IV SA/Wa 1965/14

WyrokWSA w Warszawie2015-02-05

Skład orzekający: Krystyna Napiórkowska, Agnieszka Wójcik, Wanda Zielińska-Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony małoletniemu dziecku cudzoziemca, który przebywa w Polsce na podstawie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, z uwagi na brak wykazania przez ojca sprawowania faktycznej władzy rodzicielskiej i pozostawania dziecka na jego utrzymaniu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej nie wykazały w sposób jednoznaczny, iż cudzoziemiec nie sprawuje faktycznej władzy rodzicielskiej nad swoim małoletnim synem ani że syn nie pozostaje na jego utrzymaniu. Biorąc pod uwagę odległość dzielącą ojca od syna, specyfikę pobytu ojca w Polsce oraz jego starania w utrzymywaniu kontaktu i podejmowaniu decyzji dotyczących syna, sąd uznał, że okoliczności te mogą spełniać przesłankę "faktycznego wykonywania władzy rodzicielskiej". Ponadto, organy nie wyjaśniły wystarczająco kwestii związanych z opieką sprawowaną nad dzieckiem przez rodzinę wnioskodawcy oraz ewentualnych ustaleń między rodzicami. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżone decyzje jako wydane z naruszeniem przepisów postępowania i prawa materialnego.
Stan faktyczny
Pan D. V. złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony dla swojego małoletniego syna. Organy administracji dwukrotnie odmówiły udzielenia zezwolenia, wskazując na brak wykazania przez ojca sprawowania faktycznej władzy rodzicielskiej i pozostawania dziecka na jego utrzymaniu. Po kolejnych odwołaniach, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję Wojewody odmawiającą zezwolenia. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym art. 53 ust. 2 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach oraz art. 8 EKPC.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2015 r. sprawy ze skargi D. V. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącego D. V. kwotę 557 (pięćset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W rozpoznawanej sprawie Pan D. V. w dniu 13 sierpnia 2012 r. wystąpił z wnioskiem do Wojewody [...] o udzielenie jego małoletniemu synowi, D. V., ur. dnia [...] sierpnia 1996 r., zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. W uzasadnieniu wskazał, że on sam przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, jak też, że jest w stanie zapewnić swojemu dziecku miejsce zamieszkania i utrzymania. Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. odmówił udzielenia małoletniemu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony powołując się na art. 57 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 53 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r. Nr 264, poz. 1573 z późno zm.). W uzasadnieniu tej decyzji, organ I instancji wskazał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że Pan D. V., do którego małoletni miałby dołączyć na podstawie udzielonego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, posiada stabilne i regularne źródło dochodu wystarczającego do pokrycia kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na utrzymaniu. Dodatkowo, ustalono, że małoletni będzie posiadał ubezpieczenie medyczne, ważne do dnia [...] września 2013 r. Organ podniósł również, że zmierzał do wnikliwego zbadania okoliczności przyjazdu małoletniego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W tym też celu przesłuchał Pana D. V., jak również pismem z dnia 5 października 2012 r. zwrócił się do Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w [...] z prośbą o przesłuchanie małoletniego. Małoletni jednak na przesłuchanie nie stawił się, w związku z czym Wojewoda [...] uznał, że nie jest możliwe przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie określonym wart. 53 ust. 1 pkt 7 ustawy o cudzoziemcach. W konsekwencji zastosował art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach w związku z tym przepisem prawa materialnego. Przedmiotowa decyzja została doręczona pełnomocnikowi Pana D. V. w dniu [...] listopada 2012 r. W dniu [...] listopada 2012 r. pełnomocnik wniósł za pośrednictwem Wojewody [...] odwołanie od powyższej decyzji do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję Wojewody [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ I instancji powinien dokonać dodatkowych czynności mających na celu ustalenie czy Pan D. V. posiada aktualnie stabilne i regularne źródło dochodu w rozumieniu art. 53b ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, ponownie wystąpić do Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w [...] o przesłuchanie małoletniego m. in. dla ustalenia celu jego przyjazdu i charakteru relacji łączących go z ojcem, jak też wezwać o przedstawienie dokumentów świadczących o pozostawaniu przez Pana D. V. w stałym kontakcie z synem oraz świadczących o podjęciu przez niego starań o zapewnienie synowi możliwości kontynuacji nauki w Polsce. Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. ponownie odmówił udzielenia małoletniemu D. V. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Podstawa materialnoprawna odmowy udzielenia zezwolenia w tym również przypadku została przez organ I instancji wywiedziona z art. 57 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 53 ust. 1 pkt 7 ustawy o cudzoziemcach (akta administracyjne Wojewody [...] nr [...], k. 95 - 96). W uzasadnieniu tej decyzji Wojewoda [...] stwierdził, że do dnia wydania przez niego kolejnej decyzji nie załączono do akt sprawy dokumentów świadczących o tym, że Pan D. V. pozostaje w stałym kontakcie z synem oraz świadczących o podjęciu przez niego starań celem zapewnienia małoletniemu możliwości nauki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do ukończenia 18 lat. Podkreślił również niemożność realizacji zaleceń Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców odnośnie przesłuchania małoletniego w [...], albowiem w piśmie z dnia [...] lipca 2012 r. Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w [...] odmówiła wykonania pomocy prawnej w postacie przeprowadzenia przesłuchań do protokołu obywateli tego państwa. W ocenie Wojewody [...] powyższe uprawniało go do zastosowania art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Przedmiotowa decyzja Wojewody [...] została doręczona pełnomocnikowi Pana D. V. w dniu [...] kwietnia 2014 r. W dniu 6 maja 2013 r. pełnomocnik Pana D. V. wniósł za pośrednictwem organu I instancji odwołanie od powyższej decyzji. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. ponownie uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy wskazał, że zaskarżona decyzja Wojewody [...] została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 K.p.a., zaś mając na uwadze zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 K.p.a.) należało ją uchylić i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po pierwsze, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców podniósł, że rozpatrzenia sprawy dokonano w oparciu o dokumenty, w oparciu o które nie dopełniono wymogu legalizacji, dlatego też do chwili obecnej nie wykazano pokrewieństwa pomiędzy Panem D. V. a małoletnim D V. W konsekwencji we wskazaniach co do dalszego postępowania organ odwoławczy zalecił Wojewodzie [...] wezwanie pełnomocnika strony do przedstawienia poświadczenia aktu stanu cywilnego (aktu urodzenia małoletniego) w formie legalizacji dokonanej przez konsula Rzeczypospolitej Polskiej po wcześniejszym uwierzytelnieniu przez właściwy organu kraju pochodzenia. Organ odwoławczy zalecił również m. in. ponowne szczegółowe przesłuchanie Pana D. V. na okoliczność sprawowania nad małoletnim faktycznej władzy rodzicielskiej, o której mowa wart. 53 ust. 2 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach (sprawowania rzeczywistej pieczy na osobą i jej majątkiem, zajmowania się jej wychowaniem, reprezentacją, zapewnieniem środków finansowych na potrzeby małoletniego) oraz zapewnienia małoletniemu środków utrzymania, jak też m. in. ustalenia w porozumieniu z Komendantem Głównym Straży Granicznej odnotowanych przekroczeń granicy Rzeczypospolitej Polskiej przez Pana D. V. oraz małoletniego oraz analizy stempli w dokumentach podróży celem poczynienia ustaleń związanych z możliwymi kontaktami bezpośrednimi tych osób, uwzględnienie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych poprzednich postępowań w sprawie legalizacji pobytu Pana D. V. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Przedmiotowa decyzja została doręczona pełnomocnikowi Pana D. V. w dniu 2 grudnia 2013 r. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. odmówił udzielenia małoletniemu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, podstawę odmową wywodząc z art. 57 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 53 ust. 1 pkt 7 oraz art. 53b ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Z uzasadnienia tej decyzji wynika przede wszystkim to, że w ocenie Wojewody [...] nie zostało wykazane to, że Pan D. V. sprawuje faktyczną władzę rodzicielską nad małoletnim, jak też, że małoletni pozostaje na jego utrzymaniu (nigdy nie partycypował w kosztach jego utrzymania). Przedmiotowa decyzja organu I instancji została doręczona pełnomocnikowi Pana D. V. w dniu [...] kwietnia 2014 r. (adnotacja z podpisem na urzędowym formularzu wniosku, akta administracyjne Wojewody [...], k. 3). W dniu 9 maja 2014 r. pełnomocnik Cudzoziemca wniósł za pośrednictwem organu I instancji odwołanie od powyższej decyzji do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. W dniu 13 maja 2014 r. inny pełnomocnik Pana D. V. również wniósł odwołanie od tej decyzji. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. Po zrelacjonowaniu przebiegu dotychczasowego postępowania w sprawie organ odwoławczy przedstawił swoje ustalenia faktyczne dotyczące dotychczasowego pobytu Pana D. V. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jego wyjazdów do [...], kontaktów z małoletnim D. V. Organ uznał po pierwsze za wiarygodny dokument urzędowy w postaci aktu urodzenia małoletniego wydany w dniu [...] maja 2012 r. przez organ [...], zaś swoją ocenę w tym zakresie oparł na treści noty kierowanej przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych [...] do Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w [...] (nota dostępna organom prowadzącym przedmiotowe postępowanie). Mimo jednak uznania, że małoletni D. V. jest synem Pana D. V., organ zakwestionował rzeczywisty charakter sprawowanej przez niego władzy rodzicielskiej nad małoletnim. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców podniósł bowiem obszernie: W szczególności organ odwoławczy kwestionuje możliwość sprawowania opieki i pieczy nad dzieckiem w sytuacji, gdy cudzoziemiec od czasu narodzin dziecka posiadał sposobność do przebywania z nim przez okres nieprzekraczający ok. 2 lat w perspektywie niemal 18 lat jego życia oraz nie łożył i nie loży na jego utrzymanie. Ojciec małoletniego twierdzi, co prawda, iż utrzymuje kontakt telefoniczny z synem. W ocenie tut. Organu, uznać należy tę formę kontaktu za niewystarczającą do utrzymywania ścisłych więzów rodzinnych. Odrębną kwestię od powyższej stanowi rozważanie, czy w danym stanie faktycznym ścisłe więzy rodzinne miały szansę zostać kiedykolwiek nawiązane. W ocenie tut. Organu materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowej sprawie zaprzecza temu twierdzeniu. W tym stanie rzeczy nie sposób uznać zatem, iż Pan D. V. sprawował nad małoletnim synem faktyczną "władzę rodzicielską". Organ odwoławczy zwrócił również uwagę na to, że art. 53 ust. 1 pkt 7, podobnie jak art. 53 ust. 2 i art. 54 ustawy o cudzoziemcach, są efektem transpozycji do polskiego krajowego porządku prawnego postanowień dyrektywy Rady 2003/86/WE z dnia 22 września 2003 r. w sprawie prawa do łączenia rodzin (Dz. U. EU. 2003. 251.12), której wydanie niewątpliwie stanowi wyraz poszanowania przez prawodawcę unijnego poszanowaniu prawa do życia rodzinnego. Postanowienie dyrektywy, któremu odpowiada art. 53 ust. 2 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach (z którego zaś należy wywieść wymóg pozostawania małoletniego na utrzymaniu rodzica oraz jednoczesny wymóg faktycznego sprawowania władzy rodzicielskiej), to art. 4 ust. 1 lit. c, w którym - w polskiej wersji językowej - mowa jest nawet o sprawowaniu opieki nad małoletnim przez członka rodziny rozdzielonej, a zatem cudzoziemca, do którego małoletni miałby dołączyć). W ocenie organu odwoławczego prawodawca unijny dał zatem wyraz temu, że pomiędzy osobami, które miałyby się połączyć w państwie członkowskim winny istnieć silne więzy, niezależnie od faktycznego rozłączenia, odpowiadające typowym relacjom między rodzicami a dziećmi, w których to przynajmniej o najważniejszych wydarzeniach w życiu dziecka powinien decydować właśnie rodzic. W konsekwencji organ odwoławczy stanowczo sprzeciwił się ewentualnej wykładni art. 53 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach zakładającej, że katalog członków rodziny, którzy mieliby dołączyć do cudzoziemców legalnie przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest otwarty i mieści się w nim przykładowo małoletnie dziecko, nad którym ów cudzoziemiec nie sprawuje faktycznie władzy rodzicielskiej. Organ wziął również pod uwagę ewentualny zamiar odbycia przez małoletniego kursu językowego w Polsce, jednak uznał, że jest to wyłącznie prosta konsekwencja zamierzonego pobytu małoletniego z ojcem, Panem D. V., jak też nie uzasadnia ta okoliczność zamieszkiwania małoletniego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie dłuższym niż 3 miesiące (art. 53a ust. 1 in fine ustawy o cudzoziemcach). Przedmiotowa decyzja organu odwoławczego została doręczona pełnomocnikowi Pana D. V. w dniu [...] lipca 2014 r. W dniu 22 sierpnia 2014 r. do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wpłynęła skarga Pana D. V. na powyższą decyzję. Decyzja organu odwoławczego została zaskarżona w całości i zarzucono jej: 1. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: - art. 138 § 2 w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, tj. nieprzeprowadzenie w sposób wyczerpujący postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia, czy wnioskodawca spełnia przesłanki do uzyskania zezwolenia, nie ustosunkowanie się wszystkich zarzutów i wniosków skarżącego, rozstrzygnięcie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego oraz brak należytej staranności w prowadzeniu sprawy; - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy organu pierwszej instancji, pomimo iż zachodziły podstawy do jej uchylenia, - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nie rozważenie przez organy obu instancji całokształtu okoliczności sprawy i wydanie rozstrzygnięcia z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, podczas gdy organ administracji publicznej zobligowany jest do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy oraz dokonania oceny okoliczności sprawy na podstawie całokształtu materiału dowodowego, - art. 12 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 35 k.p.a. poprzez przewlekłe prowadzenie sprawy oraz nie załatwienie sprawy bez zbędnej zwłoki, co skutkowało naruszenie zaufania Strony do władzy publicznej i wpłynęło da niemożliwość podjęcia "przez Pana N. H." ważnych decyzji dotyczących życia w Polsce Jego małoletniego syna, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; - art. 35 k.p.a. poprzez nie załatwienie sprawy bez zbędnej zwłoki, co miało istotny wpływ na rozpatrzenie niniejszej sprawy, gdyż prowadzone przez niespełna dwa lata postępowanie administracyjne skutkowało tym, iż D. V. stał się osobą pełnoletnią i miało negatywny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy; 2. mające wpływ na wynik sprawy naruszenie prawa materialnego, a mianowicie: - art. 53 ust. 2 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach polegające na błędnym przyjęciu, iż Skarżący nie wypełnia przesłanek wskazanych w tym przepisie, podczas gdy" N. H." w chwili złożenia wniosku (doręczenia żądania organowi administracji publicznej) był małoletnim dzieckiem Skarżący, nad którym Cudzoziemiec sprawuje władzę rodzicielską i który będzie go utrzymywał zaraz po przyjeździe do Polski; - naruszenie art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 z późno zm.) poprzez naruszenie życia prywatnego Skarżącego będące ingerencją władzy publicznej wżycie rodzinne człowieka w stopniu nieproporcjonalnie dużym do koniecznej ochrony bezpieczeństwa społecznego. Skarżący wniósł w skardze o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę organ odnosząc się do podniesionych w niej zarzutów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2012, poz. 270 ze zm. zwanej w dalszej części p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Rozpoznając niniejszą sprawę w oparciu o wskazane powyżej kryteria Sąd uznał, iż skargę należało uwzględnić, albowiem zaskarżona decyzja zastała wydana z naruszeniem przepisów prawa, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. zostały wydane pod rządami ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r. Nr 264, poz. 1573 z późn. zm.), która co prawda z dniem 1 maja 2014 r. utraciła moc obowiązującą na podstawie art. 521 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1650), to jednak zgodnie z art. 513 ust. 1 pkt 2 tejże właśnie ustawy do postępowań prowadzonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach, wszczętych przed dniem 1 maja 2014 r. i nie zakończonych do tego dnia decyzją ostateczną (data wejścia w życie ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach), stosuje się przepisy dotychczasowe. Nie ma zatem żadnych wątpliwości, że podstawę rozstrzygnięcia sprawy stanowiły przepisy ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach, zwaną dalej: "ustawą o cudzoziemcach". Zgodnie z przywołanym w sentencji decyzji art. 53 ust. 1 pkt 7 ustawy o cudzoziemcach zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udziela się cudzoziemcowi, który jako członek rodziny cudzoziemca, o którym mowa w art. 54, przybywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przebywa na tym terytorium w celu połączenia z rodziną - jeżeli okoliczność, która jest podstawą ubiegania się o to zezwolenie, uzasadnia jego zamieszkiwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Zgodnie z art. 53 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach za członka rodziny cudzoziemca, o którym mowa w ust. 1 pkt 13 i art. 54,uważa się: 1) osobę pozostającą z nim w związku małżeńskim uznawanym przez prawo Rzeczypospolitej Polskiej; 2) małoletnie dziecko tego cudzoziemca i osoby pozostającej z nim w związku małżeńskim uznawanym przez prawo Rzeczypospolitej Polskiej, w tym także dziecko przysposobione; 3) małoletnie dziecko tego cudzoziemca, w tym także przysposobione, pozostające na jego utrzymaniu, nad którym cudzoziemiec sprawuje faktycznie władzę rodzicielską; 4) małoletnie dziecko osoby, o której mowa w pkt 1, w tym także przysposobione, pozostające na jej utrzymaniu, nad którym sprawuje ona faktycznie władzę rodzicielską. Zgodnie z art. 54 ustawy o cudzoziemcach zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, o którym mowa wart. 53 ust. 1 pkt 7, udziela się członkowi rodziny cudzoziemca zamieszkującego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej: 1) na podstawie zezwolenia na osiedlenie się; 2) na podstawie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego WE; 3) posiadającego status uchodźcy; 3a) w związku z udzieleniem ochrony uzupełniającej; 4) co najmniej 2 lata na podstawie zezwoleń na zamieszkanie na czas oznaczony, w tym bezpośrednio przed złożeniem wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony dla członka rodziny - na podstawie zezwolenia wydanego na okres pobytu nie krótszy niż rok; 5) na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, o którym mowa wart. 53 ust. 1 pkt 17 i 18. Zgodnie z art. 53b ust. 1 ustawy o cudzoziemcach cudzoziemiec, o którym mowa w art. 53 ust. 1 pkt 1,2 ,7,9, 13, 14 i 16-18 oraz wart. 53a ust. 1 pkt 1-3, 3b i 4, jest obowiązany posiadać: 1) ubezpieczenie zdrowotne w rozumieniu przepisów o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych lub potwierdzenie pokrycia przez ubezpieczyciela kosztów leczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz 2) stabilne i regularne źródło dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu w przypadkach, o których mowa wart. 53 ust. 1 pkt 1,2, 7, 9, 13 i 14 oraz w art. 53a ust. 1 pkt 1 lit. b, pkt 2, 3b i 4; Zgodnie z art. 53b ust. 2 ustawy o cudzoziemcach warunek, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, jest spełniony także wtedy, gdy koszty utrzymania cudzoziemca pokrywa członek rodziny obowiązany do jego utrzymania, który zamieszkuje na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie do art. 53b ust. 5 ustawy o cudzoziemcach dochód, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, po odliczeniu kosztów zamieszkania, przypadający na każdego członka rodziny pozostającego na utrzymaniu cudzoziemca lub na cudzoziemca, gdy jest osobą samotną, musi być wyższy niż wysokość dochodu, od której przyznaje się świadczenia pieniężne z pomocy społecznej na podstawie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362, z późno zm.). Zgodnie zaś z art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej w związku z § 1 pkt 1 lit. a i b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r., poz. 823) prawo do świadczeń z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochodów nie przekracza kwoty 542 złotych, natomiast osobie w rodzinie - kwoty 456 złotych. Z kolei art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach cudzoziemcowi stanowi, że odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli nie spełnia wymogów, o których mowa wart. 53-53b. W rozpoznawanej sprawie słusznie organy przyjęły, że wniosek o udzielenie małoletniemu D. V. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony został oparty na art. 53 ust. 1 pkt 7 ustawy o cudzoziemcach, który w tej sprawie ma pozostawać w związku z art. 53 ust. 2 pkt 3 i art. 54 pkt 2 tej ustawy, albowiem małoletni (w chwili wydawania zaskarżonej decyzji) jest synem Pana D. V., zaś Cudzoziemiec ten swoje uprawnienie do pobytu w Polsce wywodzi z udzielonego mu zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej. Dlatego też, Cudzoziemiec, do którego ma w Polsce dołączyć syn, zobligowany był wykazać, iż małoletni jest jego synem, oraz że pozostaje on na jego utrzymaniu, jak również sprawuje on nad małoletnim faktycznie władzę rodzicielską. W sprawie nie ulega wątpliwości, iż wnioskodawca jest ojcem małoletniego. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uznał, że [...] akt urodzenia małoletniego, wydany w dniu [...] maja 2012 r., jest wiarygodnym źródłem informacji o zdarzeniach, które dokumentuje, opierając się w tym na odpowiedzi Ministerstwa Spraw Zagranicznych [...] na notę Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w [...]. Organy zakwestionowały jednak istnienie pozostałych elementów hipotezy normy wynikającej z tego przepisu, tj. sprawowania faktycznie przez Wnioskodawcę władzy rodzicielskiej nad małoletnim synem oraz elementu zależności finansowej (pozostawania na utrzymaniu). W tym miejscu, należy zauważyć, że art. 53 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, podobnie jak art. 53 ust. 1 pkt 7 oraz art. 54 tej ustawy są efektem transpozycji do polskiego krajowego porządku prawnego postanowień dyrektywy w sprawie prawa do łączenia rodzin. Niewątpliwie prawodawca unijny w tym akcie prawnym (wiążącym państwa członkowskie co do rezultatu) dał wyraz poszanowaniu dla prawa do życia rodzinnego, o jakim mowa wart. 8 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (motyw 2 preambuły). To poszanowanie jak słusznie podkreślił organ ma przejawiać się w założonym przez prawodawcę unijnego rezultacie, jakim jest ujednolicenie pomiędzy poszczególnymi państwami członkowskimi zasad wykonywania prawa do łączenia rodzin rozdzielonych, na które składają się cudzoziemcy legalnie mieszkający w państwach członkowskich oraz konkretni członkowie ich rodzin, pozostający w krajach pochodzenia (państwach trzecich). W procesie wykładni tychże przepisów prawa krajowego należy przede wszystkim uwzględniać konieczność osiągnięcia rezultatu założonego w dyrektywie. Prawodawca unijny założył zatem, że pomiędzy osobami, które miałyby się połączyć w państwie członkowskim winny istnieć silne więzy, niezależnie od faktycznego rozłączenia, odpowiadające typowym relacjom między rodzicami a dziećmi, w których to przynajmniej o najważniejszych wydarzeniach w życiu dziecka powinien decydować właśnie ten rodzic. W rozpoznawanej sprawie organy nie dały wiary wyjaśnieniom przedłożonym przez wnioskodawcę, mającymi wskazywać, iż utrzymuje on stały kontakt z synem i uznały, iż Pan D. V. nie sprawuje faktycznie władzy rodzicielskiej nad swoim małoletnim synem, jak również że syn nie pozostaje na jego utrzymaniu. Organy podkreśliły, że Cudzoziemiec przebywa w Polsce od ok. 18 lat (tj. od 1996 r.). Jego syn zaś z [...] nigdy nie wyjeżdżał. Okres, w którym Cudzoziemiec przebywa w Polsce (którego początek wyznacza opuszczenie na stałe [...]) pokrywa się z okresem życia małoletniego (ur. dnia [...] sierpnia 1996 r.). Przez okres przeszło 10 lat poprzedzających datę decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców Skarżący przebywał w [...] przez okres w sumie nieprzekraczający 2 lat. Jak wynika z zeznań Skarżącego, kontaktuje się on z synem telefonicznie. Porównanie treści zeznań złożonych przez Skarżącego przed Wojewodą [...] w dniu [...] października 2012 r. (akta administracyjne Wojewody [...], k. 63 - 64) oraz w dniu [...] stycznia 2014 r. wskazuje, że częstotliwość tej formy kontaktów miała ulec zwiększeniu. Cudzoziemiec zeznał również dwukrotnie, że nie przesyła synowi żadnych pieniędzy, a jedynie w czasie wizyt w [...] przekazuje mu pewne podarunki (para butów, wcześniej czekolada, cukierki). W dniu [...] stycznia 2014 r. zeznał dodatkowo, że małoletni przebywa na utrzymaniu matki oraz dziadka (tj. ojca Skarżącego). Powyższe zeznania złożone w różnych okresach czasu są zatem zasadniczo zbieżne i odpowiadają w swej treści oświadczeniu złożonemu w dniu [...] września 2012 r. przez Skarżącego pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań (akta administracyjne Wojewody [...], k. 44). Skarżący oświadczył wówczas wobec Wojewody [...], że nie ma on obecnie nikogo na utrzymaniu, a dopiero po przyjeździe do Polski na jego utrzymaniu pozostawać będzie jego syn. W ocenie organów kontakty telefoniczne, jak też wizyty Wnioskodawcy w [...] w przeciągu 18 lat, potencjalnie pozwalające na osobisty kontakt z synem pozostającym pod wyłączną opieką matki, są okolicznościami zdecydowanie niewystarczającymi do przyjęcia, że Wnioskodawca faktycznie wykonuje władzę rodzicielską nad małoletnim synem. Odnosząc się do stanowiska zaprezentowanego przez organy należy wskazać, iż w ocenie Sądu okoliczności przedstawione przez wnioskodawcę nie pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie, iż cudzoziemiec nie sprawuje faktycznej władzy rodzicielskiej nad synem. Przede wszystkim należy wskazać, iż wnioskodawca nie neguje faktu, że synem od urodzenia zajmuje się jego matka. Należy jednak wskazać, że mamy tu do czynienie z sytuacją, gdzie ojciec zdecydował się na emigrację ekonomiczną, najprawdopodobniej (nie wynika to z akt sprawy) przed urodzeniem syna lub zaraz po jego urodzeniu, niekoniecznie widząc o synu. Nie wyjechał przy tym do sąsiedniego kraju, oddalonego o kilkaset kilometrów, ale do kraju znajdującego się kilka tysięcy kilometrów dalej (ponad [...] km). Przy czym w Polsce przebywał on do 2004r. nielegalnie, co bez wątpienia uniemożliwiało mu osobisty kontakt z rodziną. Jak wynika z akt sprawy, po zalegalizowaniu swojego pobytu od [...] marca 2004r. wnioskodawca starał się przynajmniej raz w roku odwiedzać rodzinę (syna). Powyższe wynika wprost ze zgromadzonego materiału dowodowego. Również zeznania wnioskodawcy wskazują, iż utrzymuje on stały kontakt z synem, w tym podejmuje istotne decyzje dotyczące jego życia, wykształcenia jak np. wybór szkoły. Tym samym w ocenie Sądu w realiach niniejszej sprawy- biorąc pod uwagę dzielącą strony odległość, specyfikę pobytu skarżącego, nie można zarzucić wnioskodawcy, iż nie sprawuje on właściwie władzy rodzicielskiej nad synem. Oceniając relacje między rodzicem zamieszkującym za granicą a dzieckiem, organy nie mogą ograniczyć się jedynie do uznania, że nie są one typowe, bowiem z racji chociażby odległości dzielącej rodzinę nie mogą one za takie uchodzić. Ocena winna zatem dotyczyć tego czy w warunkach rozłąki (odległość, zasady pobytu, możliwości finansowe rodzica itp.), rodzic przy użyciu wszelkich dostępnych mu środków podejmuje niezbędne i możliwe realnie do wykonania czynności w celu utrzymania, podtrzymania kontaktu z dzieckiem, które uznać można za mieszczące się w pojęciu "faktycznego wykonywania władzy rodzicielskiej". Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy organy winny były ocenić, czy w sytuacji faktycznej, ekonomicznej wnioskodawczy to, iż starał się on przynajmniej raz w roku odwiedzić syna, dodatkowo utrzymywał z nim stały kontakt telefoniczny, oraz pozostawił go pod opieką nie tylko matki, ale i jego rodziny (ojca wnioskodawcy), jak również, iż miał i chce mieć wpływ na jego edukację, nie spełnia przesłanki "faktycznego wykonywania władzy rodzicielskiej". Odnosząc się z kolei do przesłanki "pozostawania małoletniego na utrzymaniu cudzoziemca" określonej w art. 53 ust. 2 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach należy wskazać, iż co prawda z akt sprawy- oświadczenia wnioskodawcy wynika, że nie łożył on na utrzymanie syna, jednak organy nie wyjaśniły kwestii związanej z zasadami związanymi z opieką sprawowaną na małoletnim przez rodzinę wnioskodawcy. Jak również nie wyjaśnił, czy np. pomiędzy rodzicami nie było ustaleń w tym zakresie, mając na uwadze, iż z akt sprawy wynika, że wnioskodawca przebywając w Polsce zgromadził środki finansowe na dalszą edukację syna w Polsce. Z uwagi na powyższe należy podkreślić, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie - wbrew stanowisku zaprezentowanemu przez organy nie pozwala na jednoznacznie przyjęcie, że wymóg z art. 53 ust. 2 pkt 3 o cudzoziemcach, dotyczący określonego stanu relacji faktycznych (wykonywanie władzy rodzicielskiej, stan zależności finansowej) w przypadku wnioskodawcy nie został spełniony. Rozpoznając przedmiotową sprawę organy winny również ocenić, przedmiotową sprawę pod kątem art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, zgodnie z którym każdy ma prawo do poszanowania swojego życia prywatnego i rodzinnego, swojego mieszkania i swojej korespondencji (ust.1). oraz podkreśla, iż cyt " Niedopuszczalna jest ingerencja władzy publicznej w korzystanie z tego prawa, z wyjątkiem przypadków przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób". Powyższe w ocenie Sądu uzasadnia konieczność uchylenia decyzji, jako wydanych z naruszeniem art. 7, 8, 15, 77 §1 i 107§3 k.p.a, poprzez nieuwzględnienie oraz nieodniesienie się do wszystkich okoliczności wskazanych przez wnioskodawcę w sprawie, co mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy . Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 uchylił obie zaskarżone decyzje. Jednocześnie na podstawie art.152 i 200 w/w ustawy Sąd rozstrzygnął w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło