VI SA/Wa 3784/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aneta Lemiesz po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. Z. na czynności podjęte przez Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej w trybie działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego postanawia odrzucić skargę Jednym pismem z dnia [...] października 2014 r. skarżący A. Z. wniósł do WSA w Warszawie skargę na czynności UP RP, tj.: nienależyte wykonywanie zadań przez UP RP i jego pracowników, a także naruszenie interesów skarżącego oraz bezczynność Urzędu Patentowego RP po powzięciu przez niego informacji o udokumentowanej publikacji świadczącej o przywłaszczeniu przez zgłaszającego autorstwa w postępowaniu wszczętym zgłoszeniem nr [...] o udzielenie patentu na wynalazek. Skarżący wniósł o: 1) unieważnienie, na podstawie art. 4 ust. 4 Konwencji Berneńskiej, całego postępowania dotyczącego zgłoszenia wynalazku [...]; Skarżący wyjaśnił, że zgodnie z ustawą z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1410, dalej powoływane jako p.w.p.), data zgłoszenia w wynalazku decyduje o dacie pierwszeństwa do uzyskania patentu. Z kolei "art 4 ust 4 Konwencji Berneńskiej wyłącza z "utworów ogłoszonych " dzieła architektoniczne (...) czego konsekwencją jest niemożliwość "prawnego ustalenia daty powstania dzieła". "Prawne ustalenie daty" to nic innego jak "data pierwszeństwa do uzyskania patentu" (s. 1 skargi). W związku z powyższym skarżący wniósł o powołanie biegłego rzeczoznawcy - architekta celem potwierdzenia, że zgłoszenie [...] zawiera dzieło architektoniczne i unieważnienie postępowania w całości; 2) uzupełnienie zastrzeżeń na stornie internetowej o informację o wybudowanym osiedlu mieszkalnym w miejscowości [...] gmina [...]. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że w sprawozdaniu o stanie techniki opublikowanym w systemie Register Plus nie zamieszczono informacji o publikacji projektu budowlanego oraz budowie ww. osiedla, co stanowi naruszenie zasad równości wobec prawa, a zatem stwierdził, że organ pozostawał w bezczynności w zakresie dokonania zmiany w serwisie Register Plus po powzięciu przez organ informacji o udokumentowanej publikacji świadczącej o przywłaszczeniu przez zgłaszającego autorstwa w postępowaniu wszczętym zgłoszeniem nr [...] o udzielenie patentu na wynalazek (VI SAB/Wa 79/14). W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że w dniu [...] lutego 2014 r. dostarczył do Urzędu kopie 2 decyzji administracyjnych z informacją o przywłaszczeniu autorstwa utworu architektonicznego. W ocenie skarżącego Urząd nie uznał tej informacji za "uzasadniony przypadek" i nie wystąpił o wyjaśnienia do zgłaszającego wynalazek [...]. Ponadto w ocenie skarżącego podnoszone przez Urząd argumenty dotyczące rozstrzygnięcia kwestii ewentualnego przywłaszczenia projektu nie są zasadne. Skarżący wniósł więc o zobowiązanie Urzędu do podjęcia czynności zmierzających do wyjaśnienia kwestii przywłaszczenia; 3) rozpatrywanie sprawy wynalazku [...] przy udziale eksperta posiadającego wyższe wykształcenie i praktykę zawodową w zakresie architektury. Dodatkowo wniósł o przesłuchanie w charakterze świadka eksperta rozpatrującego sprawę. Celem przesłuchania ma być sprawdzenie wiedzy i przygotowania do oceny przedmiotowego zgłoszenia; 4) uznanie czynności Urzędu za naruszające tajemnicę korespondencji, a tym samym jego dobra osobiste i majątkowe. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że jego pisma kierowane są do Urzędu, a Urząd udziela odpowiedzi nie tylko jemu, ale też innym osobom. Zdaniem skarżącego fakt poinformowania o jego postępowaniu strony przeciwnej tj. pełnomocnika zgłaszającego wynalazek [...], pozbawia go możliwości dowodowych, które z biegiem czasu mogą być ukryte lub zniszczone. Skarżący wyjaśnił, iż wyraził zgodę jedynie na załączenie do Register Plus informacji o utworze architektonicznym jako zastrzeżeniu do zgłoszonego wynalazku. Jego wolą nie jest publikowanie i przekazywanie korespondencji związanej z jego postępowaniem przed Urzędem Patentowym. Zdaniem skarżącego fakt przekazania przez Urząd odpowiedzi na jego pisma również do wiadomości zgłaszającego stanowi naruszenie tajemnicy korespondencji oraz jego praw majątkowych w toczącej się sprawie sądowej przez Sądem Okręgowym w [...]. Naruszeniem dóbr osobistych skarżącego jest również fakt, że Urząd wpływające od niego pisma dołączył do zgłoszenia wynalazku [...], w wyniku czego zgłaszający uzyskał do nich dostęp. Dodatkowym dowodem na brak zachowania tajemnicy korespondencji jest okoliczność, że rysunki przysłane przez skarżącego pojawiły się w systemie Register Plus, a potem zostały z niego usunięte. Organ w odpowiedzi na skargę wskazał, że wynalazek [...] pt. "[...] " został zgłoszony przez K. K., zam. w [...]. K. K. został również wskazany jako jedyny twórca tego wynalazku. A. Z. nie został wskazany jako zgłaszający, ani jako twórca zgłoszonego rozwiązania. A. Z. jest osobą trzecią w stosunku do postępowania w sprawie [...]. Organ wyjaśnił, że postępowanie w sprawie ww. wynalazku nie zostało zakończone. Zgłoszenie znajduje się na etapie badania zdolności patentowej. Pismem z dnia [...] października 2014 r. Urząd Patentowy zawiadomił zgłaszającego o istnieniu przeszkód do uzyskania patentu. Zgłaszającemu wyznaczono miesięczny termin na zajęcie stanowiska odnośnie podniesionych przez Urząd zarzutów. Termin ten jeszcze nie upłynął. UP RP zauważył ponadto, że podniesione przez skarżącego kwestie w większości były przedmiotem skargi wniesionej do Prezesa Urzędu Patentowego RP w dniu [...] września 2014 r. i Urząd odniósł się do nich w piśmie z dnia [...] września 2014 r., znak: [...]. Zdaniem organu treść skargi wskazuje, że skarżący kwestionuje sposób załatwienia jego skargi z dnia [...] września 2014 r. tj. kwestionuje treść pisma Urzędu z dnia [...] września 2014 r. Sąd stwierdza, że akt sprawy wynika, że w dniu [...].04.2011 r. do UP RP wpłynęło podanie K. K. o udzielenie patentu pod tytułem "[...]". W podaniu jako twórca wynalazku został wskazany K. K. Zgłoszenie zostało zarejestrowane pod nr [...]. Pismem z dnia [...].02.2014 r. skarżący wystąpił do UP RP z wnioskami: o nieudzielanie patentu dot. zgłoszenia nr [...] z dnia [...].04.2011 r. oraz o udostępnienie kopii ww. zgłoszenia patentu. Przesłał do UP także kopie: decyzji Starosty [...] z dnia [...].05.2010 r., projektu budynku jednorodzinnego 2 lokalowego z [...].04. 2010 r. sporządzonego przez skarżącego oraz oświadczenia o nabyciu praw autorskich od skarżącego przez B. Sp. z o.o. w [...], pisma K. K. z dnia [...].08.2011 r. i rysunku "FIG1". UP RP przesłał skarżącemu rysunki dotyczące zgłoszenia wynalazku pod tytułem "[...]" nr [...]. Poinformował także skarżącego, że uwagi przedstawione w piśmie z dnia [...].02.2014 r. zostaną wykorzystane w toku postępowania. Pismem z dnia [...].07.2014 r. wskazał, że jest on twórcą wynalazku i zgłaszający przywłaszcza sobie prawa autorskie. Pismem z dnia [...].07.2014 r. skarżący wystąpił do UP RP z wnioskiem o uzupełnienie na stronie internetowej zgłoszenia nr [...] o materiały (rysunki i dokumenty znajdujące się w posiadaniu Urzędu) i dane przedstawione w piśmie skarżącego z dnia [...].02.2014 r. Pismem z dnia [...].08.2014 r. Urząd poinformował skarżącego, że nie ma możliwości uzupełnienia informacji zawartych w serwisie Register Plus o dokumenty przez niego nadesłane przy piśmie z dnia [...].02.2014 r. Wyjaśnił ponadto, że serwis Register Plus zawiera jedynie jawne i dostępne każdej osobie trzeciej informacje o zgłoszeniu wynalazku oraz dokumentację zgłoszeniową nadesłaną do czasu publikacji w Biuletynie Urzędu Patentowego. Pismem z dnia [...] września 2014 r. skarżący wystąpił do UP RP z: - wezwaniem o usunięcie naruszenia prawa w postępowaniu, oraz - skargą na pismo UP RP z dnia [...] sierpnia 2014 r. Skarżący stwierdził w nim, że UP RP naruszył art. 266 p.w.p., ponieważ Urząd nie posiada w swoim składzie osoby z odpowiednim wyższym wykształceniem architektonicznym. Zażądał o powołanie odpowiedniego specjalisty w zakresie architektury. Nadto zarzucił Urzędowi naruszenie art. 46 i 47 p.w.p. ponieważ Urząd opublikował (bez stosownego upoważnienia skarżącego) jego utwór, przez co naruszył dobra osobiste. Zażądał usunięcia ze stron internetowych wskazanych w piśmie dokumentów. Urząd ponadto nie wykazał publikacji decyzji o pozwoleniu na budowę z projektem budowlanym osiedla mieszkaniowego w [...] gm. [...], z której wynika, że autorem projektu jest skarżący. Zażądał również aby jego korespondencja w tej sprawie nie była kierowana do zgłaszającego. Pismem z dnia [...].09.2014 r., znak: [...] UP RP odniósł się do pisma skarżącego z dnia [...].09.2014 r. Organ wyjaśnił, iż obowiązujące przepisy nie wprowadzają zasady, iż zgłoszenia z danej dziedziny techniki może rozpatrywać wyłącznie ekspert posiadający formalne wykształcenie z tej dziedziny. Istotnym jest natomiast by dane zgłoszenie zostało rozpoznane przez eksperta posiadającego wiedzę niezbędną do rozstrzygnięcia sprawy zwłaszcza, że oceny spełnienia przesłanek zdolności patentowej dokonuje się z punktu widzenia "znawcy", rozumianego jako fachowca dysponującego przeciętną wiedzą z danej dziedziny techniki (tak np. M. du Vail w "System prawa prywatnego, tom 14a, Prawo własności przemysłowej pod red. R. Skubisza, C.H. Beck, Instytut Nauk Prawnych PAN, Warszawa 2012, s. 325). Wyjaśnił również, że stroną w postępowaniu przed Urzędem Patentowym w sprawie uzyskania patentu na wynalazek jest zgłaszający – K. K. To zgłaszający, realizując swoje uprawnienia, może wpływać na jego przebieg, w tym np. kwestionować zasadność powierzenia danego zgłoszenia konkretnemu ekspertowi, wnioskować o zmianę eksperta, czy o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Takie uprawnienie nie przysługuje osobom trzecim. Organ podkreślił, że skarżący na obecnym etapie postępowania jest osobą trzecią, a tym samym nie dysponuje uprawnieniem pozwalającym na domaganie się zmiany eksperta prowadzącego sprawę, ani dopuszczenia dowodu z opinii biegłego z zakresu architektury. Organ przyznał rację skarżącemu, że na stronie internetowej Urzędu w serwisie Register Plus publikując dokumentację zgłoszeniową wynalazku [...] przez pomyłkę opublikowano przesłany przez skarżącego rysunek opatrzony jego pieczęcią i podpisem. Stwierdził jednocześnie, że błąd ten został naprawiony i wskazany rysunek został usunięty z serwisu. Podkreślił, że do chwili obecnej nie wpłynęły do Urzędu dokumenty potwierdzające nieprawidłowość tej informacji np. wyrok sądu stwierdzający, że inna osoba jest twórcą wynalazku, oświadczenie zgłaszającego. W związku z powyższym nadal w dokumentacji zgłoszeniowej jako jedyny twórca wskazany jest K. K. i taka informacja została opublikowana przez Urząd. Organ pouczył skarżącego, że zgodnie z art. 284 p.w.p., sprawy o ustalenie autorstwa wynalazku oraz o ustalenie prawa do patentu, rozstrzygane są przez sądy powszechne w trybie postępowania cywilnego na zasadach ogólnych. Wskazał, że zgodnie z art. 74 ustawy, w przypadku zgłoszenia wynalazku lub uzyskania patentu przez osobę nieuprawnioną, uprawniony może żądać umorzenia postępowania albo unieważnienia patentu. Może także żądać udzielenia patentu albo przeniesienia patentu na jego rzecz. Niemniej podstawą do wprowadzenia takiej zmiany w odniesieniu do konkretnego zgłoszenia wynalazku może być np. prawomocny wyrok sądu ustalający, że prawo do wynalazku przysługuje innej osobie niż wskazana w podaniu. Mając powyższe na uwadze UP podkreślił, że nie może dokonać zmiany zgłaszającego, czy twórcy wynalazku, opierając się wyłącznie na twierdzeniu skarżącego. Podkreślił, że na obecnym etapie, nie jest możliwe zrealizowanie prośby o wskazanie skarżącego jako twórcy zgłoszonego rozwiązania. Organ wyjaśnił nadto, że zgłaszającemu, jako stronie postępowania, przysługuje prawo wglądu do akt sprawy w każdym stadium postępowania. Uwagi osób trzecich wskazujące na istnienie okoliczności uniemożliwiających udzielenie patentu zawsze przesyłane są zgłaszającemu celem umożliwienia ustosunkowania się do podniesionych zarzutów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Z uwagi na treść skargi, która dotyczy zarówno czynności, jak i bezczynności organu - zarejestrowano dwie sprawy: na czynności UP RP podjęte w trybie postępowania określonego w dziale VIII k.p.a. (VI SA/WA 3784/14) oraz bezczynność organu po powzięciu informacji o udokumentowanej publikacji świadczącej o przywłaszczeniu przez zgłaszającego autorstwa w postępowaniu wszczętym zgłoszeniem nr [...] o udzielenie patentu na wynalazek w zakresie dokonania zmiany w serwisie Register Plus (VI SAB/Wa 79/14). Przedmiotem niniejszego postępowania jest skarga na czynności UP RP podjęte w trybie postępowania określonego w dziale VIII k.p.a., tj. pismo z dnia [...] września 2014 r. będące odpowiedzią na skargę z dnia [...] września 2014 r. Skarga podlega odrzuceniu. Na wstępie należy, zdaniem Sądu, wyraźnie wskazać, iż badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza, czy sprawa będąca jej przedmiotem należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres sądowej kontroli administracji określony został w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r. poz. 270 ze zm., określanej dalej jako "p.p.s.a."). Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Warunkiem merytorycznego rozpatrzenia skargi jest zatem złożenie jej na akt lub czynność objętych zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Na podstawie art. 3 § 3 cyt. ustawy, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że w dniu 18.04.2011 r. do UP RP wpłynęło podanie K. K. o udzielenie patentu pod tytułem "[...]". W podaniu jako twórca wynalazku został wskazany K. K. Zgłoszenie zostało zarejestrowane pod nr [...]. Postępowanie to nie zostało jeszcze zakończone. Pismem z dnia [...].02.2014 r. skarżący wystąpił do UP RP z wnioskami: o nieudzielanie patentu dot. zgłoszenia nr [...] oraz o udostępnienie kopii ww. zgłoszenia patentu. Przesłał do UP także kopie: decyzji Starosty [...] z dnia [...].05.2010 r., projektu budynku jednorodzinnego 2 lokalowego z [...].04. 2010 r. sporządzonego przez skarżącego oraz oświadczenia o nabyciu praw autorskich od skarżącego przez B. Sp. z o.o. w [...], pisma K. K. z dnia [...].08.2011 r. i rysunku "FIG1". Pismem z dnia [...].07.2014 r. skarżący wystąpił do UP RP z wnioskiem o uzupełnienie na stronie internetowej zgłoszenia nr [...] o materiały (rysunki i dokumenty znajdujące się w posiadaniu Urzędu) i dane przedstawione w piśmie skarżącego z dnia [...].02.2014 r. Pismem z dnia [...].08.2014 r. Urząd poinformował skarżącego, że nie ma możliwości uzupełnienia informacji zawartych w serwisie Register Plus o dokumenty przez niego nadesłane. Wyjaśnił ponadto jakie dokumenty podlegają opublikowaniu w serwisie. Pismem z dnia [...] września 2014 r. zatytułowanym "skarga na pismo UP RP z dnia [...] sierpnia 2014 r." skarżący zarzucił nienależyte wykonywanie zadań przez UP RP i jego pracowników, a także naruszenie interesów skarżącego. Zatem skarga została wniesiona w trybie art. 227 k.p.a. (dział VIII k.p.a.) W odpowiedzi na pismo skarżącego z dnia [...] września 2014 r. Urząd Patentowy w piśmie z dnia [...].09.2014 r., znak: [...] podkreślił, że nie może dokonać zmiany zgłaszającego, czy twórcy wynalazku, opierając się wyłącznie na twierdzeniu skarżącego. Zdaniem Sądu skarżący w skardze do sądu administracyjnego zakwestionował sposób załatwienia jego skargi z dnia [...] września 2014 r., vide: pismo Urzędu z dnia [...] września 2014 r. A zatem należało uznać, że skarga do Sądu dotyczy działania organu w zakresie postępowania określonego w Dziale VIII k.p.a. zatytułowanym "Skargi i wnioski". Mając na uwadze powyższe, skarga A. Z. jest niedopuszczalna, gdyż do skarg i wniosków na działalność organów państwowych i samorządowych uregulowanych przepisami Działu VIII k.p.a., nie mają zastosowania przepisy dotyczące sądowej kontroli administracji publicznej. W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie reprezentowany jest pogląd zgodnie z którym, w sprawach dotyczących postępowania skargowego uregulowanego w dziale VIII K.p.a., nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. postanowienie WSA w Warszawie z 24 listopada 2006 r. III SA/Wa 948/06, postanowienie NSA z 9 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1110/04). Skarga na zawiadomienie organu o sposobie załatwienia skargi złożonej w trybie art. 227 k.p.a., niezależnie od tego, jaka forma zostanie nadana temu zawiadomieniu, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna (post. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2004 r., sygn. akt II SAB/Wa 193/04). Działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków normowane przepisami działu VIII K.p.a. nie mają formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Biorąc pod uwagę powyższe należało stwierdzić, że skarga w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna, co skutkuje jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.