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy Pobiedziska w przedmiocie dostępu do informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2014 r. sygn. akt II SAB/Po 59/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi C.K. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy Pobiedziska w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wyjaśnił, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 lipca 2014 r. skarżąca została wezwana do złożenia w terminie 7 dni od daty otrzymania niniejszego wezwania podpisanego wniosku o przyznanie prawa pomocy pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania stosownie do treści art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.). Zarządzenie zostało doręczone do rąk dorosłego domownika w dniu 31 lipca 2014r. (k. 42). Termin do usunięcia braku formalnego upływał zatem w dniu 7 sierpnia 2014 r. W dniu 14 sierpnia 2014 r. do Sądu zostało złożone pismo podpisane przez skarżącą, w którym zwróciła się ona o przywrócenie terminu do realizacji wezwania z dnia 29 lipca 2014 r. w związku z niemożnością wywiązania się z realizacji wezwania w terminie w nim wskazanym ze względu na zły stan zdrowia lub o wycofanie wniosku z dnia 21 lipca 2014 r. celem złożenia ponownego wniosku o prawo pomocy. Do pisma dołączono podpisany przez skarżącą wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu PPF. Sąd wskazał, że wnosząc o przywrócenie terminu skarżąca wskazała, że przedmiotowe zarządzenie zostało jej przekazane dopiero w dniu 12 sierpnia 2014 r. Sąd uznał, że wniosek został złożony w terminie określonym w art. 87 § 1 p.p.s.a., tj. w ciągu siedmiu dni od daty ustania przyczyn uchybienia terminu. Jednakże, zdaniem Sądu, we wniosku tym nie zostały podniesione żadne okoliczności uprawdopodobniające brak winy strony w uchybieniu terminowi. Skarżąca powołała się jedynie na swój ogólny zły stan zdrowia poparty zgromadzoną w aktach sprawy dokumentacją lekarską. Sąd zaznaczył, że zły stan zdrowia skarżącej jest niekwestionowany w trakcie niniejszego postępowania, a także i we wcześniej zainicjowanych przez skarżącą postępowaniach, natomiast, w niniejszej sprawie nie przedstawiła ona żadnych dokumentów czy nawet nie wskazała okoliczności faktycznych potwierdzających realną niemożność dokonania czynności procesowej w wyznaczonym terminie, w postaci chociażby karty informacyjnej z pobytu w tym czasie w szpitalu. Nie podała także by stan jej zdrowia uległ gwałtownemu pogorszeniu uprawdopodobniając niemożność złożenia podpisu na wniosku o prawo pomocy i przedłożeniu go w Sądzie w zakreślonym terminie. Sąd podkreślił, że skarżąca może skorzystać z pomocy syna, który odbiera przesyłki sądowe kierowane do niej. Zatem i w przypadku wykonania wezwania do uzupełnienia braku formalnego wniosku o prawo pomocy, skarżąca miała możliwość skorzystania z jego pomocy. Sąd przyjął zatem, że skarżąca, mimo złego stanu zdrowia, miała możliwości podjęcia czynności gwarantujących właściwe prowadzenie spraw, zwłaszcza sądowych. Skoro przesyłka zawierająca wezwanie do uzupełnienia braku formalnego wniosku o prawo pomocy została przesłana na adres podany przez skarżącą i doręczona dorosłemu domownikowi, to opóźnienie w jej przekazaniu, i tym samym zwłoka w dokonaniu czynności, nie nastąpiło bez winy skarżącej. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła C.K. domagając się jednocześnie zwolnienia jej od kosztów sądowych. Skarżąca podniosła, że przesyłka zawierająca wezwanie do przesłania podpisanego wniosku o prawo pomocy została doręczona jej synowi bez jej wiedzy i woli. Ze względu na nieprzekazanie jej tej przesyłki, nastąpiło uniemożliwienie skarżącej dokonania odpowiedniej czynności procesowej nie z jej winy. Skarżąca podniosła także, że Sąd nie rozpoznał jej wniosku o cofnięcie wniosku o przyznanie prawa pomocy wniesionego w dniu 21 lipca 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Oceniając okoliczności mające uprawdopodobnić brak winy w naruszeniu terminu sąd powinien brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Instytucja przywrócenia terminu jest bowiem stosowana jedynie w sytuacjach wyjątkowych, tylko wtedy gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Ponadto to na stronie spoczywa obowiązek wskazania okoliczności, które mogą potwierdzać, że dana czynność procesowa nie została dokonana w terminie bez jej winy. W niniejszej sprawie we wniosku o przywrócenie terminu skarżąca wskazała jedynie, że stan zdrowia uniemożliwił jej wywiązanie się z realizacji wezwania z dnia 29 lipca 2014 r. we wskazanym w nim terminie. Zaś w rozpoznawanym zażaleniu skarżąca podniosła, że przesyłka zawierająca przedmiotowe zarządzenie została odebrana przez syna bez jej woli i wiedzy. Powyższe twierdzenia nie mogą zostać jednak potraktowane jako uprawdopodobniające brak winy skarżącej w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej, jaką jest nadesłanie podpisanego formularza PPF. Przede wszystkim podkreślić należy, że przesyłka zawierająca wezwanie do podpisania wniosku PPF została doręczona prawidłowo. Zgodnie bowiem z art. 72 § 1 p.p.s.a. jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było - zarządcy domu lub dozorcy, jeżeli nie mają oni sprzecznych interesów w sprawie i podjęli się oddania mu pisma. W orzecznictwie uznaje się, że odbiór korespondencji wraz z podpisaniem zwrotnego potwierdzenia odbioru równoznaczne jest z wyrażeniem woli oddania przesyłki adresatowi. Zatem przesyłka doręczona synowi skarżącej, znajdującemu się i odbierającemu przesyłkę w miejscu zamieszkania skarżącej, oraz podpisującemu zwrotne potwierdzenie odbioru, doręczona została zgodnie z art. 72 § 1 p.p.s.a. Ponadto niezrozumiałym dla Sądu, jest twierdzenie skarżącej, że przedmiotowa przesyłka została odebrana bez jej wiedzy i woli. Przesyłka może zostać pozostawiona dorosłemu domownikowi, a za takiego mógł zostać uznany syn skarżącej. Ponadto w aktach sprawy znajdują się jeszcze dwa wcześniejsze potwierdzenia odbioru podpisane przez syna skarżącej. Skoro więc syn skarżącej regularnie podejmował się odebrania i przekazania skierowanej do niej korespondencji, doręczyciel nie miał żadnych powodów odmówić wydania mu przesyłki w tym wypadku. Zatem wezwanie zostało prawidłowo doręczone w dniu 31 lipca 2014 r., a w efekcie termin do uzupełnienia braków formalnych upływał w dniu 7 siepania 2014 r. W konsekwencji złożenie podpisanego formularza w dniu 14 sierpnia 2014 r. bez wątpienia stanowiło uchybienie temu terminowi. Odnosząc się zaś do możliwości przywrócenia terminu, podkreślić należy, że skarżąca nie wywiązała się z ciążącego na niej obowiązku uprawdopodobnienia, iż uchybienie nastąpiło nie z jej winy ani we wniosku, ani w rozpoznawanym zażaleniu. Sam fakt, że skarżąca jest w kiepskiej kondycji zdrowotnej i często choruje, nie stanowi jeszcze okoliczności uprawdopodobniającej brak jej winy w uchybieniu terminowi. Skarżąca wszczęła postępowanie sądowe i powinna była spodziewać się, że będzie otrzymywała korespondencje z sądu. Ponadto, jak wskazała skarżąca, jest ona świadoma swojego złego stanu zdrowia i możliwych ograniczeń z nim związanych. Tym samym, skarżąca, jako osoba dbająca o swoje interesy, świadoma możliwych komplikacji będących wynikiem jej gorszego stanu zdrowia oraz jako osoba mogąca spodziewać się korespondencji sądowej, zobowiązana była do zapewnienia sobie pomocy w odbiorze tej korespondencji oraz w realizacji możliwych zarządzeń i wezwań z sądu skierowanych do niej. Zatem oceniając zachowanie skarżącej i biorąc pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy, nie można uznać, że w niniejszej sprawie wystąpiła przeszkoda, której skarżąca nie mogła w żaden sposób usunąć, ani której nie mogła zapobiec. Brak więc jest podstaw do przywrócenia skarżącej terminu do uzupełniania braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.