II OSK 1329/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-02-08

Skład orzekający: Anna Łuczaj, Teresa Kobylecka, Teresa Zyglewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ architektoniczno-budowlany, wydając pozwolenie na budowę, jest związany decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, nawet jeśli opis przedsięwzięcia w projekcie budowlanym budzi wątpliwości co do tożsamości z decyzją środowiskową, a także czy organ ten powinien badać zgodność projektu z wymaganiami ochrony środowiska, gdy decyzja środowiskowa została wydana na podstawie przepisów, które nie obowiązywały w dacie jej wydania?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, uznając, że WSA nieprawidłowo ocenił legalność zaskarżonej decyzji. Sąd pierwszej instancji powinien był zbadać, czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach faktycznie dotyczy inwestycji objętej projektem budowlanym, a także czy organy prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego, w tym art. 35 ust. 1 pkt 1, uwzględniając zmiany przepisów prawa. WSA nie powinien był ograniczać się do wskazania wątpliwości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania bez merytorycznej oceny legalności decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę 16 elektrowni wiatrowych wraz z infrastrukturą towarzyszącą. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę, wskazując na wątpliwości co do tożsamości przedsięwzięcia opisanego w decyzji środowiskowej i projekcie budowlanym. Skarżąca spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 PPSA, poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 8 lutego 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Łuczaj /spr./ Sędziowie sędzia NSA Teresa Kobylecka sędzia del. WSA Teresa Zyglewska Protokolant sekretarz sądowy Anna Dziosa-Płudowska po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 4 lutego 2015 r. sygn. akt II SA/Ol 1212/14 w sprawie ze skarg A. L. i M. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie, 2. zasądza od A. L. na rzecz [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Ol 1212/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, po rozpatrzeniu skarg A. L. i M. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę – oddalił skargę M. L. (w pkt 1 wyroku), uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji (w pkt 2 wyroku), orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu (pkt 3 wyroku) oraz zasądził od Wojewody [...] na rzecz skarżącego A. L. kwotę 757 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt 4 wyroku). W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę 16 elektrowni wiatrowych z obiektami towarzyszącymi infrastruktury technicznej (drogami dojazdowymi, placami montażowymi, zjazdami, stacją GPZ, podziemną kablową linią elektroenergetyczną SN i podziemną sterującą linią światłowodową) na działkach o nr [...],[...],[...],[...],[...],[...][...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], obręb [...], gm. [...]; o nr [...],[...],[...],[...],[...], obręb [...], gm. [...]; o nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], obręb [...], gm. [...]; o nr [...], obręb [...], gm. [...] na rzecz [...] Spółka z o.o. w G. Organ podał, że po wpłynięciu wniosku o pozwolenie na budowę zawiadomił strony postępowania, a ustalając krąg podmiotów, które w niniejszej sprawie posiadają status strony organ miał na względzie art. 28 k.p.a. oraz art. 3 pkt 20 i art. 28 ustawy Prawo budowlane. Przedsięwzięcie zaplanowano w większości na terenach rolnych, z występowaniem zabudowy ogrodowej, a zgodnie z obowiązującym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...] teren jest przeznaczony pod budowę elektrowni wiatrowych. Podniesiono, że zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 2 i art. 88 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko ponowną ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę przeprowadza się, jeżeli konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko została stwierdzona przez organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach bądź na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia, złożony do organu właściwego do wydania decyzji lub jeżeli organ właściwy do wydania decyzji stwierdzi, że we wniosku o wydanie decyzji zostały dokonane zmiany w stosunku do wymagań określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W tym postępowaniu nie stwierdzono potrzeby przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Z załączonej do wniosku decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2009 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia nie wynika konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Ponadto podmiot planujący podjęcie realizacji przedsięwzięcia nie złożył wniosku o przeprowadzenie ponownej oceny na środowisko, a także organ nie stwierdził, aby we wniosku o wydanie decyzji zostały dokonane jakiekolwiek zmiany w stosunku do wymagań określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Stosownie do art. 33 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane inwestor dołączył do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę wszystkie wymagane dokumenty. Zgodnie z art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu kto m.in. złożył wniosek w tej sprawie oraz złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ sprawdził zgodność projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz zgodność z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach. Sprawdzono również zgodność projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, zgodność projektu zagospodarowania działki z przepisami, kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, a także zaświadczenia projektantów o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego. Organ wziął też pod uwagę okoliczność, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 1997 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku dopuszczalny poziom hałasu w środowisku - dla terenów zabudowy zagrodowej wynosi 55 dB w porze dnia oraz 45 dB w porze nocy. W myśl zapisów decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w przypadku przedmiotowego przedsięwzięcia normy związane z dopuszczalnymi poziomami hałasu w środowisku zostaną spełnione, tym samym wskazane w decyzji środowiskowej poziomy hałasu są bezpieczne dla zdrowia ludzi oraz nie przekroczą parametrów określonych w ww. rozporządzeniu. Ponieważ inwestor spełnił wymagania określone w art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, zgodnie z art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego organ nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wskazano, że wniosek o wydanie pozwolenia na budowę złożono przed upływem czterech lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna. W odwołaniu od powyższej decyzji m.in. A. L. i M. L., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucili naruszenie: - art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez brak sprawdzenia, czy istnieje zgodność projektu z wymaganiami ochrony środowiska określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę na rzecz [...] Sp. z o.o. podczas, gdy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach została wydana na rzecz Spółki [...]; - art. 87 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku poprzez uznanie, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wypełnia wymogi formalne do wydania pozwolenia na budowę, w sytuacji gdy powinna być wydana nowa decyzja z uwagi na zmianę ilości elektrowni wiatrowych z 24 do 16; - naruszenie art. 8 k.p.a. w związku z art. 79 ustawy udostępnianiu informacji o środowisku poprzez brak przeprowadzenia konsultacji społecznych co stoi w sprzeczności z zasadą pogłębiania zaufania do organów państwa oraz uchwałą Rady Gminy [...] w sprawie określenia zasad i trybu przeprowadzenia konsultacji społecznych; - naruszenie art. 36 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez brak wydania przez Konserwatora Zabytków pozwolenia na wykonanie robót budowlanych w otoczeniu zabytków, tj. w bliskiej odległości od obiektów wpisanych do rejestru zabytków; - naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez stwierdzenie, że inwestor posiada wymagane uzgodnienia, podczas gdy postanowienie Starosty z dnia 28 października 2009 r. dotyczące uzgodnienia realizacji przedsięwzięcia i określenia warunków, a także opinia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] października 2009 r. w zakresie wymagań sanitarno-higienicznych i zdrowotnych nie obejmuje działek nr [...] i [...] obręb[...] , na które także wydano pozwolenie na budowę; - naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez brak sprawdzenia czy istnieje zgodność projektu z wymaganiami ochrony środowiska, określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w sytuacji gdy decyzja ta dotyczy działek [...] i [...], co do których organ nie wszczął postępowania dotyczącego wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach; - naruszenie art. 20 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez wydanie pozwolenia na budowę na podstawie nieprawidłowo sporządzonego projektu budowlanego, zawierającego rozbieżności w numeracji działek określonych w decyzjach o warunkach zabudowy, o lokalizacji inwestycji celu publicznego, a także o środowiskowych uwarunkowaniach; - naruszenie art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez wydanie pozwolenia na budowę na m.in. na działki, co do których inwestor nie przedstawił oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; - naruszenie art. 34 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez wydanie pozwolenia na budowę w sytuacji gdy inwestor nie przedłożył projektu budowlanego zgodnego z obowiązującym prawem, gdyż projekt nie zawiera żadnych charakterystycznych elementów, wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości obiektów w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy; - naruszenie art. 34 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez uznanie, że projekt budowlany spełnia warunki określone w decyzji o warunkach zabudowy, w sytuacji gdy decyzja ta dotyczy działki nr [...], a przedmiotowa działka została podzielona na dwie nieruchomości, a ponadto sporządzenie projektu w oparciu o dwie decyzje o warunkach zabudowy, dotyczące tej samej działki nr [...], a także przy braku decyzji o warunkach zabudowy dla działek o nr [...] i [...]; - wydanie decyzji w sytuacji braku w dokumentacji opisowej dokumentu zawierającego zestawienie powierzchni poszczególnych części zagospodarowania działki budowlanej lub terenu, a także sporządzenie projektu na podstawie wielu decyzji o warunkach zabudowy; - wydanie decyzji w sytuacji braku sporządzenia projektu zagospodarowania terenu na aktualnej mapie do celów projektowych; - wydanie decyzji przy braku uzgodnienia projektu pod względem ochrony przeciwpożarowej. Odwołujący się wnieśli ponadto o wskazanie sposobu ustalenia prawomocności decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Pismem z dnia 17 kwietnia 2014 r. organ zwrócił się do pełnomocnik M. L. o wykazanie interesu prawnego do występowania w przedmiotowym postępowaniu. W odpowiedzi podano, że M. L. jest zarządcą nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu, należącej do A. L.. Jest umocowany do dokonywania czynności zarządczych, na dowód czego załączono pełnomocnictwo udzielone M. L. przez A. L. do występowania w jego imieniu przed wszystkimi organami Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Decyzją z dnia [...] października 2014 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podnosząc, że organ administracji architektoniczno-budowlanej ma obowiązek sprawdzić, czy wniosek (w tym wymagane przepisami załączniki do wniosku) jest jednoznaczny co do zamiaru inwestora, jest kompletny, a jego forma i zakres są zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazano, że inwestor dołączył do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2009 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia wydaną dla Spółki [...] Sp. z o.o. oraz akt notarialny z dnia 25 maja 2011 r., z którego wynika, że dokonano zmiany umowy spółki poprzez uchylenie jej dotychczasowego brzmienia i przyjęcie nowego brzemienia umowy spółki (firma [...] Sp. z o.o. otrzymała brzmienie: [...] Sp. z o.o. ). W związku z tym to ta sama spółka. Wskazano, że projekt budowlany jest zgodny z wymaganiami stawianymi planowanej inwestycji zarówno przez decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, decyzję o ustaleniu warunków zabudowy, jak i decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na jej realizację. Jest też zgodny z obowiązującymi regulacjami prawnymi, w tym z normami techniczno-budowlanymi, a w związku z tym organ architektoniczno-budowlany był zobowiązany do wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu inwestorowi pozwolenia na budowę. Podkreślono, że w sytuacjach, w których zakres przedsięwzięcia ulega ograniczeniu w stosunku do określonego w pierwotnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, powinno się wyłączyć obowiązek ponownego przeprowadzenia postępowania w tym zakresie. Dokonanie takiej zmiany skutkuje bowiem ograniczeniem oddziaływania na środowisko, a nie jego zwiększeniem i dlatego nie powinna zachodzić konieczność przeprowadzenia w całości ponownego postępowania. Wskazano, że katalog spraw, w których udział społeczeństwa musi być zagwarantowany jest zamknięty i został określony przepisami prawa. Zgodnie z art. 88 ust. 1 i art. 90 ust. 2 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę udział społeczeństwa jest wymagany wyłącznie w przypadku ponownego przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, która jest dokonywana w ściśle określonych przypadkach, określonych w art. 61 ust. 1 pkt 2 i art. 88 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy. W przedmiotowej sprawie żadna z takich okoliczności nie miała miejsca. Wskazano, że wobec braku podstaw do dokonywania oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, organ nie posiada prawa ingerowania w treść ostatecznej decyzji. Zgodnie bowiem z art. 86 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organ wydający decyzję, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-13 tej ustawy (w tym organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę). Podniesiono także, że wprawdzie został wpisany do rejestru zespół kościoła parafialnego p.w. Św. Antoniego w [...], gm. [...] wraz z otoczeniem, a granica ochrony konserwatorskiej przebiega po granicy działki nr [...], obr. [...], jednak działka ta nie znajduje się w zamierzeniu inwestycyjnym inwestora i dlatego nie było wymagane pozwolenie na wykonywanie robót w otoczeniu zabytków. Wskazano ponadto, że to inwestor decyduje na jakich działkach zamierza wykonać inwestycję, a w związku z tym zawężenie inwestycji poprzez lokalizację elektrowni wiatrowych na mniejszym obszarze, jak również z pominięciem części działek nie jest sprzeczne z decyzjami o warunkach zabudowy o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach. Odnośnie zarzutu dotyczącego braku oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane na działkę nr [...], obr. [...], wyjaśniono, ze inwestor dołączył takie oświadczenie, a pozostałe działki nr [...],[...] i [...], obr. [...] nie są objęte zamierzeniem budowlanym. Także projekt budowlany jest zgodny z art. 34 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane i zawiera niezbędne charakterystyczne rzędne i wzajemne odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich. Ponadto za projekt ten odpowiada projektant, a także sprawdzający, którzy do projektu budowlanego dołączają oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Podano, że bilans terenu znajduje się w projekcie i zawiera zestawienie powierzchni poszczególnych części zagospodarowania działki budowlanej lub terenu. Wskazano przy tym, że decyzje o warunkach zabudowy i decyzje o lokalizacji inwestycji celu publicznego nie nakładały na inwestora obowiązku zachowania procentowego udziału powierzchni zieleni lub powierzchni biologicznie czynnej oraz innych części terenu. Natomiast zgodność projektu z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej stwierdził rzeczoznawca do spraw zabezpieczeń. Nie stwierdzono również, by organ I instancji naruszył wskazane w odwołaniu zasady postępowania określone w przepisach k.p.a. W skardze na powyższą decyzję M. L. i A. L., reprezentowani przez zawodowego pełnomocnika, wnieśli o jej uchylenie. Zarzucili naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez stwierdzenie, że inwestor posiada wymagane uzgodnienia w związku z prowadzoną inwestycją w sytuacji, gdy postanowienie Starosty [...] dotyczące uzgodnienia realizacji przedsięwzięcia i określenia warunków oraz opinia Państwowego Powiatowego Inspektoratu w [...] w zakresie wymagań sanitarno-higienicznych i zdrowotnych nie dotyczą działki nr [...],[...] obr. [...], Gmina [...], zatem organ nie dysponował uzgodnieniem i opinią do powyższych działek, a mimo to wydał pozwolenie na budowę. Dodatkowo zgodnie z opinią sanitarną Inspektor Sanitarny uznał za konieczne sporządzenie raportu oddziaływania na środowisko i wskazał dokładnie ilość elektrowni wiatrowych – 12. Podnieśli także, że organ naruszył art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, gdyż nie sprawdził, czy istnieje zgodność projektu z wymaganiami ochrony środowiska, określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i wydał pozwolenia na budowę dla działek nr [...],[...] obr. [...] , mimo że inwestor nie wnioskował o wydanie decyzji dotyczącej tych działek, a organ nie wszczął postępowania dotyczącego wydania decyzji środowiskowej związanej z tymi działkami. Ponadto decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczyła budowy 24 elektrowni wiatrowych a nie 16. Zakwestionowano też zgodność projektu z wymaganiami ochrony środowiska określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w sytuacji, gdy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczyła tylko części inwestycji, tj. wyłącznie działek, na których mają być posadowione elektrownie wiatrowe bez infrastruktury drogowej oraz elektroenergetycznej, a pozwolenie na budowę dotyczy budowy 16 elektrowni wiatrowych z obiektami towarzyszącymi infrastruktury technicznej, tj. drogami dojazdowymi, placami montażowymi, zjazdami, stacją GPZ, podziemną linią elektroenergetyczną SN i podziemną sterującą linią światłowodową i obejmującą znacznie większą powierzchnię (ilość działek) niż wskazana w decyzji środowiskowej. Zatem w ocenie skarżących nie uzyskano decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia dla infrastruktury technicznej elektrowni. Podniesiono też, że niezasadnie organ uznał, że decyzja środowiskowa wypełnia wymogi formalne do wydania pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy powinna być wydana nowa decyzja z uwagi na zmianę ilości elektrowni wiatrowych z 24 do 16. Zarzucono wybiórczą ocenę dowodów, tj. brak odniesienia się oraz zupełne pominięcie w uzasadnieniu decyzji zarzutów stawianych przez skarżących dotyczących niezgodności pomiędzy wydanymi postanowieniami przez Starostę w [...] dotyczącego uzgodnienia realizacji przedsięwzięcia i z opiniami PPIS w [...]. Pismem z dnia 23 stycznia 2015 r. pełnomocnik skarżących poinformowała, że decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło nieważność decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowych wraz z towarzyszącą infrastrukturą na działce nr [...] obręb [...] i na rozprawie przedłożyła kopię tej decyzji. Jednocześnie poinformowała, że decyzje te nie są ostateczne. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia 19 stycznia 2015 r. uczestnik postępowania – Spółka [...] wniosła o oddalenie skargi. Podniesiono, że bez znaczenia dla oceny zaskarżonego pozwolenia na budowę pozostaje fakt, czy działki [...] i [...] (obr. [...] , gm. [...]) zostały czy nie zostały ujęte w postanowieniu Starosty [...] dotyczącym uzgodnienia realizacji przedsięwzięcia i określenia jego warunków lub w opinii PPIS w [...] dotyczącej określenia wymagań sanitarno-higienicznych i zdrowotnych dla przedsięwzięcia. Powołane postanowienie oraz opinia są dokumentami wydanymi w związku ze współdziałaniem tych organów w ramach odrębnej procedury związanej z wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Organ architektoniczno-budowlany nie ma kompetencji do badania czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach została wydana zgodnie z obowiązującym prawem, nie bada również, co się działo na poszczególnych etapach przebiegu procedury zmierzającej do wydania tej decyzji. Organ wydający pozwolenie na budowę jest decyzją tą związany. Wskazano, że w sprawie organy nie dopatrzyły się niezgodności projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach ani z wymaganiami wynikającymi z innych przepisów prawa. Brak jest natomiast podstawy prawnej do zobowiązania inwestora przez organy architektoniczno-budowlane do uzyskania zmiany decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia. Odnosząc się do kwestii zmniejszenia ilości projektowanych elektrowni wiatrowych z 24 do 16 podniesiono, że w wyniku takiej zmiany zakres przedsięwzięcia zostanie zawężony, a w efekcie oddziaływanie na środowisko planowanego przedsięwzięcia będzie mniejsze. Podano, że w literaturze postuluje się de lege ferenda, by z obowiązku ponownego przeprowadzenia oceny były zwolnione te przypadki zmiany decyzji, w których zakres przedsięwzięcia ulega ograniczeniu w stosunku do tego, jaki był określony w pierwotnej decyzji. Wskazano przy tym, że celem oceny wpływu planowanej inwestycji na środowisko jest również dokonanie analizy możliwego skumulowanego oddziaływania tej inwestycji na środowisko, z uwzględnieniem istniejącego lub już planowanego (w tym przez innych inwestorów) otoczenia (w tym innych inwestycji i obiektów mogących wpływać na poziom tego skumulowanego oddziaływania). W tej sytuacji rozpatrywanie, czy dana decyzja środowiskowa zachowuje aktualność dla zmienionego przedsięwzięcia, czy też zmienione przedsięwzięcie wymaga decyzji nowej, może mieć miejsce w przypadkach, w których może dojść do rodzajowej zmiany albo zwiększenia potencjalnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a taka sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie. Odnosząc się do zarzutu, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczyła jedynie elektrowni wiatrowych, natomiast nie odnosiła się do związanej z elektrowniami infrastruktury drogowej i elektroenergetycznej (a zatem decyzja ta nie objęła wymienionych przez skarżących w tym zarzucie działek) wskazano, że taki zarzut został sformułowany z pominięciem treści przepisów (obowiązujących w dacie wydania decyzji środowiskowej) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. W przepisach tych (ani ówcześnie, ani obecnie obowiązujących) linie SN nie zostały wymienione wśród przedsięwzięć wymagających sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a w konsekwencji dla linii SN nie było i nie jest wymagane uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku wskazał, że Sąd dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem tylko w przypadku wniesienia skargi przez podmiot uprawniony do jej wniesienia. Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, a ponadto organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych inny osób, jeśli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Pojęcie "interes prawny" użyty w art. 50 § 1 p.p.s.a. obejmuje co do zasady swoim zakresem pojęcie interesu prawnego z art. 28 k.p.a., który stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Od tej reguły są jednak wyjątki. Do takich odrębnych uregulowań należy zaliczyć przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm., dalej jako: "Prawo budowlane"). W myśl bowiem art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości, znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Sąd dokonał zatem w pierwszej kolejności oceny legitymacji procesowej skarżącego M. L., uznając że nie ma on interesu prawnego do wniesienia skargi. Z wyjaśnień składanych przez pełnomocnika skarżącego M. L. w toku postępowania administracyjnego, a także na rozprawie wynika, że M. L. jest ojcem skarżącego A. L., mieszka w należącym do syna gospodarstwie i posiada pełnomocnictwo do reprezentowania syna przed organami Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Nie jest zatem właścicielem ani użytkownikiem wieczystym nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu. Nie można też uznać – jak chce tego pełnomocnik skarżących - że M. L. jest zarządcą nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu. Fakt, że posiada pełnomocnictwo do reprezentowania syna, ale tylko w odniesieniu do jednej instytucji nie czyni go zarządcą. Wprawdzie w wyroku NSA z dnia 15 listopada 2007 r., sygn. akt II OSK 1510/06, wskazano, że w pojęciu "zarządcy nieruchomości" (użytym w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego) mieści się również podmiot, na rzecz którego ustanowiono prawo użytkowania nieruchomości (ograniczone prawo rzeczowe) na podstawie przepisów k.c., jednak skarżący M. L. takiej umowy nie przedłożył. Natomiast faktyczne zamieszkiwanie w nieruchomości nie daje skarżącemu M. L. uprawnień do występowania w niniejszym postępowaniu, gdyż ma on wyłącznie interes faktyczny, a nie prawny w rozstrzygnięciu niniejszej sprawy. Sąd oddalił skargę M. L. na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w pkt 1 sentencji wyroku. Za zasadną natomiast Sąd uznał skargę A. L. - właściciela nieruchomości położonej w obszarze oddziaływania planowanego obiektu. Sąd wskazał, że stosownie do art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Sprawdzenie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami zawartymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia nie może ograniczyć się wyłącznie do formalnego ustalenia, że taka decyzja została wydana. Wprawdzie z mocy art. 86 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235 ze zm., dalej jako: "ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku") decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organ wydający pozwolenie na budowę. Nie oznacza to jednak, że organ architektoniczno-budowlany jest zwolniony z obowiązku wyjaśnienia, czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach przedłożona przez inwestora faktycznie dotyczy tej samej inwestycji, która jest określona w projekcie budowlanym. Organ ten musi mieć przy tym na względzie przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, w tym art. 3 ust. 1 pkt 13, który stanowi, że przez przedsięwzięcie rozumie się zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin; przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty. Zatem ocenie oddziaływania na środowisko winna być poddana planowana inwestycja jako całość, a nie jej poszczególne elementy. Przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku stanowią implementację szeregu dyrektyw unijnych, w tym dyrektywy Rady 85/337/EWG w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne (Dz. U. z 1985 r. L 175 s. 40), zmienionej dyrektywą Rady 97/11/WE (Dz. U. UE z 1997 r. L 73 s. 5). Zgodnie zaś z poglądem wyrażonym w wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 25 lipca 2008 r. (w sprawie C-142/07) celu dyrektywy Rady 85/337 w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko, zmienionej dyrektywą Rady 97/11, nie wolno omijać poprzez dzielenie przedsięwzięć oraz nieuwzględnienie ich łącznego rezultatu nie może skutkować w praktyce wyłączeniem ich w całości z obowiązku poddania ocenie, podczas gdy rozpatrywane łącznie mogą wywierać znaczące skutki na środowisko naturalne w rozumieniu art. 2 ust. 1 zmienionej dyrektywy. Trybunał Sprawiedliwości UE wymaga, aby prawo krajowe było interpretowane zgodnie z normami prawa unijnego, niezależnie od tego czy normy prawa UE są bezpośrednio skuteczne, czy też nie. Sąd podkreślił, że organ architektoniczno-budowlany zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę 16 elektrowni wiatrowych z obiektami towarzyszącymi infrastruktury technicznej (drogami dojazdowymi, placami montażowymi, zjazdami, stacją GPZ, podziemną kablową linią elektroenergetyczną SN i podziemną sterującą linią światłowodową) na określonych w decyzji działkach, uznając, że inwestor spełnił wymagania ochrony środowiska, gdyż legitymuje się decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2009 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu elektrowni wiatrowych wraz z towarzyszącą infrastrukturą (bez linii wysokiego napięcia 110 kV oraz stacji elektroenergetycznej) oraz decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, polegającego na budowie stacji elektroenergetycznej. Porównanie jednak opisu przedsięwzięcia określonego w decyzji środowiskowej z dnia [...] listopada 2009 r. oraz w projekcie budowlanym budzi wątpliwości co do tożsamości tego przedsięwzięcia. Wprawdzie wniosek o pozwolenie na budowę dotyczy mniejszej ilości elektrowni wiatrowych niż określone w decyzji środowiskowej, jednak obszar objęty inwestycją wskazany we wniosku o pozwolenie na budowę obejmuje znacznie większą ilość działek. Zgodnie z art. 63 ust. 1 lit. a i ust. 4 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach orzekając w kwestii nałożenia obowiązku przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, w tym określając zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, bierze pod uwagę m.in. rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, z uwzględnieniem skali przedsięwzięcia i wielkości zajmowanego terenu oraz ich wzajemnych proporcji. Zatem obszar zajęty pod planowaną inwestycję ma znaczenie przy wydawaniu decyzji środowiskowej. W związku tym organ architektoniczno-budowlany winien ustalić, czy przeprowadzone postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko faktycznie dotyczyło tego samego przedsięwzięcia, co inwestycja objęta wnioskiem o pozwolenie na budowę. Przedmiotowa decyzja środowiskowa z dnia [...] listopada 2009r. nie obejmuje – jak wskazano w treści rozstrzygnięcia – linii wysokiego napięcia oraz stacji elektroenergetycznej. W odniesieniu do stacji elektroenergetycznej inwestor przedłożył decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w odniesieniu do tego przedsięwzięcia. Z treści tej decyzji nie wynika jednak, czy inwestor występując z wnioskiem o wydanie tej decyzji wskazywał, że jest to część przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowych, a tym samym czy ocena dokonana przez organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczyła całego przedsięwzięcia, czy też wyłącznie stacji elektroenergetycznej. Zdaniem Sądu organ architektoniczno-budowlany winien zwrócić się do organu właściwego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach o wyjaśnienie, czy w tej sytuacji oraz wobec braku poddania ocenie oddziaływania na środowisko części przedsięwzięcia dotyczącego np. linii elektroenergetycznej można uznać że przedłożona decyzja z dnia [...] listopada 2009 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia spełnia wymogi przepisów ustawą o udostępnianiu informacji o środowisku w zakresie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Organ winien uzupełnić postępowanie we wskazanym zakresie, a następnie podjąć stosowne rozstrzygnięcie mając na względzie wskazania Sądu. Sąd nie podzielił pozostałych zarzutów skargi. Wskazał, że w toku postępowania o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę organ architektoniczno-budowlany nie może weryfikować procedury dotyczącej wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowanych zgody na realizację przedsięwzięcia. Postępowanie to prowadzone jest bowiem przez inny organ i w innym trybie. Organ nie może zatem ustalać, czy w postępowaniu tym uzyskano stosowne opinie i uzgodnienia. Organ architektoniczno-budowlany jest związany ostateczną decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, a jej prawidłowość może być zweryfikowana tylko w jednym z trybów nadzwyczajnych i to w postępowaniu przed organami właściwymi. Wprawdzie doszło do stwierdzenia nieważności części decyzji środowiskowej z dnia [...] czerwca 2009 r., stanowiącej podstawę do wydania pozwolenia na budowę, lecz nastąpiło to po wydaniu zaskarżonej decyzji, a decyzje o stwierdzeniu nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowanych nie są jeszcze ostateczne. Sąd zaś kontroluje zaskarżoną decyzję biorąc pod uwagę stan istniejący na dzień jej wydania. W skardze kasacyjnej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w G., reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, zaskarżyła powyższy wyrok w całości. Wyrokowi zarzucono: 1. naruszenie prawa materialnego, tj. w szczególności art. 71 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 13, art. 63 ust. 1 lit. a i ust. 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 z późn. zm.) w zw. z art. 35 ust. 1 pkt (1) Prawa budowlanego - poprzez ich niewłaściwe zastosowanie; 2. naruszenie przepisów postępowania, tj. w szczególności uchybienie przepisom art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, a to poprzez skonstruowanie uzasadnienia wyroku w sposób uniemożliwiający stronie zrozumienie rozumowania Sądu i podstaw zawartych w wyroku stwierdzeń i formułowanie w tym zakresie polemik, a to wskutek braku należytego wskazania w tym uzasadnieniu i braku wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przyznanie stronie skarżącej od strony przeciwnej zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że decyzja z dnia [...] listopada 2009 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu elektrowni wiatrowych wraz z towarzyszącą infrastrukturą (bez linii wysokiego napięcia 110 kV oraz stacji elektroenergetycznej) dotycząca budowy podstawowej części przedsięwzięcia (tj. zespołu elektrowni wiatrowych wraz z towarzyszącą infrastrukturą) została wydana w oparciu o przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.). W zaskarżonym wyroku Sąd nie powołał jednak przepisów Prawa ochrony środowiska, zaś żaden z powołanych w tym wyroku przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku nie może znajdować zastosowania do oceny owej decyzji środowiskowej z dnia [...] listopada 2009 r., w tym do oceny zakresu przedsięwzięcia określonego w tej decyzji. W tej sytuacji bezprzedmiotowe muszą być sformułowane przez Sąd wywody odnośnie obowiązku dokonania przez organ oceny zakresów przedsięwzięcia opisanego w decyzji środowiskowej i we wniosku o pozwolenie na budowę. Formułując taką tezę Sąd odnosił się konkretnie do decyzji środowiskowej z dnia [...] listopada 2009 r. (a nie do decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 r.). Wskazując na potrzebę porównania zakresów (i tożsamości) przedsięwzięcia objętego tą decyzją i objętego wnioskiem o pozwolenie na budowę, Sąd powołał się na definicję zawartą w przepisie art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i obowiązek czynienia przez organ takich porównań Sąd wywiódł też z przepisów art. 63 ust. 1 lit. a) i ust. 4 tej ustawy. Jeżeli zatem porównania i ustalenia dotyczące zakresu i przedmiotu konkretnie decyzji środowiskowej z dnia [...] listopada 2009 r. opartej wyłącznie na Prawie ochrony środowiska - zdaniem WSA - nie opierają się na powołanych w tej decyzji przepisach Prawa ochrony środowiska (żadnych takowych przepisów Sąd nie powołał), lecz mają być oparte na powołanych przez Sąd przepisach art. 71 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 13, art. 63 ust. 1 lit. a i ust. 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku - nie mającej żadnego związku z wydaniem i oceną tej decyzji - to takie stanowisko WSA stanowi naruszenie prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie. Do oceny przedmiotu tej decyzji (zakresu objętego nią przedsięwzięcia) i jego porównania z zakresem przedsięwzięcia objętego wnioskiem o pozwolenie na budowę mogłyby znajdować zastosowanie wyłącznie definicje i inne przepisy zawarte w Prawie ochrony środowiska, w oparciu o które ta decyzja została wydana. Wskazano także, że formułując tezę, iż organ architektoniczno - budowlany winien zwrócić się do organu właściwego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach o wyjaśnienie czy w sytuacji, gdy z treści decyzji nie wynika, czy inwestor występując z wnioskiem o wydanie tej decyzji wskazał, że jest to część przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowych, a tym samym czy ocena dokonana przez organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczyła całego przedsięwzięcia, czy też wyłącznie stacji elektroenergetycznej, WSA nawet jednym słowem nie wyjaśnił: (i) na jakiej podstawie prawnej i w jakim trybie organ architektoniczno-budowlany mógłby "zwrócić się do organu właściwego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach o wyjaśnienie", (ii) na jakiej podstawie prawnej i w jakim trybie organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach miałby udzielić takich wyjaśnień (skarżący zakłada, że nie w trybie art.113 § 2 k.p.a., bo ten przepis stanowi podstawę do wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji jedynie "na żądanie organu egzekucyjnego lub strony", a nie na żądanie innego organu). Z uzasadnienia wyroku wynika zatem zalecenie, ale nie wskazano jak, w jakim trybie i w oparciu o jakie podstawy prawne organ miałby to uczynić. W konsekwencji, w świetle treści uzasadnienia wyroku, nie można ocenić, czy wykonanie takiego zalecenia w ogóle zostałoby wydane przez organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a nawet jeśli tak - to jaką moc prawną miałoby mieć owe "wyjaśnienie". Wszystkie przepisy powołane przez WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (art. 71 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 13, art. 63 ust. 1 lit. a i ust. 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku - w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego) dotyczą rzekomego zaniechania przez organy administracji porównania zakresów inwestycji objętej złożonym w niniejszej sprawie wnioskiem o pozwolenie na budowę z zakresem przedsięwzięcia określonym w załączonej do tego wniosku decyzji środowiskowej. Żadnego natomiast przepisu w uzasadnieniu wyroku nie powołano w odniesieniu do ustaleń, które zdaniem WSA powinien poczynić organ architektoniczno-budowlany, aby wyjaśnić "czy można uznać że przedłożona decyzja z dnia [...] listopada 2009 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia spełnia wymogi przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku w zakresie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Uzasadnienie wyroku pozbawione takiego powołania i wyjaśnienia podstaw prawnych dotyczących rzekomego obowiązku uzyskania przez organ architektoniczno - budowlany "wyjaśnień" organu środowiskowego - jest sprzeczne z dyrektywą zawartą w art. 141 § 4 p.p.s.a. Nie powołując podstaw prawnych ani nie formułując ich wyjaśnienia w powyższym zakresie WSA uniemożliwił skarżącemu merytoryczną polemikę w tym zakresie. Brak nie tylko "wyjaśnienia", ale chociażby jej wskazania (powołania konkretnych podstaw prawnych i proceduralnych wystąpienia przez organ do innego organu o wyjaśnienie wydanej decyzji i jej zgodności z ustawą) nie tylko uniemożliwia stronie podjęcie polemiki, ale też uniemożliwia kontrolę kasacyjną wyroku przez NSA. Jak zaś w niniejszej sprawie NSA miałby ustalić, jakie to przepisy prawne miał na myśli WSA, stwierdzając obowiązek wystąpienia przez organ architektoniczno-budowlany do organu, który wydał decyzję środowiskową, o wyjaśnienia dotyczące przesłanek wydania owej decyzji środowiskowej albo odnośnie ocen poczynionych przez organ środowiskowy na etapie wydawania tej decyzji, czy też wreszcie o potwierdzenie, "czy można uznać" że dana decyzja środowiskowa "spełnia wymogi przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku w zakresie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Powyższe sprawia, że przedmiotowy wyrok w zakresie pomijającym podanie podstawy prawnej i trybu wystąpienia do innego organu o w/w "wyjaśnienia" narusza przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. Do sytuacji, w której wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, należy zaliczyć tę, gdy uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia. Wymóg wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie oznacza konieczność podania nie tylko jakie normy znajdują zastosowanie, ale i jaka jest ich interpretacja - z odniesieniem do rozpoznawanej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych. Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy zaskarżenia. Za zasadny należy uznać zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przypomnieć należy, iż kryterium kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne określa art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), który stanowi, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta powinna zawsze przebiegać w trzech płaszczyznach: a) oceny zgodności rozstrzygnięcia (decyzji innego aktu) lub działania z prawem materialnym, b) dochowania wymaganej prawem procedury, c) respektowania reguł kompetencji (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006, wyd. II ). Pamiętać też należy, iż przepis art. 151 p.p.s.a. (powołany przez Sąd pierwszej instancji), podobnie jak i art. 145 § 1 p.p.s.a. łączą sposób rozstrzygnięcia sprawy ze stosowaniem przepisów prawa materialnego lub przepisów regulujących postępowanie administracyjne. Dlatego dla pełnego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia niezbędne jest odniesienie się także do tych przepisów. Tymczasem w niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji ograniczył się do wskazania wątpliwości, jakie budzi – zdaniem Sądu – kwestia tożsamości przedsięwzięcia określonego w decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2009 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia i w projekcie budowlanym. Z uwagi na powyższe przypomnieć należy, iż zawarte w sentencji wyroku sądu administracyjnego rozstrzygnięcie, ujęte w odpowiedniej formule procesowej, jest rezultatem przeprowadzenia przez Sąd kontroli administracji publicznej. W ujęciu Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podstawę prawną wyroku sądu administracyjnego stanowią te jej przepisy, które określają sposób rozstrzygnięcia sprawy w zależności od wyników postępowania sądowego. Z tego też względu szczególne znaczenie przypisuje się uzasadnieniu wyroku, albowiem stanowi ono odzwierciedlenie przeprowadzenia przez Sąd administracyjny kontroli legalności rozstrzygnięcia organu administracji publicznej. Treść uzasadnienia wyroku winna potwierdzać proces badania przez Sąd zgodności z prawem zaskarżonego do Sądu rozstrzygnięcia organu. Przedstawienie w uzasadnieniu wyroku podstawy prawnej wydanego wyroku oraz jej wyjaśnienie polega bowiem nie tylko na wskazaniu przepisów regulujących rozpatrywany stan faktyczny, ale także na wyjaśnieniu, dlaczego w konkretnej sytuacji prawnej mają zastosowanie powołane przepisy. Zgodnie z dyspozycją art. 141 § 4 p. p. s. a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisko pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Przepis ten, normując treść uzasadnienia wyroku, stanowi na gruncie Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odzwierciedlenie wynikającej z art. 2 Konstytucji RP zasady budowania zaufania do organów państwa. Uzasadnienie wyroku powinno być tak sporządzone, aby wynikało z niego dlaczego Sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne lub niezgodne z prawem. W niniejszej sprawie w toku postępowania o wydanie pozwolenia na budowę inwestor złożył decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2009 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu elektrowni wiatrowych wraz z towarzyszącą infrastrukturą (przedsięwzięcie nie obejmuje linii wysokiego napięcia 110 kV oraz stacji elektroenergetycznej) - wydaną na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. - Prawo ochrony środowiska oraz decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji elektroenergetycznej – wydaną na podstawie powołanej wyżej ustawy z dnia 3 października 2008 r. Sąd pierwszej instancji uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2014 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosta [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę 16 elektrowni wiatrowych z obiektami towarzyszącymi infrastruktury technicznej (drogami dojazdowymi, placami montażowymi, zjazdami, stacją GPZ, podziemną kablową linią elektroenergetyczną SN i podziemną sterującą linią światłowodową). U podstaw tego rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji legło stwierdzenie, że porównanie opisu przedsięwzięcia określonego w decyzji środowiskowej z dnia [...] listopada 2009 r. oraz w projekcie budowlanym budzi wątpliwości co do tożsamości tego przedsięwzięcia. Sąd pierwszej instancji, zaznaczając, że organ architektoniczno - budowlany nie jest zwolniony z obowiązku wyjaśnienia, czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach przedłożona przez inwestora faktycznie dotyczy tej samej inwestycji, która jest określona w projekcie budowlanym, sformułował w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wytyczne, aby organ architektoniczno - budowlany zwrócił się do organu właściwego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach o wyjaśnienie, czy w tej sytuacji oraz wobec braku poddania ocenie oddziaływania na środowisko części przedsięwzięcia dotyczącego np. linii elektroenergetycznej można uznać że przedłożona decyzja z dnia [...] listopada 2009 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia spełnia wymogi przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku w zakresie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Podkreślić należy, iż jak wynika z uzasadnienia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2014 r. i decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. organ architektoniczno - budowlany zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę przedmiotowej inwestycji uznając, że inwestor spełnił wymagania ochrony środowiska, gdyż legitymuje się wskazanymi wyżej decyzjami, tj. decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2009 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia oraz decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. Do Sądu pierwszej instancji należała ocena, czy takie stanowisko organów jest prawidłowe. Przypomnieć należy, iż z dniem 15 listopada 2008 r. (z wyjątkiem art. 121 i 123 ust. 1) weszła w życie ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227). Ustawą tą znowelizowano m.in. przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, z późn. zm.) - art. 140 oraz przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150, z późn. zm.) - art. 144. Z dniem 15 listopada 2008 r. przepis art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane uzyskał brzmienie: "Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Do dnia 15 listopada 2008 r. przepis art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane nakazywał sprawdzać zgodność projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, o której mowa w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska. Jednocześnie przepis art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r., zamieszczony w Rozdziale 2 – "Przepisy przejściowe i końcowe" stanowił, iż w przypadku postępowań w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 i 10, wszczętych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, podmiot planujący podjęcie realizacji przedsięwzięcia może złożyć wniosek, o którym mowa w art. 88 ust. 1 pkt 1. W tym przypadku stosuje się przepisy art. 88 ust. 2 i 4 oraz art. 89-95. Stosownie zaś do art. 155 tej ustawy przepisów ustawy zobowiązujących podmiot planujący podjęcie realizacji przedsięwzięcia do uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie stosuje się w odniesieniu do podmiotów posiadających decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach wydane na podstawie przepisów dotychczasowych. Tymi dotychczasowymi przepisami były przepisy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska. W tym stanie prawnym z tej już choćby przyczyny nakazywanie przez Sąd pierwszej instancji, aby organ architektoniczno - budowlany zwrócił się do organu właściwego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach o wyjaśnienie, czy decyzja z dnia 12 listopada 2009 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia spełnia wymogi przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, a więc ustawy nieobowiązującej w dacie wydania tej decyzji i nie mającej zastosowania w postępowaniu administracyjnym zakończonym tą decyzją, jest wadliwe. Przede wszystkim zaś zaprezentowane przez Sąd pierwszej instancji stanowisko i sformułowane wytyczne oznaczają, że w istocie Sąd pierwszej instancji uchylił się od kontroli legalności zaskarżonej decyzji. Rolą Sądu pierwszej instancji było w niniejszej sprawie dokonanie kontroli legalności zaskarżonej decyzji. Skoro zaskarżoną do Sądu pierwszej instancji decyzją została utrzymana w mocy decyzja udzielająca pozwolenia na budowę przedmiotowego przedsięwzięcia, wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, to Sąd pierwszej instancji obciążał obowiązek skontrolowania, czy decyzja ta znajduje oparcie w przepisach prawa i prawidłowo zostało przeprowadzone postępowanie administracyjne. Właściwa kontrola legalności decyzji udzielającej pozwolenia na budowę oznacza, że Sąd pierwszej instancji winien ocenić, czy zaistniały przesłanki konieczne dla wydania tej decyzji. W szczególności Sąd pierwszej instancji winien ocenić, czy pozwolenie na budowę mogło być wydane w oparciu o przedłożone przez inwestora decyzje, tj. decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2009 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia oraz decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. W ramach tej kontroli Sąd pierwszej instancji winien zatem ocenić, czy organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy - Prawo budowlane, w tym art. 35 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Skoro Sąd pierwszej instancji dysponuje aktami administracyjnymi, w tym projektem budowlanym i wskazanymi wyżej decyzjami zawierającymi charakterystykę planowanego przedsięwzięcia, to w ramach kontroli legalności zaskarżonej decyzji winien ocenić, czy decyzje te dawały podstawę do wydania pozwolenia na budowę, mając na uwadze powyższe rozważania w zakresie zmiany przepisów prawa. Tymczasem Sąd pierwszej instancji w istocie nie ocenił legalności zaskarżonej decyzji w aspekcie przepisów prawa normujących przesłanki prawne udzielenia pozwolenia na budowę. Z powyższych względów należało uznać, że skarga kasacyjna ma uzasadnione podstawy zaskarżenia, także w zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie 185 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło