VI SA/Wa 3518/14

WyrokWSA w Warszawie2015-02-06

Skład orzekający: Sławomir Kozik, Grzegorz Nowecki, Grażyna Śliwińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy dotyczącej nałożenia kary pieniężnej za przejazd bez uiszczenia opłaty elektronicznej, w szczególności stan konta użytkownika w systemie ViaTOLL w chwili stwierdzenia naruszenia?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, stwierdzając, że organy administracji publicznej nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, iż na koncie użytkownika systemu ViaTOLL brak było środków w chwili stwierdzenia naruszenia. Brak wyczerpującego zebrania i oceny materiału dowodowego, w tym sprzecznych danych dotyczących salda konta, naruszył zasady prawdy materialnej i swobodnej oceny dowodów, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia na kierowcę kary pieniężnej w wysokości 3000 zł za przejazd odcinkiem drogi krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Kierowca twierdził, że brak środków na koncie pre-pay wynikał z usterki urządzenia ViaTOLL i systemu, a nie z jego zaniedbania. Organy administracji utrzymały karę w mocy, uznając, że odpowiedzialność jest obiektywna i nie przewidziano okoliczności wyłączających karę. Kierowca zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji RP, ustawy o drogach publicznych oraz K.p.a., w tym błędne ustalenie stanu faktycznego i brak wszechstronnego zbadania sprawy.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, stwierdzono, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, oraz zasądzono od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant ref. staż. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2015 r. sprawy ze skargi D. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2012 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego D. D. kwotę 737 (siedemset trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [....] października 2013 r., nr [...], na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j. t. Dz. U. z 2013 r. poz. 260, zwanej dalej u.d.p.) oraz załącznika nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2011 r. nr 80, poz. 433 ze zm.), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b, art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2012 r. , poz. 1265, zwanej dalej u.t.d.), po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez D. D. od decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2012 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3000 zł za wykonywanie przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. [...] września 2012 r., ok. godz. 11:39, podczas monitorowania ruchu na odcinku autostrady [...] – węzeł S. w kierunku węzła M., na wysokości wjazdu na autostradę [...] węzeł D., skontrolowano za pośrednictwem urządzenia DSRC pojazd marki S. o nr rej. [...] (masa własna 8290 kg) wraz z przyczepą marki L. o nr rej. [...] (DMC 34000 kg) na okoliczność potwierdzenia wniesienia opłaty elektronicznej wymaganej od 1 lipca 2011 r. za korzystanie z dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną. Po dokonaniu skanowania pojazdu odczytano dane z urządzenia służącego do uiszczania opłaty elektronicznej. Kontrola wykazała, że [...] marca 2012 r. o godz. 07:56 na koncie pre-pay brak było środków. Na podstawie przeprowadzonej kontroli, protokołu przesłuchania strony, wydruku z karty kierowcy zainstalowanego w pojeździe ustalono, że kierowca pojazdu D. D. poruszał się odcinkiem drogi krajowej nr [...] – odcinek O. (granice państwa) – G. nie posiadając środków na konie pre-pay. Kierowca pojazdu D. D. oświadczył, że nie wiedział o braku środków na koncie pre-pay. Przebieg kontroli utrwalono w protokole, ale kierowca odmówił jego podpisania, ponieważ nie poczuwał się do winy. Nie wniósł również poprawek i uzupełnień. Pismem z [...] września 2012 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił D. D. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd drogą publiczną oraz wezwał stronę do złożenia wyjaśnień, dotyczących stwierdzonego w protokole kontroli naruszenia. W toku postępowania strona złożyła wyjaśnienia co do zebranego materiału dowodowego, w których podniosła, że sytuacja zaistniała nie z jej winy i poprosiła o odstąpienie od wymierzenia kary. Strona oświadczyła, że [...] marca 2012 r., po przekroczeniu granicy w O., stwierdziła uszkodzenie urządzenia VIATOLL i w związku z tym udała się do najbliższego punktu jego wymiany (stacja [...] przy węźle K. – autostrada [...]). Strona utrzymuje, że po wymianie urządzenia dalsza jazda odbywała się bez zakłóceń. Decyzją z [...] września 2012 r. nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego nałożył na D. D. karę pieniężną w wysokości 3000 zł z tytułu przejazdu odcinkiem drogi wymienionym w załączniku nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej, dokonanego bez uiszczenia należnej opłaty, o której stanowi art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. Pismem z [...] października 2012 r. D. D. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wskazał, że [...] marca 2012 r. ok. godz. 6:20 przekroczył granicę Polsko-[...] w O. i rozpoczął jazdę drogą krajową nr [...] w kierunku W. Po przekroczeniu pierwszej bramownicy systemu ViaTOLL okazało się, że urządzenie pokładowe OBU wydaje cztery krótkie sygnały dźwiękowe. D. D. utrzymuje, że niezwłocznie zadzwonił do swojego szefa, aby upewnić się, że na koncie znajdują się środki pieniężne, a po otrzymaniu potwierdzenia uznał, że uszkodzeniu uległo urządzenie pokładowe ViaBOX więc kontynuował jazdę do najbliższego punktu obsługującego system ViaTOLL (stacja [...] w miejscowości C. przy drodze krajowej nr [...]), aby wymienić urządzenie na sprawne i po wymianie urządzenia, kontynuował jazdę. Zdaniem Strony nowe urządzenie działało sprawnie. W piśmie Strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy i anulowanie kary, ponieważ w jej ocenie przyczyną zaistniałej sytuacji była usterka urządzenia, a nie uchybienie samej Strony bądź właściciela konta. Powołaną na wstępie decyzją z [...] października 2013 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ stwierdził, że okoliczności podnoszone przez skarżącego nie mogą stanowić podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, ponieważ ustawodawca nie przewidział okoliczności pozwalających na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków określonych w art. 13k ust. 1 u.d.p., w przypadku nieuiszczenia opłaty elektronicznej. Kary pieniężne wynikające z naruszenia przepisów ustawy o drogach publicznych są nakładane na podstawie obiektywnie stwierdzonych naruszeń. Wina i stopień ewentualnego zawinienia nie są przesłankami odpowiedzialności administracyjnej. Ponadto organ podkreślił, że wszystkie decyzje w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej mają charakter decyzji związanych. Zatem organ rozstrzygający sprawę nie ma możliwości wydania decyzji o innej treści niż ta, którą przewidują przepisy prawa, o ile zaistniał określony w tych przepisach stan faktyczny. Organ dodał, że § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2011 r. w sprawie wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania oraz przekazywania opłat elektronicznych i kar pieniężnych na rachunek Krajowego Funduszu Drogowego (Dz. U. z 2011 r., Nr 91, poz. 524) precyzuje, że wniesienie opłaty elektronicznej w formie, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 1 następuje przed rozpoczęciem korzystania z sieci dróg krajowych objętych opłatą elektroniczną, w kwocie nie mniejszej niż pozwalająca na odbycie planowanego przejazdu w całości. Tym samym organ uznał, że przed rozpoczęciem ww. przejazdu korzystający z dróg publicznych nie dopełnił tychże warunków. W opinii organu również doładowanie konta użytkownika odpowiednimi środkami, po dokonaniu przejazdu, za który powinna zostać uiszczona opłata elektroniczna, nie konwaliduje stwierdzonego podczas kontroli naruszenia. W związku z tym organ nie może umorzyć postępowania administracyjnego za stwierdzone w protokole kontroli naruszenie. W dalszej części uzasadnienia organ poinformował Stronę, że odpowiedzialność kierującego pojazdem nie jest uzależniona od tego w czyjej prawnej dyspozycji znajduje się pojazd, za przejazd którym nie uiszczono opłaty elektronicznej. Natomiast obowiązek posiadania urządzenia służącego do poboru opłaty elektronicznej zaopatrzonego w odpowiednią ilość środków pieniężnych jest obowiązkiem o charakterze bezwzględnym. W przypadku, gdy na koncie użytkownika nie znajduje się wystarczająca ilość środków pieniężnych, kierujący nie powinien poruszać się po drogach krajowych, za które pobierana jest opłata elektroniczna, a w przypadku wydania polecenia przez pracodawcę powinien odmówić jego wykonania jako sprzecznego z prawem. W przeciwnym razie świadomie naraża się na konsekwencje wymierzenia kary pieniężnej. D. D. [...] grudnia 2013 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie. Skarżący zarzucił organowi obrazę przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania: - art. 2 Konstytucji RP poprzez przeprowadzenie kontroli i nałożenie kary pieniężnej w sytuacji, gdy naruszenie przepisów o uiszczeniu opłaty za przejazd na drogach publicznych nastąpiło z winy urządzenia dostarczonego przez organy państwa w celu pobierania opłat; - art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p., poprzez jego błędną interpretację i błędne zastosowanie skutkujące koniecznością ukarania kierującego pojazdem bez względu na stopień i rodzaj zawinienia, podczas gdy przepis nie powinien zostać zastosowany i w konsekwencji Skarżący nie powinien zostać ukarany. Zdaniem Skarżącego przepis ten ma zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty wynika ze świadomego zachowania kierującego pojazdem kiedy to można zarzucić mu winę; - art. 7 K.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego zbadania sprawy, co uniemożliwiło dotarcie do prawdy obiektywnej; - art. 77 § 1 K.p.a. poprzez zaniechanie kompleksowego zebrania i zbadania całego materiału dowodowego, a w szczególności przez brak odniesienia się do pisma Skarżącego z [...] kwietnia 2013 r. i zawartych w nim zarzutów. Skarżący dodał, że w piśmie z [...] kwietnia 2013 r. wskazał na rozbieżność pomiędzy dokumentem przedstawiającym zestawienie pobranych opłat dla [...] marca 2012 r. dostarczonym przez spółkę Kapsch Telematic Services Sp. z o.o., wg którego saldo na początku tego dnia wynosiło 53,33 zł, a wydrukiem informacji dostępnej dla pracodawcy Skarżącego, z którego wynikało, że saldo końcowe na [...] marca 2012 r. wyniosło 741,03 zł. Organ nie wziął też pod uwagę zeznań M.K. – Koordynatora Wsparcia Technicznego w Dziale Obsługi Klienta w Kapsch Telematic Services Sp. z o.o., że "kwota, która pokazała się w systemie Self-care jest kwotą niepoprawną". Zdaniem Strony brak uiszczenia opłaty był spowodowany wyłącznie błędnym działaniem systemu. Skarżący za niedopuszczalne uznał, aby w demokratycznym państwie niesprawność systemu, za którego obsługę odpowiedzialny jest podmiot wybierany przez państwo, obciążała obywatela. Skarżący dodał, że w piśmie z [...] kwietnia 2013 r., wskazał, że [...] marca 2012 r. o godz. 8:53 pracodawca zapobiegawczo dokonał przelewu na kwotę 1000 zł. Pomimo uzupełnienia konta, podczas przejazdu przez kolejne bramki o godz.: (K. – N.) 09:01, (N.– O.) 09:05, (O. – K.) 09:06 w dalszym ciągu wydawało czterokrotnie krótkie sygnały dźwiękowe, do czego organ również się nie odniósł. Ponadto skarżący wniósł o zawieszenie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny pytania prawnego przedstawionego w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 201/13. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, nie podzielając podniesionych zarzutów i podtrzymując dotychczasową argumentację. Postanowieniem z 6 maja 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 101/14, Sąd zawiesił niniejsze postępowanie w związku z pytaniem prawnym z jakim wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 17 maja 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 201/13. Postanowieniem z 16 października 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 101/14, Sąd z urzędu podjął zawieszone postępowanie w związku z postanowieniem Trybunału Konstytucyjnego z 10 września 2014, sygn. akt P 36/13. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej także: "P.p.s.a."). W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione przez Skarżącego zarzuty są zasadne. Wychodząc od analizy regulacji prawnej mającej zastosowanie w niniejszej sprawie, należy wskazać, że obowiązek ponoszenia opłaty elektronicznej wynika bezpośrednio z przepisów ustawy o drogach publicznych. Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., "Korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony (...)". Według art. 13ha ust. 1 ustawy o drogach publicznych, "Opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, zwana dalej "opłatą elektroniczną", jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6", t.. w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Z art. 13ha ust. 3 u.d.p., jak i przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 13ha ust. 6 tej ustawy wynika, że powyższa opłata elektroniczna pobierana jest za przejazd po płatnych drogach krajowych lub ich odcinkach pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Stosownie natomiast do treści art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p., "Za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3.000 zł.". Z art. 5 ust. 1 pkt 1 u.d.p., wynika, że "Do dróg krajowych zalicza się autostrady i drogi ekspresowe oraz drogi leżące w ich ciągach do czasu wybudowania autostrad i dróg ekspresowych". W załączniku nr 2 pkt 5, do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej, został wymieniony odcinek drogi krajowej nr [...] – O.(granica państwowa) – G. W niniejszej sprawie kara pieniężna została nałożona na Skarżącego za przejazd bez uiszczenia należnej opłaty elektronicznej, ww. płatnym odcinkiem drogi krajowej nr [...]. W ocenie Sądu, materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych sprawy posiada istotne braki, które uniemożliwiają rozstrzygnięcie, podniesionych przez Skarżącego wątpliwości co do stanu konta Użytkownika w chwili stwierdzonego w sprawie naruszenia przepisów regulujących obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd ww. odcinkiem drogi krajowej nr [...]. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się, nadesłany przez podmiot odpowiedzialny za obsługę krajowego systemu poboru opłat działający w imieniu i na rzecz Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad - Kapsch Telematic Services Sp. z o.o., w piśmie z [...] marca 2013 r., wykaz pobranych opłat dla wszystkich pojazdów zarejestrowanych na umowie Użytkownika. Wykaz ten jednak obejmuje opłaty z dnia zdarzenia tj. z [...] marca 2012 r. Z wykazy tego oraz z wyjaśnień Koordynatora Wsparcia Technicznego w Dziale Obsługi Klienta w spółce Kapsch Telematic Services, M. K., przesłuchanej w charakterze świadka wynika, że: opłata elektroniczna za przejazd ww. odcinkiem drogi krajowej nr [...], [...] marca 2012 r. o godz. 07:56, nie została uiszczona z powodu braku środków na koncie Użytkownika, o północy tego dnia Użytkownik posiadał na koncie 53,33 zł., jednak środki te skończyły się o godzinie 01:53. Tymczasem Skarżący stwierdził, iż dzień wcześniej tj. [...] marca 2012 r., saldo końcowe konta Użytkownika wynosiło 741,03 zł., co potwierdził przesłanym do organu wydrukiem informacji dostępnej dla Użytkownika. Do powyższej rozbieżności odniosła się M. K. stwierdzając, iż powyższa kwota, która pojawiła się w systemie "Self-care", jest kwotą niepoprawną i że obecnie trwają prace nad udoskonaleniem funkcjonalności wyświetlania stanu salda w systemie "Self-care". W tych okolicznościach, Sąd powziął wątpliwość co do rzeczywistego stanu konta Użytkownika w chwili stwierdzonego przez organ, spornego naruszenia przepisów o opłacie elektronicznej. W aktach administracyjnych sprawy brak jest wykazu pobranych opłat dla wszystkich pojazdów zarejestrowanych na umowie Użytkownika z wcześniejszych dni, na podstawie którego można by prześledzić stan konta Użytkownika w dłuższym okresie czasu i potwierdzić stan salda na początku dnia zdarzenia tj. [...] marca 2012 r. Powyższej wątpliwości nie może usunąć samo stwierdzenie świadka, iż system "Self-care" wskazuję nieprawidłową kwotę, co samo w sobie może stawiać w wątpliwość legalność wydanych decyzji, Użytkownik bowiem mógł działać w zaufaniu do informacji pochodzących z sytemu i w przekonaniu, że posiada środki finansowe na koncie pre-pay. W powyższych okolicznościach organ powinien podjąć dalsze działania w celu pozyskania jednoznacznych dowodów potwierdzających stan konta Użytkownika, chociażby w postaci historii poniesionych i należnych opłat w dłuższym okresie czasu, co uwiarygadniałoby stan salda konta w chwili zdarzenia. Należy podkreślić, że Sąd orzeka na podstawie akt sprawy oceniając, jak już wskazano, zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego rozstrzygnięcie organu administracji publicznej. Obecnie Sąd nie jest w stanie, na podstawie akt administracyjnych sprawy, zweryfikować stanu konta Użytkownika w chwili przedmiotowego zdarzenia. Organ administracji publicznej, realizując zasadę prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 K.p.a., obowiązany jest do wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Ustalenie stanu faktycznego sprawy jest niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. Kierując się następnie normą prawa materialnego, organ ocenia, jakie fakty mają istotne znaczenie dla sprawy, czy wymagają one udowodnienia i jakie dowody dla udowodnienia tych faktów są potrzebne. Dlatego też na podstawie art. 77 § 1 K.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, zebranie całego materiału dowodowego to natomiast, zebranie dowodów dotyczących wszystkich mających znaczenie prawne dla sprawy faktów. Na podstawie całokształtu materiału dowodowego, organ administracji publicznej, zgodnie z zasadę swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 80 K.p.a., ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona. Ocena dowodu, to nic innego jak swoisty osąd organu o wartości materiału dowodowego. Osąd powinien być przeprowadzony swobodnie, jednak w ramach swobodnej oceny swoją ocenę organ obowiązany jest oprzeć na przekonywających podstawach i dać temu wyraz w uzasadnieniu. Swobodna ocena dowodów nie ma nic wspólnego z dowolną oceną dowodów, która jest najczęściej następstwem zaniedbań w toku postępowania dowodowego. Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne, znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności, czyli naruszenie swobodnej oceny dowodów, wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego, zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący. Zatem każdorazowe naruszenie zasady prawdy materialnej skutkuje również wadliwością oceny materiału dowodowego. Po zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu oceny całokształtu materiału dowodowego, organ administracji publicznej, na podstawie art. 107 § 3 K.p.a., jest następnie zobligowany do wskazania w uzasadnieniu rozstrzygnięcia faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, z przytoczeniem przepisów prawa. Odnosząc powyższe wymogi prawidłowo przeprowadzonego postępowania do niniejszej sprawy, Sąd stwierdza, że organy nie wyjaśnił sprawy wsposób wyczerpujący, pozwalający na jednoznaczne usunięcie wątpliwości czy na koncie Użytkownika w chwili spornego incydentu nie było środków pieniężnych. W związku z powyższym Sąd nie jest w stanie zweryfikować kluczowej okoliczności w niniejszej sprawie, w oparciu o którą organy dokonały subsumpcji prawnej stanu faktycznego sprawy do art. 13 ust. 1 pkt 3 i art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p. W tych okolicznościach Sąd stwierdza, iż przedmiotowa sprawa została rozstrzygnięta w oparciu o niepełny materiał dowodowy z naruszeniem zasady prawdy materialnej oraz zasady swobodnej oceny dowodów, co skutkuje również wadliwością uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Powyższe stanowi naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Organy Inspekcji Transportu Drogowego powinny w sposób wyczerpujący ustalić stan faktyczny i wykazać w sposób nie budzący wątpliwości iż w niniejszej sprawie, stan konta Użytkownika w chwili spornego incydentu, był zerowy, czego jednak nie zrobiły. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku, postanawiając o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 w zw. z art. 209 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło