III SA/Kr 1381/14
WyrokWSA w Krakowie2015-02-05
Skład orzekający: Halina Jakubiec, Janusz Kasprzycki, Tadeusz Wołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczenia rodzinne przyznane na podstawie oświadczeń o braku zatrudnienia i dochodu męża, podczas gdy mąż był zatrudniony za granicą, mogą zostać uznane za nienależnie pobrane na podstawie świadomego wprowadzenia organu w błąd, jeśli nie ustalono jednoznacznie wysokości dochodu męża za granicą w roku poprzedzającym okres zasiłkowy?Ratio decidendi
Świadczenia rodzinne mogą zostać uznane za nienależnie pobrane na podstawie świadomego wprowadzenia organu w błąd tylko wtedy, gdy organ wykaże, że strona działała w złej wierze, wiedząc, że świadczenie jej się nie należy. Samo zatrudnienie męża za granicą nie przesądza o nienależnym pobraniu świadczeń, jeśli nie ustalono jednoznacznie wysokości dochodu, który miałby wpływ na prawo do zasiłku. Organy nie wykazały, że skarżąca świadomie wprowadziła w błąd organ, co skutkuje naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o ustaleniu wysokości nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. Skarżąca M. Z. pobrała zasiłek rodzinny i dodatki na dzieci w latach 2005-2006. Organy uznały świadczenia za nienależnie pobrane, twierdząc, że skarżąca świadomie wprowadziła w błąd organ, nie informując o zatrudnieniu męża za granicą i nie wskazując jego dochodów. Skarżąca kwestionowała tę decyzję, wskazując na brak środków do życia i opieszałość organu. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki (spr.) WSA Tadeusz Wołek Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2015 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Zaskarżoną decyzją z dnia 25 czerwca 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze , działając na podstawie art. 21 ust. 1 i ust. 2, art. 23a ust. 9, art. 30 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. jedn., Dz. U. 2013 r., poz. 1456 ze zm., zwanej dalej ustawą o świadczeniach rodzinnych) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa z dnia [...] 2013 r. nr [...] orzekającą o wysokości nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych przyznanych decyzjami Wójta Gminy nr [...] z dnia [...] 2005 r. oraz nr [...] z dnia [...] 2006 r. w kwocie 2444,00 zł, tj. zasiłek rodzinny na okres od dnia 1 września 2005 r. do dnia 31 sierpnia 2006 r.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją nr [...] z dnia [...] 2005 r., wydaną na wniosek M. Z. z dnia 5 sierpnia 2005 r., Wójt Gminy przyznał wnioskodawczyni świadczenie w formie zasiłków rodzinnych na dzieci B. i K. w kwocie po 43 zł miesięcznie na okres od dnia 1 września 2005 r. do dnia 31 sierpnia 2006 r.
Decyzją nr [...] z dnia [...] 2006 r., wydaną na wniosek M. Z. z dnia 15 maja 2006 r., Wójt Gminy przyznał wnioskodawczyni świadczenia w formie:
- zasiłku rodzinnego na trzecie dziecko w rodzinie uprawnionej do zasiłku – J. Z. w kwocie 53 zł miesięcznie na okres od dnia 1 maja 2006 r. do dnia 31 sierpnia 2006 r.,
- dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka J. Z. w kwocie 1000 zł jednorazowo,
- dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej w kwocie 50 miesięcznie na okres od dnia 1 maja 2006 r. do dnia 31 sierpnia 2006 r.,
- jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka w kwocie 1000 zł.
Decyzjami z dnia [...] 2010 r. nr [...] i nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy odpowiednio nr [...] z dnia [...] 2005 r. oraz nr [...] z dnia [...] 2006 r.
W uzasadnieniu podało, że ze względu na fakt, iż mąż wnioskodawczyni M. Z. od dnia 4 października 2004 r. podjął pracę na terenie Włoch, Wójt Gminy nie był organem właściwym do wydania decyzji w przedmiocie świadczeń społecznych. Na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w sprawach świadczeń rodzinnych realizowanych w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego, decyzje wydanie samorząd województwa.
Postanowieniami z dnia [...] 2010 r. Wójt Gminy przekazał sprawy wszczęte z wniosków M. Z. Marszałkowi Województwa do rozpatrzenia zgodnie z właściwością.
Decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...] Marszałek Województwa orzekł o ustaleniu wysokości nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych przyznanych decyzjami Wójta Gminy nr [...] z dnia [...] 2005 r. oraz nr [...] z dnia [...] 2006 r. w kwocie 2444,00 zł, tj. zasiłek rodzinny na okres od dnia 1 września 2005 r. do dnia 31 sierpnia 2006 r.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że składając wnioski o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego, M. Z. zobowiązała się poinformować organ wypłacający świadczenia rodzinne o zaistnieniu wszelkich zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych. Niemniej jednak nie poinformowała organu I instancji o rozpoczęciu przez jej męża M. Z. pracy na terenie Włoch. Ponadto nie wskazała dochodu uzyskanego przez męża na terenie Włoch. W aktach sprawy znajduje się oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej przez M. Z., że jej mąż M. Z. nie jest osobą aktywną zawodowo, jest osobą bezrobotną. Tym samym strona świadomie wprowadziła w błąd organ przyznający świadczenie.
Dalej organ I instancji podniósł, że na podstawie pisma Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej ustalono, iż M. Z. pobrała zasiłek rodzinny w okresie od 1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r. Świadczenia za ten okres są świadczeniami nienależnie pobranymi. Zgodnie z art. 30 ust. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych, kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych podlegają zwrotowi łącznie z ustawowymi odsetkami.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła M. Z., wskazując, że w okresach wskazanych w wydanej decyzji mąż pracował na terenie Włoch, jednak nie pobierał tam świadczeń rodzinnych. W kwietniu 2013 r. mąż wrócił do kraju i jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Również odwołująca nie ma pracy ani prawa do zasiłku. Jednocześnie wniosła o umorzenie należności z tytułu świadczeń nienależnie pobranych wraz z odsetkami.
Opisaną na wstępie, kwestionowaną skargą, decyzją z dnia 25 czerwca 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W jej uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działające jako organ odwoławczy wskazało, że w sprawie kluczowym zagadnieniem jest kwestia, czy pobrane na mocy decyzji wydanych przez Wójta Gminy nr [...] i nr [...], świadczenia rodzinne przyznane na dzieci B. Z., K. Z. i J. Z. były nienależnie pobranymi w rozumieniu przepisu art. 30 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Przepis art. 30 ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, że za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia rodzinne przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą te świadczenia.
W ocenie Kolegium, materiał dowodowy zgromadzony w aktach przemawia za przyjęciem, że M. Z. pobrała nienależnie świadczenia rodzinne przyznane na mocy decyzji wydanych przez Wójta Gminy nr [...] i nr [...]. Wnioskowane świadczenia rodzinne zostały przyznane na skutek świadomego wprowadzenia organu (Wójta Gminy) w błąd przez stronę.
Do wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami na dzieci B. Z. i K. Z. złożonego w dniu 5 sierpnia 2005 r. dołączone zostało oświadczenie (złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej przewidzianej w art. 233 kodeksu karnego) M. Z., że jest on osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, a w 2004 r. oraz do 2 sierpnia 2005 r. nie uzyskał żadnego dochodu. Również M. Z. nie wskazała dochodu uzyskiwanego przez męża za granicą. Następnie składając w dniu 15 maja 2006 r. wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami na dziecko J. Z., M. Z. złożyła oświadczenie (pod rygorem odpowiedzialności karnej przewidzianej w art. 233 kodeksu karnego), że jej maż nie jest aktywny zawodowo, jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku.
Organ II instancji podkreślił, że już w tym czasie M. Z. wykonywał pracę zarobkową na terenie Włoch. Jak wynika z pisma Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej z dnia 7 grudnia 2009 r., nr [...], M. Z. podlega ustawodawstwu włoskiemu od dnia 4 października 2004 r. Potwierdzeniem tego jest również znajdujące się w aktach sprawy tłumaczenie - wykonane przez tłumacza przysięgłego języka włoskiego - umowy stowarzyszeniowej z wkładem w postaci pracy, zawartej w dniu 4 października 2004 r. pomiędzy M. Z. a C. L., właścicielem i zarządcą jednoosobowej firmy L z siedzibą w M.
W świetle powyższego, w ocenie Kolegium, nie może budzić wątpliwości, że świadczenia rodzinne przyznane i wypłacone zostały M. Z. na skutek świadomego wprowadzenia w błąd, a więc są to świadczenia nienależnie pobrane.
Skargę na powyższą decyzję wniosła do WSA w Krakowie M. Z., podnosząc, że nakaz zwrotu świadczeń pozbawi ją środków do życia. Jednocześnie wskazała na fakt opieszałości organu II instancji w załatwieniu jej odwołania od decyzji Marszałka Województwa z dnia 26 listopada 2013 r.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę
do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż przeprowadzona według wskazanych wyżej kryteriów kontrola zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, wykazała, że decyzje te zostały wydane z naruszeniem prawa skutkującym ich uchyleniem.
Materialnoprawną podstawą orzekania organów był art. 30 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. jedn., Dz. U. 2013 r., poz. 1456 ze zm., zwanej dalej ustawą o świadczeniach rodzinnych).
W świetle ust. 1 tego przepisu, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, osoba która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu.
Jak stanowi ust. 2 art. 30 ustawy o świadczeniach rodzinnych, za nienależnie pobrane świadczenia uważa się:
1) świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania;
2) świadczenia rodzinne przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą te świadczenia;
3) świadczenia rodzinne wypłacone w przypadku, o którym mowa w art. 23a ust. 5, za okres od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, do dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenia rodzinne;
4) świadczenia rodzinne przyznane na podstawie decyzji, której następnie stwierdzono nieważność z powodu jej wydania bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa albo świadczenie rodzinne przyznane na podstawie decyzji, która została następnie uchylona w wyniku wznowienia postępowania i osobie odmówiono prawa do świadczenia rodzinnego.
Decydujące zatem znaczenie dla oceny prawidłowości wydanych w rozpatrywanej sprawie decyzji, ma dokonana przez orzekające organy wykładnia powyższych przepisów ustawy.
Podnieść należy, że w świetle definicji legalnej, zawartej w przytoczonym artykule 30 ww. ustawy, przez "świadczenie nienależnie pobrane" rozumieć należy tylko takie świadczenie pobrane przez osobę, której można przypisać określone cechy dotyczące stanu świadomości (woli) lub określone działania (zaniechania) (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 20 marca 2014 r., sygn. akt III SA/Gd 22/14; LEX nr ).
Od pojęcia tego odróżnić należy pojęcie "nienależnego świadczenia", które "występuje między wówczas gdy świadczenie zostaje wypłacone bez podstawy prawnej lub gdy taka podstawa odpadła." (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 13 stycznia 2011 r., sygn. akt II SA/Sz 780/10; LEX nr 754942).
O "nienależnie pobranym świadczeniu" można zatem mówić tylko na gruncie, jurysdykcyjnego, administracyjnego postępowania, w toku którego doszło do skonkretyzowania w decyzji administracyjnej czyjegoś uprawnienia i zaszła jednocześnie jedna z przesłanek wskazanych w art. 30 pkt 1 do 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Będą to więc na przykład sytuacje, gdy: decyzją administracyjną przyznano danej sobie świadczenie, a następnie do niej skierowano kolejną decyzję lub czynność materialno-techniczną potwierdzającą, odpowiednio, ustanie, zawieszenie prawa albo wstrzymanie wypłaty świadczenia ( pkt 1 ust. 2 art. 30 ustawy; tak W .Maciejko w: A. Korcz – Maciejko, W. Maciejko, Świadczenia rodzinne. Komentarz, 3 wydanie, Warszawa 2009, s.460), czy jak w tym konkretnym przypadku według organów, gdy osoba je pobierająca świadomie wprowadziła w błąd organ, a więc wszystkie te sytuacje, o których mowa w art. 30 ust. 2 pkt 1 do 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Poza zatem tą sferą - jurysdykcyjnego administracyjnego postępowania - znajduje się pojęcie "nienależnego świadczenia". Pojęcie to występuje na gruncie prawa cywilnego, w art. 410 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. jedn., Dz. U. z 2014 r., poz. 121 ze zm.), jako szczególna postać bezpodstawnego wzbogacenia się.
Wskazać jedynie należy, że w świetle doktryny prawa cywilnego "nienależne świadczenie" obejmuje między innymi takie sytuacje, gdy ktoś je spełnił, nie będąc w ogóle do tego zobowiązanym (względem nikogo) lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył (tzw. condictio indebiti ). "W piśmiennictwie jako przykłady sytuacji, w których powstaje condictio indebiti wskazuje się: omyłkowe udzielenie pożyczki, świadczenie z gwarancji, gdy brak materialnych przesłanek do jej wykonania, dostarczenie towaru pod zły adres, zawyżony czynsz, podwójna zapłata, wypłata odszkodowania z OC na rzecz rzekomo poszkodowanego, który następnie okazał się sprawcą szkody (por. P. Księżak, Bezpodstawne..., s. 177). Świadczenie jest nienależne, jeśli w chwili jego spełniania miało ono podstawę prawną, jednak później podstawa prawna odpadła (tzw. condictio causa finita ). Sytuacja taka będzie mieć miejsce np. w razie uchylenia się od skutków prawnych wadliwego oświadczenia woli (art. 84-88 k.c.), odwołania darowizny (art. 898 k.c.)..." (vide: Agnieszka Rzetecka – Gil, Komentarz do art. 410, LEX).
Trafnie zatem przyjmuje się w orzecznictwie sądowadministracyjnym, że zwrot świadczenia (na gruncie jurysdykcyjnego administracyjnego postępowania) obciąża tylko tego, kto przyjął świadczenie w złej wierze, wiedząc że mu się ono nie należy, co dotyczy zarówno osoby, która została pouczona, jak i osoby, która uzyskała takie świadczenie na podstawie nieprawdziwych zeznań, dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd instytucji zobowiązanej do wypłaty świadczenia.
A zatem, w tym stanie faktycznym, żeby móc przypisać skarżącej, że wprowadziła organy w błąd, jak to uznały organy, rzeczą tych organów było wykazanie takiego ukierunkowanego działania skarżącej na zatajenie bądź przedstawienie innymi niż są w rzeczywistości, okoliczności istotnych dla ustalenia zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami.
W rozpatrywanej sprawie orzekające organy - Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działające jako organ odwoławczy oraz Marszałek Województwa, jako organ I instancji – uznały, że zaistniała przesłanka, wskazana w ust. 2 pkt 2 in fine art. 30 ustawy o świadczeniach rodzinnych – świadomego wprowadzenia przez skarżącą w błąd organy. Organy podniosły bowiem, że skarżąca, składając wniosek w dniu 5 sierpnia 2005 r. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego, dołączyła oświadczenie (złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej przewidzianej w art. 233 kodeksu karnego) M. Z., że jest on osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, a w 2004 r. oraz do 2 sierpnia 2005 r. nie uzyskał żadnego dochodu. Następnie składając również w dniu 15 maja 2006 r. wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami na dziecko J. Z., złożyła oświadczenie (pod rygorem odpowiedzialności karnej przewidzianej w art. 233 kodeksu karnego), że jej mąż nie jest aktywny zawodowo, jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, podczas gdy z materiału dowodowego, w tym z pisma Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej z dnia 7 grudnia 2009 r., nr [...], wynika, iż M. Z. podlega ustawodawstwu włoskiemu od dnia 4 października 2004 r. i od tej daty był on osobą aktywną zawodowo.
Wobec powyższego ważnym do ustalenia jest też moment, od kiedy pobierane przez skarżącą na dzieci świadczenia rodzinne wraz z dodatkami, stały się świadczeniami nienależnie pobranymi. Decydujące znaczenie ma tutaj chwila, kiedy skarżąca dowiedziała się o okoliczności powodującej, od której prawo do świadczeń już jej nie przysługiwało, czy była to już chwila składania przez nią pierwszego z wniosków, czy też moment ten nastąpił później.
Znaczenie ma też określenie przez organy okoliczności prawnie relewantnej, tj. mającej wpływ na ustalenie prawa do zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami.
Organy stanęły na stanowisku, że okolicznością tą jest "celowe", jak zdaję się, nie poinformowanie organów w składanych oświadczeniach, że mąż skarżącej rozpoczął pracę na terenie Włoch i nie wskazanie dochodu uzyskanego przez męża na terenie Włoch.
Istotnie, z analizy art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, że zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty, 504,00 zł.
Dochód jest więc tą okolicznością decydującą o przyznaniu lub nie przyznaniu świadczenia.
Obowiązuje w tym zakresie generalna zasada, że dla ustalenia prawa do świadczenia w postaci zasiłku rodzinnego i dodatków decydujące znaczenie ma dochód z roku kalendarzowego poprzedzającego okres zasiłkowy, tj. poprzedzającego okres od dnia 1 września do dnia 31 sierpnia następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych.
Dochód jaki winny organy wziąć pod uwagę w tym przypadku, to dochód z roku 2004, bo w tej sprawie pierwszy z wniosków złożony został 5 sierpnia 2005 r., a wiec okres zasiłkowy to okres od 1 września 2005 do 31 sierpnia 2006 r.
Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy nie wynika, by mąż skarżącej pomimo zatrudnienia od 4 października 2004 r. w tym roku uzyskał dochód, czy też pobierał we Włoszech świadczenia rodzinne. Dochód taki, jak wskazują dokumenty zgromadzone w aktach sprawy, uzyskał dopiero w 2006 r.
Biorąc zatem to pod uwagę, a nawet treść art. 5 ust. 4a ustawy, to, samo, jak to ujmuje organ, "zatajenie" faktu zatrudnienia we Włoszech męża jeszcze nie mogło decydować o ustaniu prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków, lecz znaczenie miała kwestia dochodu, a tego organ w sposób jednoznaczny, a więc nie budzący wątpliwości, nie ustalił. W ogóle nie wypowiedział się, czy i jakie znaczenie mają wpisy w odpowiednich rubrykach dokumentu E-411, który wpłynął do Regionalnego Ośrodka Polityki społecznej w dniu 17 grudnia 2012 r.
Orzekające organy w motywach podjętych rozstrzygnięć, nie zawarły też rozważań co do tego, że skarżąca, jako wnioskująca o przyznanie świadczeń, a następnie osoba, która je pobrała, wiedziała lub obiektywnie mogła wiedzieć o faktach mających prawne znaczenie dla przyznania jej świadczeń. Niewystarczające jest zatem jedynie jednozdaniowe stwierdzenie przez Kolegium, po przedstawieniu w uzasadnieniu decyzji działania skarżącej, polegającego na złożeniu wraz wnioskami wskazanych oświadczeń, że w świetle powyższego nie może budzić wątpliwości, iż świadczenia rodzinne przyznane i wypłacone zostały P. M. Z. na skutek świadomego wprowadzenia w błąd, bez przedstawienia argumentacji w tym zakresie co do świadomości skarżącej. Również i za takie należy uznać stwierdzenia organu I instancji. Ugruntowane jest w orzecznictwie sądowadministracyjnym stanowisko, że nie można uznać za spełniające wymogi prawidłowego pouczenia przytoczenie treści przepisu, czy też przepisów. Pouczenie spełnia wymogi prawidłowego tylko wówczas, gdy jest zredagowane w sposób zrozumiały dla konkretnej osoby i w taki sposób, aby mogła jego treść odnieść do swojej sytuacji, by następnie wiedzieć, że określona okoliczność w jej sytuacji ma znaczenia dla przyznania jej uprawnienia, a jej zaistnienie rodzi po jej stronie obowiązek poinformowania organu o tym fakcie (por. m.in. wyroki NSA w Warszawie z dnia 8 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 1529/12; LEX nr 1339588, czy z dnia 27 października 2010 r., sygn. akt I OSK 981/10; LEX nr 745403.
Skoro organy, nie ustaliły istotnych dla treści rozstrzygnięcia okoliczności, to nie uprawnione było przypisanie skarżącej nie tylko zatajenia okoliczności, która nie mają znaczenia dla treści uprawnienia, bo sam fakt zatrudnienia jeszcze o tym nie decyduje, lecz dochód uzyskiwany za świadczoną pracę, jak i nie podania samej wielkości dochodu w sytuacji, gdy dokumenty nie odzwierciedlają, że rzeczywiście w 2004 r. dochód z tego tytułu mąż skarżącej uzyskał.
W ocenie zatem Sądu organy nie wykazały zaistnienia przesłanki z art. 30 ust. 2 pkt 2 ustawy, w konsekwencji brak było podstaw do wydania kontrolowanych rozstrzygnięć.
Powyższe wskazuje zdaniem Sądu, że dokonane przez organy obu instancji ustalenia stanu faktycznego są nieprawidłowe i naruszają przepisy postępowania – artykuły 7, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) – w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik tej sprawy.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło