II OZ 295/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Burmistrza Gminy i Miasta P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2015 r., sygn. akt VIII SA/Wa 1301/14 oddalające wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w sprawie ze skargi Burmistrza Gminy i Miasta P. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 6 lutego 2015 r., sygn. akt VIII SA/Wa 1301/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w sprawie ze skargi Burmistrza Gminy i Miasta P. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] października 2014 r. nr 2168/14 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Wskazując na przepis art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", Sąd podał, że w niniejszej sprawie żądaniem wstrzymania wykonania została objęta decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazująca Burmistrzowi wykonanie przeróbki dachu budynku gospodarczego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę poprzez wykonanie określonych prac wskazanych w decyzji. Zaskarżone zaś zostało postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji. Sąd I instancji zaznaczył, że wobec tego, iż decyzja ta nie została objęta skargą w sprawie, w toku postępowania w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia od niej odwołania nie jest dopuszczalne formułowanie zarzutów jej dotyczących, jak również wnioskowanie o wstrzymanie jej wykonania. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł skarżący domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez WSA. W uzasadnieniu wskazano, że WSA błędnie zinterpretował art. 61 § 1 i § 3 P.p.s.a. W szczególności, że zachodzi w sprawie relacja między art. 61 § 2 i art. 61 § 3 P.p.s.a., bowiem wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji został zgłoszony do organu administracji II instancji, a organ do tego wniosku się nie odniósł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły, wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002, z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej P.p.s.a., zgodnie z którym wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Przesłanki, jakimi powinien kierować się sąd przy rozstrzyganiu wniosku o wstrzymanie wykonania w sposób wyczerpująco zostały określone w art. 61 § 3 P.p.s.a., w myśl którego są nimi: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki te należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Pojęcie wykonania użyte przez ustawodawcę w art. 61 P.p.s.a. należy odnosić do wszelkich aktów i czynności poddanych kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny. W przedmiotowej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] października 2014 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] września 2014 r. o nałożeniu obowiązku wykonania przeróbki dachu budynku gospodarczego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę poprzez wykonanie określonych prac wskazanych w decyzji. W ocenie Sądu rozpatrując skargę na tego typu postanowienie można w ramach art. 61 § 3 P.p.s.a. objąć skarżącego ochroną tymczasową w zakresie wykonywania aktu wydanego w pierwszej instancji. Stanowisko Sądu odpowiada prezentowanemu w doktrynie poglądowi, że nie stoi na przeszkodzie, aby w przypadku wniesienia skargi na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, sąd administracyjny udzielił ochrony tymczasowej przed wykonywaniem decyzji organu I instancji. Innymi słowy wstrzymanie wykonania w drodze stosowania normy art. 61 § 3 P.p.s.a. rozstrzygnięcia administracyjnego (decyzji lub postanowienia) nie jest uwarunkowane tym, aby postanowienie sądu pierwszej instancji w zakresie udzielenia ochrony tymczasowej ograniczało się do orzeczenia organu wydanego w drugiej instancji. Brzmienie zdania 3 art. 61 § 3 P.p.s.a. odnoszące się do zakresu przedmiotowego udzielenia ochrony tymczasowej wzmacnia takie stanowisko, gdyż decyzja organu I instancji, mieści się w pojęciu "aktu wydanego w postępowaniu prowadzonym w granicach tej samej sprawy". A zatem, treścią art. 61 § 3 P.p.s.a. objęte będą zarówno akty zaskarżone jak i akty wydane w I instancji oraz akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli. Niezasadnie zatem nie rozpoznał Sąd I instancji wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji, Sąd powinien dokonać analizy sytuacji strony i ocenić czy istnieje konieczność udzielenia ochrony tymczasowej z uwzględnieniem akt sprawy (akt sądowych i akt administracyjnych). W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji odmówił wstrzymania wykonania decyzji organu I instancji nieprawidłowo wskazując, że żądaniem wstrzymania nie został objęty zaskarżony akt, podczas gdy decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] września 2014 r. jest decyzją wydaną w granicach tej samej sprawy. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na postawie art. 185 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.