II FSK 2280/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Grażyna Nasierowska (sprawozdawca), Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, Sędzia WSA (del.) Wojciech Stachurski, Protokolant Dorota Rembiejewska, po rozpoznaniu w dniu 29 września 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 kwietnia 2015 r. sygn. akt I SA/Gd 1304/14 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 7 sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od J. K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z 21 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Gd 1304/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z 7 sierpnia 2014 r. w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki. Ze stanu faktycznego przyjętego przez Sąd pierwszej instancji wynikało, że decyzją z 20 marca 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. orzekł o odpowiedzialności podatkowej skarżącego (solidarnej ze spółką W. sp. z o.o. z siedzibą w D.) za zaległości podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2010 r. w kwocie 22.419,00 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w wysokości 8.450,00 zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w łącznej wysokości 1.624,50 zł. Decyzją z 7 sierpnia 2014 roku Dyrektor Izby Skarbowej w Gdańsku utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w sprawie zaistniały wszystkie przesłanki orzeczenia odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe spółki: postępowanie wobec skarżącego zostało wszczęte po dniu wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec spółki; w okresie, kiedy upływał termin płatności podatku dochodowego od osób prawnych, skarżący pełnił funkcję członka zarządu spółki; egzekucja prowadzona przeciwko spółce była bezskuteczna (w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego ustalono, że spółka nie posiada żadnego majątku, z którego egzekucja byłaby choćby w części skuteczna i pokryła istniejące zaległości podatkowe); skarżący nie wykazał, aby w rozpoznawanej sprawie zaistniały okoliczności zwalniające go z odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki (w szczególności nie wykazał, aby we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości, nie wskazał również składników majątku spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części). Skarżący wystąpił ze skargą na ww. decyzję, w uzasadnieniu podnosząc, że w toku postępowania podawał fakty związane z odwołaniem go z pełnienia funkcji członka zarządu z dniem 20 lipca 2011 roku oraz z przebywaniem na zwolnieniu lekarskim w okresie od października 2010 roku do kwietnia 2012 r. oraz w lipcu 2012 r. i mimo tych okoliczności, organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzupełnieniu skargi, pełnomocnik skarżącego zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 165 § 4 w zw. z art. 148 § 3 i art. 150 oraz art. 123 § 1, art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 199a § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.), przedstawiając dodatkową argumentację. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. We wskazanym na wstępie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny, odnosząc się do przedstawionej argumentacji, stwierdził, że procedura zastępczego doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania nastąpiła w zgodzie z wymogami zawartymi w art. 150 Ordynacji podatkowej. Przesyłka została doręczona na prawidłowy adres. Jakkolwiek pierwsza przesyłka nie została odebrana przez skarżącego, to jednak Sąd wskazał, że skarżący odebrał postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z 13 lutego 2014 r., jak również decyzję organu pierwszej instancji, które to pisma były przesłane na ten sam adres, co postanowienie o wszczęciu postępowania. O tym, że skarżący miał świadomość toczącego się postępowania świadczy także, zdaniem Sądu, jego pismo, sporządzone przed wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej (w którym odnosił się do kwestii związanych z pełnieniem przez siebie funkcji członka zarządu w spółce). Sąd podniósł przy tym, że w sprawie nie zachodził obowiązek ustanowienia kuratora do doręczeń - obowiązek organu do podjęcia kroków celem wyznaczenia kuratora nie dotyczy bowiem tych sytuacji, gdy pismo wysłane na prawidłowy adres nie jest odbierane przez adresata przesyłki. Odnosząc się do okoliczności trwałego i nieprzerwanego przebywania na zwolnieniu lekarskim przez skarżącego (co jego zdaniem wyłączało możliwość sprawowania funkcji członka zarządu i oznaczało brak wpływu na faktyczne kierowania sprawami spółki), Sąd stwierdził, że pozostawały one bez znaczenia dla ustalenia jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki - podstawą powstania tej odpowiedzialności jest bowiem sam fakt bycia członkiem zarządu. Z poczynionych zaś przez organy podatkowe ustaleń wynika, że skarżący został powołany do pełnienia funkcji członka zarządu spółki z dniem 24 września 2009 r. (co wynika z uchwały nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników spółki) i pełnił tę funkcję w czasie, kiedy upływał termin płatności podatku dochodowego od osób prawnych za 2010 rok. Sąd dodał przy tym, że zmiana charakteru obowiązków w zarządzie spółki polegająca na rezygnacji ze sprawowania funkcji prezesa zarządu nie wpływa na zakres odpowiedzialności skarżącego. Kolejno Sąd podniósł, że drugie z kolei niewykonane zobowiązanie spółki wynikało z nieopłacenia przez spółkę należności wobec ZUS z tytułu Funduszu Ubezpieczeń Społecznych za miesiąc czerwiec 2010 r., a termin wymagalności tego świadczenia przypadał na dzień 15 lipca 2010 r. Tym samym, spółka stała się niewypłacalna z dniem 16 lipca 2010 r. ponieważ był to pierwszy dzień opóźnienia drugiego z kolei zobowiązania pieniężnego; od tego też dnia istniały podstawy do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Wniosek o ogłoszenie upadłości spółki winien zatem zostać złożony najpóźniej w terminie do 30 lipca 2010 r. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, do sądu wniosek taki nie został złożony; nie złożono również wniosku o wszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości. Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał, aby zaistniały okoliczności, które jako niezależne, niezawinione przez członka zarządu doprowadziły do tego, że we właściwym czasie nie zgłosił on wniosków o jakich mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej. Sąd podniósł, że stan chorobowy i stałe przebywanie na zwolnieniach lekarskich, na co powołuje się strona, rozpoczął się od października 2010 r., a zatem już po zaistnieniu przesłanek do ogłoszenia upadłości spółki. W dacie, kiedy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości spółki, nie istniały zatem okoliczności natury zdrowotnej, które uniemożliwiały skarżącemu właściwe, należyte prowadzenie spraw spółki. Poza tym nie zostało udowodnione przez stronę, że choroba stanowiła okoliczność tego rodzaju, iż wyłączała możliwość zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Odnosząc się do kwestii przebywania skarżącego pod stałą opieką lekarza psychiatry (począwszy od 2005 r.) zwrócenia uwagi wymagało, w ocenie Sądu, to, że brak jest jakichkolwiek dowodów na to, aby również stan ten wyłączał możliwość zgłoszenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki (a przy tym, skarżący posiada i posiadał pełną zdolność do czynności prawnych). Sąd nie zgodził się także ze stwierdzeniem strony, jakoby obowiązkiem organu było wystąpienie do sądu powszechnego w toku postępowania podatkowego o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa na podstawie dowodów zgromadzonych w tym postępowaniu - okoliczności współpracy spółki z jej partnerami gospodarczymi zostały bowiem dokładnie wyjaśnione, a organom udało się zgromadzić obszerny materiał dowodowy, który umożliwił im samodzielne rozstrzygnięcie badanej kwestii. Końcowo Sąd stwierdził, że przeprowadzony przez Dyrektora Izby Skarbowej wywód w przedmiocie oceny zebranych dowodów jest w pełni logiczny i nie nosi cech dowolności. Analiza akt sprawy doprowadziła Sąd do przekonania, że organy podatkowe przeprowadziły kontrolowane postępowanie w sposób wyczerpujący, zaś uzyskane w ten sposób dowody zostały następnie poddane wnikliwej i poprawnej ocenie. W skardze kasacyjnej skarżący zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 z późn. zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") : 1) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 141 § 4 oraz art. 61 § 3 p.p.s.a - poprzez pominięcie i nieustosunkowanie się przez Sąd do wniosku pełnomocnika skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 7 sierpnia 2014 r., pomimo wykazania przez skarżącego zasadności ww. wniosku z uwagi na wyjątkowo trudną sytuację finansową i zdrowotną oraz wskazania, iż skierowanie bezpośredniej egzekucji w stosunku do skarżącego z wysokim prawdopodobieństwem będzie skutkowało pogorszeniem jego stanu zdrowia - co miało istotny wpływ na wynik sprawy; 2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 148 §1 i § 3 w zw. z art. 144.p. oraz art. 150 § 1 i art. 154 § 2 oraz art. 164 § 4 Ordynacji podatkowej - poprzez przyjęcie, iż zastosowanie fikcji doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania o sygn. [...] wydanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. w dniu 20 marca 2014 roku było zasadne z uwagi na konieczność "zapewnienia skuteczności czynności doręczenia pisma, także w przypadku gdy adresat świadomie utrudnia jej dokonanie" - podczas gdy było to pismo dopiero inicjujące postępowanie podatkowe wobec skarżącego, a zatem nie podejmując tego pisma w terminie nie mógł on mieć zamiaru utrudnienia postępowania - co miało istotny wpływ na wynik sprawy; 3) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 180 § 1 i § 2 w zw. z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej - poprzez zaaprobowanie niewyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego w sprawie, mającego na celu wypełnienie przesłanki niewypłacalności spółki W. sp. z o.o., tj. w zw. z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, a co za tym idzie naruszenie przepisów art. 121 § 1, art. 122 oraz art. 124 Ordynacji podatkowej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; 4) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej - poprzez dokonanie jego błędnej wykładni, przyjmując, iż użyty w art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej zwrot "pełnienie obowiązków członka zarządu" jest tożsame ze zwrotem "zajmowanie stanowiska" co jest niezgodne z wykładnią językową, która jest priorytetowa w polskim systemie prawnym. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania oraz rozstrzygnięcie o kosztach zastępstwa procesowego za drugą instancję, w ramach przyznanego prawa, pomocy nieopłaconej w części ani w całości, wg norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w Gdańsku wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych. W piśmie procesowym z 26 sierpnia 2015 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik skarżącego wniósł o odstąpienie, na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a., od zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego na rzecz organu, z uwagi na złą sytuację materialną skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga kasacyjna pozbawiona jest uzasadnionych przesłanek, wobec czego należało ją oddalić. Autor skargi kasacyjnej zarzuca naruszenie zarówno prawa materialnego, jak naruszenie przepisów postępowania. Oznacza to, że w pierwszej kolejności należy ustosunkować się do zarzutów, które dotyczą naruszenia przez sąd pierwszej instancji przepisów prawa procesowego. Dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo, że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany w sprawie przepis prawa materialnego. Należy też podkreślić, że to wnoszący skargę kasacyjną przytacza podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie (art. 176 §1 pkt 2 p.p.s.a.). Niniejsza skarga kasacyjna mogła być zatem przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w ramach ściśle określonych przez pełnomocnika skarżącego. W ramach zarzutów wywiedzionych na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. autor skargi kasacyjnej podniósł naruszenie przepisów z zakresu postępowania dowodowego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 180 § 1 i 2, art. 187 § 1 w zw. z art. 121 §1, art. 122 oraz art. 124 Ordynacji podatkowej. Wnoszący skargę kasacyjną kwestionuje zatem część postępowania dowodowego, odnoszącą się do gromadzenia dowodów przez organ podatkowy. W ramach zarzutów nie zakwestionowano bowiem oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, albowiem nie podniesiono zarzutu naruszenia art. 191 Ordynacji podatkowej. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej, Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że organ podatkowy nie dopuścił się wskazanych uchybień procesowych. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił kwestię dotyczącą niewypłacalności spółki. Spółka ta posiadała zaległość w płatnościach wynikającą z tytułu niezapłaconych należności wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz na Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego. Spółka stała się niewypłacalna z dniem 16 lipca 2010 r. (termin wymagalności świadczenia z tytułu FUS za czerwiec 2010 r. przypadał na dzień 15 lipca 2010 r.). W uzasadnieniu skargi kasacyjnej w ogóle nie odniesiono się do powyższych ustaleń. Zawarto jedynie stwierdzenia mające charakter przypuszczeń, m.in. :" trudnym jest – o ile w ogóle możliwym – do określenia w środku sezonu wakacyjnego czy kondycja finansowa Spółki zajmującej się prowadzeniem ośrodka wczasowego rzeczywiście wymaga złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości". Prawidłowo Sąd pierwszej instancji ocenił zastosowanie przez organy podatkowe procedury zastępczego doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania (art. 150 Ordynacji podatkowej). Skarżący miał świadomość toczącego się postępowania, bowiem kierował do organów podatkowych wyjaśnienia związane z pełnieniem przez siebie funkcji członka zarządu. Akta sprawy wskazują, że skarżący wiedział o toczącym się postępowaniu, o czym świadczy treść pisma skarżącego z 11 marca 2014 r. Nie doszło tym samym do naruszenia art. 123 §1 Ordynacji podatkowej. Niezasadne są uwagi wnoszącego skargę kasacyjną, że organy podatkowe miały obowiązek ustanowienia kuratora do doręczeń. Przepis art. 154 § 2 oraz art. 138 §2 Ordynacji podatkowej (przepisy te zostały uchylone z dniem 1 stycznia 2016 r.) dotyczyły osób fizycznych nieznanych z miejsca pobytu, dla których sąd nie wyznaczył przedstawiciela. Trudno zatem mówić o naruszeniu przepisów, które w rozpatrywanej sprawie nie mogły mieć zastosowania. Nie sposób również przyjąć za trafne uzasadnienie skargi kasacyjnej odnoszące się do licznych zwolnień lekarskich skarżącego z uwagi na wyjątkowy charakter sytuacji zdrowotnej, które usprawiedliwiały brak racjonalnej oceny kondycji finansowej spółki. Jak wynika z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego (wyrok z 20 kwietnia 2017 r., II CSK 435/16) występowanie objawów choroby psychicznej nie jest równoznaczne z niezdolnością do świadomego i swobodnego podjęcia decyzji i wyrażenia woli. Już w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 1960 r., I CO 25/60 (OSN 1961, nr 2, poz. 32) Sąd Najwyższy wyjaśnił, iż osoba pełnoletnia nieubezwłasnowolniona ma pełną zdolność procesową, chociażby była chora psychicznie ( por. także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2012 r., II CSK 36/12). Trafne jest natomiast spostrzeżenie wnoszącego skargę kasacyjną, że wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej powinien być rozpoznany przez Sąd pierwszej instancji. Wniosek ten nie był wszakże ponowiony na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym ani też nie został zawarty w skardze kasacyjnej, tym nie mniej Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wniesienie skargi do sądu z uwagi na art. 61 § 1 p.p.s.a. nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny może, ale nie musi, na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. W świetle tego przepisu przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie dokonuje oceny zasadności skargi, dlatego też wniosek taki powinien zawierać odrębne uzasadnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 61 § 3 p.p.s.a. nie miało wpływu na wynik sprawy. Skoro w skardze kasacyjnej nie zakwestionowano i nie podważono skutecznie stanu faktycznego ustalonego przez organ podatkowy i zaakceptowanego przez Sąd pierwszej instancji, to ocena zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego musi być dokonana przez pryzmat przyjętych ustaleń faktycznych. W tym kontekście zaś zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, podniesione w rozpoznawanej skardze kasacyjnej są bezzasadne. Chybiony jest zarzut naruszenia art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej, poprzez dokonanie jego błędnej wykładni. Zgodnie z tym przepisem odpowiedzialność członków zarządu spółki obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Orzekając o odpowiedzialności członka zarządu spółki organ podatkowy jest zobowiązany wykazać jedynie okoliczność pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie, kiedy upływał termin płatności zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczność egzekucji prowadzonej przeciwko spółce. Z kolei członek zarządu chcąc uwolnić się od tej odpowiedzialności może wykazać, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) bądź też, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy lub wskaże mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Skarżący został powołany do pełnienia funkcji członka zarządu spółki z dniem 24 września 2009 r. Już po zaistnieniu przesłanek do ogłoszenia upadłości spółki od października 2010 r. skarżący przebywał na zwolnieniach lekarskich. W dacie, kiedy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości spółki nie istniały okoliczności natury zdrowotnej, które uniemożliwiały skarżącemu należyte prowadzenie spraw spółki. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że użyte w treści art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej sformułowanie "pełnienie obowiązków członka zarządu" a nie "wykonywanie" oznacza, iż chodzi o zajmowanie stanowiska od momentu powołania do dnia odwołania. Podnoszona w uzasadnieniu argumentacja wnoszącego skargę kasacyjną, sprowadzająca się do możliwości faktycznego wykonywania obowiązków członka zarządu jest nie do przyjęcia. Przepis ten stanowi o pełnieniu funkcji członka zarządu, a nie o faktycznym, czy też rzeczywistym prowadzeniu spraw spółki. Pełnienie funkcji członka zarządu jest funkcją dobrowolną, wymagającą zgody osoby powołanej na to stanowisko. Charakter prawny funkcji członka zarządu oznacza nie tylko obowiązek wykonywania czynności zarządzających ale też zwiększony zakres odpowiedzialności. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 209, art. 204 pkt 1 p.p.s.a. W odniesieniu do wniosku pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne, w niniejszym wyroku nie zawarto rozstrzygnięcia dotyczącego tej kwestii. Zgodnie bowiem z art. 250 §1 oraz art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego na zasadzie prawa pomocy przyznaje się przez wydanie odrębnego postanowienia przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny. Odpowiadając na wniosek pełnomocnika skarżącego, dotyczący odstąpienia, na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a., od zasądzenia kosztów postępowania z uwagi na złą sytuację materialną skarżącego, podnieść należy, że Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia. Wyjaśnić przy tym można, że przyznanie stronie prawa pomocy nie implikuje obowiązku odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości lub w części (ustawodawca nie przewidział takich skutków), inne są cele tych regulacji: przyznanie prawa pomocy ma umożliwić stronie nieposiadającej wystarczających środków finansowych dochodzenie jej praw przed sądem, art. 207 § 2 p.p.s.a. znajduje natomiast zastosowanie, gdy sąd dopatrzy się szczególnych racji przemawiających za odstąpieniem od zasady odpowiedzialności stron za wynik postępowania. Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. Sąd działa w sposób uznaniowy - w niniejszej sprawie skład orzekający nie uznał, że zachodzi w niej przypadek szczególnie uzasadniony, o którym mowa w tym przepisie.