I SAB/Wa 614/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Tomasz Wykowski Protokolant referent stażysta Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2015 r. sprawy ze skargi M.M. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku M.M. z dnia 28 listopada 1990 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...] oznaczonej jako hip. "[...]", w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącej M.M. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M.M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] oznaczoną jako hip. [...]. Skarżąca zarzuciła Prezydentowi W. naruszenie art. 36 § 1 kpa w związku z art. 35 § 1 i 3 kpa w związku z art. 12 kpa, polegające na braku podejmowania działań bezpośrednio zmierzających do wydania rozstrzygnięcia w sprawie i wniosła o wyznaczenie Prezydentowi niezwłocznego terminu do wydania decyzji, o rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej "Ppsa" oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi przedstawiono przebieg postępowania podkreślając, że dnia 28 kwietnia 2010 r. M.M. wystąpiła do Prezydenta W. z wnioskiem o przyznanie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość. Wniosek ten ponowiony został pismem z dnia 8 października 2012 r. Skarżąca zaznaczyła, że wielokrotnie zwracała się do organu, zarówno telefonicznie, jak i listownie, o niezwłoczne rozpoznanie wniosku. Pismem z dnia 7 maja 2013 r. Prezydent wyznaczył termin rozpoznania sprawy do dnia 30 września 2013 r. W związku zaś z tym, że mimo toczącego się od ponad 4 lat postępowania sprawa nie została zakończona, pismem z dnia 23 maja 2014 r. wniesiono zażalenie na bezczynność Prezydenta do Wojewody [...]. Następnie pismem z dnia 3 lipca 2014 r. wezwano organ do usunięcia naruszenia prawa polegającego na bezczynności w rozpoznaniu wniosku o odszkodowanie. Zdaniem skarżącej, brak podejmowania jakichkolwiek czynności mających na celu rozpoznanie wniosku świadczy o rażącej bezczynności organu. Skarżąca wskazała ponadto stanowisko doktryny i orzecznictwa dotyczące bezczynności podkreślając, że skarga jest uzasadniona i zasługuje na uwzględnienie. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie oraz o nierozpoznawanie sprawy w trybie uproszczonym. Organ zaznaczył, że w toku postępowania zgromadzono szereg materiałów mających na celu określenie, czy nieruchomość spełnia przesłanki określone w art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz że w sprawie konieczne jest wykonanie operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości. Prezydent wskazał ponadto, że postanowieniem z dnia [...] września 2014 r., nr [...] Wojewoda [...] wyznaczył termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący 3 miesiące od daty doręczenia postanowienia, czyli od 3 października 2014 r. oraz że pismem z dnia 23 października 2014 r. strona została poinformowana, że postępowanie zostanie zakończone w terminie wyznaczonym przez Wojewodę we wskazanym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeżeli nie dopełnił on czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Instytucja skargi na bezczynność organu ma natomiast na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. Wydając orzeczenie sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, powinien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego (art. 7 kpa, art. 12 § 1 kpa i art. 77 § 1 kpa). Obowiązkiem sądu jest zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga na bezczynność Prezydenta W. zasługuje na uwzględnienie. Analiza dokumentów znajdujących się aktach administracyjnych sprawy przekazanych do Sądu wskazuje, że postępowanie w sprawie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość [...] wszczęte zostało na skutek wniosku M.M. z dnia 28 listopada 1990 r., który następnie ponowiony został w dniu 23 kwietnia 2008 r., w dniu 28 kwietnia 2010 r. i w dniu 8 października 2012 r. Z akt sprawy wynika co prawda, że organ podejmował czynności mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego i wydanie stosownego rozstrzygnięcia, jednakże nie można uznać, że czynności te podejmowane były zgodnie z zasadami określonymi w powołanych wyżej przepisach kpa. Zauważyć trzeba, że po wpłynięciu wniosku z dnia 28 listopada 1990 r. pierwsze czynności w sprawie podjęte zostały przez organ dopiero w maju i październiku 2008 r. (pismo z dnia 19 maja 2008 r. skierowane do Urzędu W. Delegatury Biura Geodezji i Katastru w [...] oraz pisma z dnia 8 października 2008 r. skierowane do Archiwum Państwowego W.). Kolejne działania w sprawie podjęte natomiast zostały po wydaniu w dniu [...] września 2012 r. przez Prezydenta W. decyzji rozpoznającej wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu ozn. hip. [...].Przy czym podkreślić należy, że powyższe działania ograniczyły się w istocie do wystosowania w dniu 21 listopada 2012 r. pisma do Zarządu [...] zawierającego prośbę o udzielenie informacji na podstawie jakich decyzji i w jakiej dacie nieruchomość zajęta została pod budowę [...]. Po uzyskaniu zaś stosownej odpowiedzi – co miało miejsce w dniu 22 marca 2013 r. - do dnia wniesienia skargi na bezczynność do sądu administracyjnego Prezydent W. nie podejmował w zasadzie żadnych działań mających na celu ustalenie istnienia przesłanek określonych w art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, umożliwiających przyznanie stosownego odszkodowania. Jak wynika z akt sprawy w dniu 7 maja 2013 r. wystosowane zostało jedynie pismo informujące o przyczynach niemożności rozpatrzenia wniosku w terminie określonym w art. 35 kpa oraz o przewidywanym terminie wydania stosownej decyzji do dnia 30 września 2013 r. W piśmie z dnia 23 października 2014 r. poinformowano z kolei, że w sprawie konieczne jest sporządzenie operatu szacunkowego nieruchomości oraz że decyzja wydana zostanie w terminie wyznaczonym w postanowieniu Wojewody [...] z dnia [...] września 2014 r. uznającym zażalenie na bezczynność Prezydenta za uzasadnione i wyznaczającym termin na podjęcie rozstrzygnięcia wynoszący 3 miesiące od daty doręczenia postanowienia, tj. od dnia 3 października 2014 r. Zauważyć trzeba, że Prezydent W. nie dochował zarówno terminu wyznaczonego w piśmie z dnia 7 maja 2013 r., jak i terminu wyznaczonego przez Wojewodę [...] w postanowieniu z dnia [...] września 2014 r. Do dnia rozpoznania skargi na bezczynność stosowna decyzja nie została wydana. W ocenie Sądu okoliczności powyższe jednoznacznie wskazują, że skarga jest uzasadniona. Nie ulega wątpliwości, że Prezydent W. nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kpa. Jak wskazano czynności mające na celu załatwienie sprawy i wydanie stosownego rozstrzygnięcia podejmowane były sporadycznie, w dużych odstępach czasu. Istotne jest przy tym, że za czynności zmierzające do zakończenia sprawy nie można uznać wystosowania pism informujących o niemożności załatwienia sprawy w terminie i wyznaczeniu nowego terminu jej załatwienia. W świetle przedstawionych wyżej okoliczności, a w szczególności wobec podejmowania przez Prezydenta W. jedynie nielicznych czynności mających na celu zakończenie sprawy i podejmowania ich z tak znacznym przekroczeniem terminów określonych w kpa, a także z uwagi na fakt, że postępowanie toczy się już niemal od ponad 14 lat, Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Mając zaś na względzie charakter i stopień skomplikowania sprawy oraz fakt, że w sprawie istnieje potrzeba sporządzenia operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości, Sąd uznał za właściwe zobowiązanie Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o odszkodowanie w terminie trzech miesięcy, od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 Ppsa orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 Ppsa w zw. z § 14 ust 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013, poz. 490).