IV SA/Wa 2361/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Wójcik, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2015 r. sprawy ze skargi A. O. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania - oddala skargę - Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. Minister Spraw Wewnętrznych po rozpatrzeniu zażalenia A. O. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. odmawiające wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r. w przedmiocie stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144, art. 149 § 3 i 4, art. 145 § 1 pkt 5 oraz art. 148 § 1 K.p.a. utrzymało w mocy wymienione postanowienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Minister podał, że decyzją z dnia [...] marca 2011 r. Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego przez A. O.. Po wniesieniu w ustawowym terminie odwołania od powyższej decyzji Minister Spraw Wewnętrznych na wniosek strony zawiesił postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. postępowanie odwoławcze, a po upływie 3 lat od daty zawieszenia, decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. umorzył postępowanie. W dniu 7 sierpnia 2014 r. do Wojewody [...] wpłynął wniosek A.O. o wznowienie postępowania. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r. Wojewoda odmówił wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. motywując niezachowaniem przez wnioskodawcę określonego w art. 148 § 1 K.p.a. miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, liczonego od dnia, kiedy dowiedział się o dowodzie stanowiącym podstawę do wznowienia postępowania. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył A. O. Minister Spraw Wewnętrznych zaznaczył, iż wnioskodawca jako podstawę wznowienia postępowania wskazał przepis art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Do wniosku o wznowienie postępowania załączył: akt urodzenia nr [...]wydany przez Urząd Stanu Cywilnego w P. w dniu [...] lipca 2014 r., zaświadczenie o niepolenieniu służby w Wojsku Obrony [...] przez ojca wnioskodawcy H.O., wyroku w dniu 20 lutego 2012 r., świadectwo zgonu ojca z dnia [...] października 2007 r. oraz oświadczenia: - J.M. z dnia 13 sierpnia 2013 r., - J. L. z października 2013 r., - A. B.(B.) z dnia 12 marca 2014 r., - oświadczenie siostry B. G. z dnia 25 lutego 2014 r. wraz z nieuwierzytelnionymi kopiami jej [...] paszportu oraz zaświadczenia wydanego przez USC w P. z dnia 8 września 2004 r. Minister wskazał, że z treści wniosku o wznowienie postępowania wynika, iż zdaniem pełnomocnika strony, nowym dowodem w sprawie są oświadczenia osób znających wnioskodawcę oraz jego rodziców. Natomiast fakt urodzenia się i zamieszkiwania przez stronę na terytorium Polski potwierdza odpis aktu urodzenia A. O. Organ II instancji zauważył, że uwierzytelniona kopia aktu urodzenia stanowiła jeden z dowodów w sprawie prowadzonej przez organ I instancji o stwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego, zatem Wojewoda [...] zasadnie odniósł się wyłącznie do przedłożonych oświadczeń osób, które znały wnioskodawcę bądź jego ojca. Minister stwierdził, że bezspornym jest, że przedłożone przez stronę dokumenty – oświadczenia osób - nie były znane organowi orzekającemu w przedmiotowej sprawie. W związku z tym oceny wymagało, czy strona zachowała termin określony w art. 148 § 1 K.p.a. Organ II instancji wskazał, że przedłożone przez wnioskodawcę oświadczenia zostały złożone najpóźniej w dniu 12 marca 2014 r. Natomiast wniosek o wznowienie postępowania wpłynął do [...] Urzędu Wojewódzkiego w W. w dniu 7 sierpnia 2014 r. W konsekwencji Minister podzielił stanowisko Wojewody [...] , że wnioskodawca nie zachował ustawowego jednomiesięcznego terminu do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania, określonego w art. 148 § 1 K.p.a. W skardze na powyższe postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych profesjonalny pełnomocnik A.O. zarzucił naruszenie: - art. 147 zd. 1 K.p.a. w zw. z art. 148 § 1 K.p.a. oraz art. 7 K.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz całkowicie dowolne ustalenie terminu, w którym skarżący dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, a w konsekwencji również błędne ustalenia, iż podanie o wznowienie postępowania nie zostało wniesione w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym skarżący dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania; - art. 145 § 1 pkt 5 w zw. z art. 147 K.p.a. oraz art. 6 K.p.a. poprzez niewydanie przez organ postanowienia o wznowieniu postępowania z urzędu, w sytuacji gdy istniała przyczyna wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. i przyczyna ta stała się organowi znana. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że błędnie przyjął organ, iż wyłącznie oświadczenia J. M., J. L., A.B.(B.) oraz B. G. są nowymi dowodami w sprawie, wskazującymi na istnienie istotnych nowych okoliczności faktycznych. Zdaniem skarżącego nowe dowody w postaci w/w oświadczeń winny być zestawione i interpretowane przez organ łącznie z innymi załączonymi do podania o wznowienie postępowania dowodami (w tym z aktem urodzenia skarżącego oznaczonym datą [...] lipca 2014 r.), nawet jeżeli tożsame okoliczności faktyczne w uprzednim postępowaniu były przedmiotem ustaleń dokonywanych przez organ. Pełnomocnik strony podkreślił, że bez wątpienia w/w akt urodzenia skarżącego oznaczony datą [...] lipca 2014 r. był również nowym dowodem w sprawie i jako taki winien być przez organ orzekający o wznowieniu postępowania wzięty pod rozwagę. Zdaniem strony skarżącej błędne jest również przyjęcie przez organ założenia, że data sporządzenia dokumentu prywatnego (oświadczenia oznaczonych osób) przesądza o dacie dojścia zawartej w nim treści do innej osoby (skarżącego). Podniesiono w skardze, że skarżący powziął wiedzę o istnieniu wskazanych dokumentów prywatnych i ich treści, jak wskazywał, "po dniu 10 lipca 2014 r". Strona wskazała, że pomimo powyższego, termin powzięcia przez skarżącego wiedzy o istnieniu wskazanych dokumentów prywatnych i ich treści pozostał całkowicie poza przedmiotem ustaleń dokonywanych przez organ przy ocenie istnienia przyczyn wznowienia postępowania. W ocenie skarżącego działanie takie uznać należy za nieprawidłowe. W konsekwencji niepodjęcia przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy nastąpiło błędne i dowolne ustalenie, że podanie o wznowienie postępowania nie zostało wniesione w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, przez co naruszone zostały art. 147 zd. 1 K.p.a. w zw. z art. 148 § 1 oraz art. 7 K.p.a. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wchodzi więc tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Innymi słowy, sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy rozstrzygnięcie organu administracji publicznej jest słuszne, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., wynika, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Oznacza to, że sąd dokonuje oceny zaskarżonego aktu mając na uwadze wszelkie aspekty sprawy, nie zaś jedynie argumentację podniesioną przez stronę skarżącą. Z kolei w myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji (postanowienia) lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Poddawszy takiej kontroli zaskarżone postanowienie Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ono prawa, a w szczególności nie zawiera wskazanych w skardze wad procesowych, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem Minister Spraw Wewnętrznych utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. odmawiające wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r. w przedmiocie stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego przez A.O. Na wstępie zaznaczyć należy, że wznowienie postępowania to nadzwyczajny tryb postępowania umożliwiający uchylenie decyzji ostatecznej, w przypadku gdy prowadzone przed jej wydaniem postępowanie dotknięte było którąś z wad określonych w art. 145 § 1 k.p.a. lub gdy zaistniała przesłanka wskazana w art. 145a § 1 k.p.a., bądź w art. 145b § 1 k.p.a. Złożenie wniosku o wznowienie postępowania w sprawie obliguje organ do zbadania, czy łącznie zachodzą formalne przesłanki do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.) tj. ustalenia, czy: 1. decyzja, której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania, jest ostateczna, 2. wniosek o wznowienie postępowania pochodzi od strony, 3. podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów określonych w art. 148 § 1 i 2 k.p.a., 4. żądanie wznowienia postępowania oparte jest na powołaniu wyliczonych w art. 145 § 1 k.p.a. przyczyn wznowienia. Wystąpienie łącznie wszystkich wymienionych przesłanek uprawnia organ do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.), natomiast ich brak obliguje organ do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). Pierwsza faza postępowania o wznowienie polega zatem na zbadaniu, czy wniosek o wznowienie postępowania opiera się na podstawach wymienionych w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego, czy w świetle twierdzeń w nim zawartych został on złożony przez podmiot będący stroną postępowania i czy został zachowany termin z art. 148 k.p.a. Tylko gdy z twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, że wniosek składa podmiot niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany organ odmawia wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). W rozpatrywanej sprawie skarżący we wniosku o wznowienie postępowania z dnia 7 sierpnia 2014 r. niewątpliwie przywołał przesłankę wskazaną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., tj. wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję. W ocenie Sądu, organy rozpoznając wniosek skarżącego prawidłowo zastosowały przepis art. 149 § 3 k.p.a. i wydały postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. Wprawdzie w uzasadnieniu postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania zarówno organ I jak i II instancji odnosił się przede wszystkim do braku zachowania terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a. to zauważyć należy, że organy nie dostrzegły, iż wskazana przez skarżącego podstawa żądania wznowienia postępowania nie spełnia wymogów określonych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Wznowienie postępowania na podstawie określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. ograniczone jest kumulatywnym wystąpieniem trzech warunków: ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy muszą być nowe, tj. nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone przez stronę; nowe okoliczności faktyczne (nowe dowody) muszą istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej; nowe okoliczności faktyczne (nowe dowody) nie były znane organowi, który wydał decyzję. Natomiast we wniosku o wznowienie postępowania strona powołała się na dokumenty powstałe po dacie wydania ostatecznej decyzji Wojewody [...] odmawiającej potwierdzenia posiadania przez skarżącego obywatelstwa polskiego, co wyklucza istnienie tych dowodów w dniu [...] marca 2011 r. tj. w dacie wydania tej decyzji. Brak było zatem przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania. Z tej właśnie przyczyny, niezależnie od pozostałych wskazywanych przez organy administracji w uzasadnieniu postanowienia argumentów, w niniejszej sprawie należało odmówić wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. Pojawienie się nowej okoliczności po wydaniu ostatecznej decyzji, może stanowić jedynie podstawę do wszczęcia postępowania w nowej sprawie, nie można natomiast w tej sprawie wznawiać postępowania. Zaznaczyć należy, że wznowienie postępowania na podstawie okoliczności, które miały miejsce po wydaniu decyzji, stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 721/06). Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.