I OZ 892/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z zażalenia Z.R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 1 czerwca 2015 r. o sygn. akt IV SAB/Wr 26/15 w sprawie z wniosku Z.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi Z.R. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu w przedmiocie weryfikacji decyzji Prezydenta Wrocławia z dnia 14 listopada 2012 r., nr [...] przyznającej zasiłek okresowy za październik, listopad i grudzień 2012 r. postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem WSA we Wrocławiu z dnia 25 marca 2015 r. odrzucono skargę Z.R. w sprawie. W dniu 7 kwietnia 2015 r. skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w celu zaskarżenia tego postanowienia. Zaskarżonym postanowieniem WSA we Wrocławiu odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu oraz umorzył postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż od kosztów sądowych skarżący jest zwolniony ex lege. Zdaniem Sądu doświadczenia w sprawach z udziałem skarżącego uprawniały do stwierdzenia, że domaganie się przez skarżącego prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu stanowi nadużycie tego prawa. Prawo pomocy stanowi tymczasem formę realizacji prawa do sądu i nie może być przyznane podmiotowi, który ze swojego prawa czyni nienależyty użytek. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Z.R. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W kwestii wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych potwierdzić należy, że skarżący, na mocy art. 239 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a., zwolniony jest w niniejszej sprawie z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych (opłat sądowych i wydatków). Odnośnie zaś kwestii ustanowienia skarżącemu pełnomocnika, wskazać należy, że skarżący niewykazał niezbędności takiego zabiegu dla ochrony jego praw, a zatem brak podstaw do zastosowania art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko WSA we Wrocławiu, że przyznanie prawa pomocy skarżącemu stanowiłoby nadużycie prawa do sądu. Spostrzec bowiem należy, że przy ograniczoności środków finansowych, przyznanie takiego prawa skarżącemu mogłoby implikować odmowę jego przyznania osobie realnie pragnącej skorzystać z ochrony sądowej praw i wolności. Godziłoby zatem w art. 45 ust. 1 Konstytucji. Postępowanie sądowe nie może być celem samym w sobie. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia.