II OSK 1097/15

Dnia 10 listopada 2016 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz (spr.) sędzia NSA Paweł Miładowski Protokolant starszy asystent sędziego Anna Sidorowska-Ciesielska po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej D. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 lutego 2015 r. sygn. akt IV SA/Po 1067/14 w sprawie ze skargi D. R. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 4 lutego 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę D. R. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2014 r. w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy. Pismem z dnia 11 października 2013 r. organ nadzoru budowlanego zawiadomił strony o wszczęciu postępowania dotyczącego samowolnego montażu na budynku wielorodzinnym komina stalowego o wysokości powyżej 3,0 m służącego do odprowadzania spalin z kominka zamontowanego w lokalu mieszkalnym. Postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. organ zobowiązał Z. i M. B. do przedłożenia oceny stanu technicznego ww. komina oraz aktualnego protokołu przeglądu przewodów kominowych, co inwestor wykonał, przesyłając przy piśmie z dnia 13 listopada 2013 r. stosowne dokumenty. Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odstąpił od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych związanych z samowolną realizacją przez M. i Z. B. robót budowlanych polegających na montażu komina stalowego na ścianie budynku usytuowanego na działce nr ewid. gruntu [...] zlokalizowanej w P. przy ul. D. Powyższe rozstrzygnięcie zostało uchylone przez organ odwoławczy decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. Ponownie prowadząc postępowanie, postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. organ I instancji ponownie zobowiązał inwestorów do przedłożenia oceny technicznej wykonanych robót budowlanych związanych z samowolną przebudową, polegającą na montażu żeliwnego pieca wolno stojącego, komina stalowego zewnętrznego oraz instalacji łączącej piec z kominem, w części lokalu mieszkalnego opracowanej przez posiadającą stosowne uprawnienia w terminie 30 dni od dnia otrzymania postanowienia. Inwestor wykonał powyższe zobowiązanie, przesyłając stosowną opinię przy piśmie z dnia 28 marca 2014 r. Decyzją z dnia [...] maja 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gostyniu na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm. – zwanej dalej Prawem budowlanym) nakazał M. i Z. B. zwiększenie powierzchni zabezpieczenia przeciwpożarowego podłogi z desek sosnowych przed piecem z płyty granitowej do min. 30 cm poza obrys pieca z otwartymi drzwiami oraz powiększenie do średnicy 0 150 nawiewu powietrza do komory spalania, w związku z samowolnym wykonaniem robót związanych z samowolną przebudową polegającą na montażu żeliwnego pieca wolnostojącego typu VEGA 9 kW, komina stalowego zewnętrznego oraz instalacji łączącej piec z kominem. Termin wykonania czynności określono do dnia 30 czerwca 2014 r. Jak wskazał organ, na budowę komina o wysokości powyżej 3 m na budynku mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie segmentowej inwestorzy uzyskali pisemną zgodę ówczesnego zarządcy pismem z dnia 2 lutego 2010 r. Montaż komina nastąpił we wrześniu 2010 r. W dniu 10 września 2010 r. został poddany kontroli kominiarskiej, która ustaliła prawidłowy sposób montażu i podłączenia. Kontrola Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej też nie stwierdziła nieprawidłowości. Ponieważ organ nie stwierdził naruszenia § 132 ust. 3 pkt 4 i § 265 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm. – zwanego dalej rozporządzeniem z dnia 12 kwietnia 2002 r.), co potwierdziła przedłożona ekspertyza techniczna, wskazane uchybienia można było naprawić poprzez wykonanie robót budowlanych określonych w niniejszej decyzji. Decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego – po rozpatrzeniu odwołania D. R.– na podstawie art. 138 § 1 K.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania nałożonych obowiązków i wyznaczył nowy termin do dnia 1 września 2014 r., a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy podzielił kwalifikację wykonanych w sprawie robót budowlanych jako przebudowę oraz przyjęty przez organ I instancji tryb postępowania. W niniejszej sprawie znalazły zastosowanie przepisy art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. Skargę na powyższą decyzję złożyła D. R., wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji i zarzucając im naruszenie art. 7 K.p.a. oraz § 142 ust.3 z dnia 12 kwietnia 2002 r.). W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Rozpoznając powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił ustalenia organów, że inwestorzy dopuścili się w niniejszej sprawie samowoli budowlanej, wykonując bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia roboty budowlane polegające na przebudowie, a obejmujące montaż żeliwnego pieca typu "koza" wolno stojącego VEGA 9 kW opalanego drewnem, komina stalowego zewnętrznego oraz instalacji łączącej piec z kominem w lokalu mieszkalnym w budynku mieszkalnym wielorodzinnym w zabudowie segmentowej. Spaliny z kominka odprowadzane są do komina stalowego. Inwestorzy dokonali w istocie przebudowy polegającej na montażu żeliwnego pieca wolno stojącego oraz instalacji łączącej piec z kominem w związku z czym nastąpiła zmiana parametrów użytkowych obiektu w zakresie jego ogrzewania. Zamontowany piec jest urządzeniem grzewczo-technicznym (art. 3 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego), a jego zainstalowanie należało uznać za wykonanie robót budowlanych związanych z budynkiem. Kominek został zrealizowany w 2010 r. za zgodą właściciela kompleksu mieszkalnego. Jak podkreślił Sąd pierwszej instancji, przedmiotem sprawy była ocena wykonanych robót budowlanych w trybie określonym w art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. Wskazując na powyższe Sąd pierwszej instancji nie przyznał racji skarżącej, że w sprawie powinna zostać wydana decyzja o warunkach zabudowy i w związku z tym konieczna jest rozbiórka kominka. Analizując przeprowadzone w sprawie postępowanie naprawcze (art. 50 – 51 ww. ustawy), Sąd wskazał, że z protokołu kontroli wynika, iż właściwie podłączono urządzenie grzewcze oraz prawidłowo dokonano montażu komina z wyprowadzeniem go ponad dach. Z przedłożonej ekspertyzy wynika, że przedmiotowa inwestycja nie ma niekorzystnego wpływu na konstrukcję budynku oraz nie pogorszy posadowienia budynków sąsiednich. Nie stwarza też zagrożenia dla życia czy mienia. Wskazuje ona jedynie na zwiększenie powierzchni zabezpieczenia przeciwpożarowego podłogi z desek sosnowych przed piecem do min. 30 cm poza obrys pieca oraz powiększenie do średnicy 0 150 nawiewu powietrza do komory spalania. Organy także trafnie oceniły, że roboty budowlane wykonane przez inwestorów w mieszkaniu naruszyły § 132 ust. 3 pkt 4 oraz § 265 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., a merytoryczne zakończenie postępowania w przedmiocie stwierdzonej samowoli budowlanej polegało na zastosowaniu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Jak wskazał Sąd, § 142 ust. 1 rozporządzenia dotyczy wyprowadzania przewodów kominowych, od wszelkich urządzeń. Tym bardziej, że § 132 ust. 3 rozporządzenia dopuszcza instalowanie kominków opalanych drewnem z otwartym lub zamkniętym paleniskiem w budynkach jedno i wielorodzinnych o różnej zabudowie. Natomiast § 142 ust. 3 rozporządzenia jest uregulowaniem szczególnym, które dopuszcza możliwość wyprowadzania przewodów spalinowych jedynie od urządzeń gazowych z zamkniętą komorą spalania, uzależniając to od odpowiednich dodatkowych warunków. Z przedstawionych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) oddalił skargę. Wynagrodzenie pełnomocnikowi skarżącej przyznano na mocy art. 250 tej ustawy. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła D. R., zaskarżając go w całości zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego, a to: 1. art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w zakresie, w jakim przepis ten upoważnia organy nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części przez błędną jego interpretację i w konsekwencji tego niewłaściwe zastosowanie, polegające na odmowie jego zastosowania; 2. art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zakresie, w jakim przepis ten upoważnia organy nadzoru budowanego do nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem przez błędną jego interpretację i w konsekwencji tego niewłaściwe zastosowanie, polegające bezpodstawnym jego zastosowaniu; 3. § 142 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 zm.) przez błędną jego wykładnię, a ponadto poprzez błąd w jego subsumcji; 4. ponadto skarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, a to przepisu art. 141 § 4 P.p.s.a., które miały istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, co rzutowało następnie na dokonany przez ten Sąd procesy subsumcji. Wskazując na powyższe zarzuty, strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o orzeczenie o kosztach postępowania, w tym i o kosztach zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Oceniając wniesioną w sprawie skargę kasacją w granicach określonych treścią art. 183 § 1 P.p.s.a. i nie dostrzegając przy tym przesłanek nieważności postępowania, o których mowa w § 2 tego przepisu, za błędny a przez to nieskuteczny należało uznać zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. (zarzuty 4). Wbrew twierdzeniom autora kasacji, nie można za pomocą tak przedstawionego zarzutu kwestionować dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych, tak jak to czyni autor niniejszej kasacji. Zgodnie z uchwałą składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, który to pogląd podziela również Sąd rozpoznający niniejszą kasację, przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 tej ustawy), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała z dnia 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA z 2010 r. Nr 3, poz. 39). Kontrolowany wyrok Sądu pierwszej instancji takie stanowisko jednak zawiera. Oceniając natomiast postawione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego za bezzasadny należało uznać zarzut naruszenia § 142 ust. 3 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. (zarzut 3). Stwierdzić trzeba, że prawidłowe jest stanowisko zajęte w uzasadnieniu skarżonego wyroku, iż przepis ten nie zabrania wyprowadzenia przewodów spalinowych bezpośrednio przez ścianę zewnętrzną od urządzeń innych niż gazowe. Przepis ten bowiem, odnosząc się do określonych urządzeń gazowych, ani nie mógł znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie i prawidłowo nie był stosowany przez organy ani dopuszczając określone w nim rozwiązania odnośnie wyprowadzenia przewodów kominowych nie odnosił się do urządzeń innych niż gazowe. Nie zasługiwał na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego (zarzut 2). W okolicznościach niniejszej sprawy, na podstawie przedłożonej oceny technicznej, słusznie organ I instancji nałożył na inwestora obowiązek wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia tych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. To z kolei czyniło bezzasadnym zarzut naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego (zarzut 1). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. Odnośnie wniosku o zwrot kosztów postępowania wyjaśnić trzeba, iż wynagrodzenia dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za pomoc prawną należną od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.) przyznawane jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 – 261 P.p.s.a.