IV SA/Wa 2347/14
WyrokWSA w Warszawie2015-02-10
Skład orzekający: Marta Laskowska-Pietrzak, Piotr Korzeniowski, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji budowlanej na działce położonej w granicach obszaru Natura 2000, uzasadnione potencjalnym negatywnym oddziaływaniem na cele ochrony tego obszaru, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji na działce w granicach obszaru Natura 2000, uzasadnione potencjalnym znaczącym negatywnym oddziaływaniem na cele ochrony tego obszaru, jest zgodne z prawem. Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo zastosowały zasadę przezorności i wykazały, że realizacja inwestycji może negatywnie wpłynąć na stan siedlisk przyrodniczych i gatunków chronionych, co uzasadnia odmowę uzgodnienia.Stan faktyczny
Skarżący C. G. złożył skargę na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ), które utrzymało w mocy postanowienie odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Działka inwestycyjna znajduje się w granicach obszaru Natura 2000. GDOŚ uznał, że inwestycja może znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony tego obszaru, w szczególności na siedliska łąkowe i gatunki motyli. Skarżący argumentował, że jego inwestycja nie przyczyni się do degradacji środowiska i że działkę nabył indywidualnie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.), sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2015 r. sprawy ze skargi C. G. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy oddala skargę
Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie [...] Dyrektora Ochrony Środowiska (dalej: organ II instancji, [...]DOŚ, organ odwoławczy) znak: [...] z [...] września 2014 r. wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. 2013, poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 60 ust. 1 w związku z art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz.U. 2012, poz. 647 ze zm., dalej u.p.z.p.), po rozpatrzeniu zażalenia pana C. G. z [...] lutego 2014 r., na postanowienie [...] Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] (dalej: [...]DOŚ w [...], organ I instancji) z [...] lutego 2014 r., znak: [....], w którym odmówiono uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na terenie działki o numerze ewidencyjnym [...] obręb [...], gmina [...] a w granicach obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty Natura 2000 [...] ([...]).
W postanowieniu znak [...], [...]DOŚ utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji znak: [...] z [...] lutego 2014 r.
Stan sprawy przestawiał się następująco:
W piśmie z [...] stycznia 2014 r., znak: [...], działając na podstawie art. 60 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p., Burmistrz Gminy [...] zwrócił się do [...]DOŚ w [...] o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na terenie działki o numerze ewidencyjnym [....], obręb [...], gmina [...]. W piśmie z [...] lutego 2014 r., znak: [...], [...]DOŚ w [...]. zwrócił się do Burmistrza Gminy [...] o udzielenie informacji czy organ rozważył ewentualne oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 [...] ([...]) zgodnie z art. 96 ust 1 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn.: Dz.U. 2013, poz. 1235, ze zm., dalej: u.u.i.ś.), oraz czy w toku postępowania zakończonego wydaniem decyzji o warunkach zabudowy z [...] kwietnia 2012 r., nr [...] dla terenu objętego inwestycją (dla działki, z podziału której wyodrębniona została przedmiotowa nieruchomość — nr ew. [...]), organ występował o uzgodnienie z [...]DOŚ w [...] w zakresie ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jedn.: Dz.U. 2013, poz. 627 ze zm., dalej: u.o.p.). Z odpowiedzi Burmistrza Gminy [...] wynika, że z uwagi na brak informacji o lokalizacji przedmiotowej nieruchomości w obszarze Natura 2000, wcześniej wydana decyzja o warunkach zabudowy nie była uzgadniana w przedmiotowym zakresie.
W postanowieniu z [...] lutego 2014 r., znak:[...], [...]DOŚ w [...] odmówił uzgodnienia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji.
W zażaleniu z [...] lutego 2014 r. na powyższe postanowienie, C. G. podniósł, że przedmiotową działkę nabył indywidualnie, nie biorąc pod uwagę innych działek znajdujących się na omawianym terenie i w związku z tym zwrócił się o rozpatrzenie jego zażalenia pod kątem tej jednej inwestycji. Jego zdaniem, budowa domu w żaden sposób nie przyczyni się do degradacji środowiska.
W postanowieniu z [...] września 2014 r., znak: [...], [...]DOŚ utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, organ II instancji wyjaśnił jaką wartość przyrodniczą reprezentuje planowany do zainwestowania teren i jego okolica (znajdujące się w granicach obszaru Natura 2000 [...] oraz, dlaczego istnieje realne prawdopodobieństwo, że realizacja wnioskowanej inwestycji (biorąc pod uwagę również oddziaływanie skumulowane) może osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, tj. narusza art. 33 ust. 1 u.o.p. Zdaniem [...]DOŚ, kluczową kwestią w przedmiotowej sprawie było rozstrzygnięcie czy przedsięwzięcie polegające na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na terenie działki o numerze ewidencyjnym [...], obręb [...], gmina [...], może znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony Obszaru Natura 2000 [...] ([...]).
Według [...]DOŚ, przedmiotowy obszar Natura 2000 został utworzony dla ochrony dwóch siedlisk łąkowych, tj. zmiennowilgotnych łąk trzęślicowych (Molinion) (kod 6410) oraz niżowych i górskich świeżych łąk użytkowanych ekstensywnie (kod 6510), a także czterech gatunków motyli dziennych, tj. przeplatki aurinii (Euphydryas aurinia), czerwończyka nieparka (Lycaena dispar), modraszka nausitousa (Maculinea nausithous) oraz modraszka telejusa (Maculinea teleius), dla których zachowania niezbędne jest występowanie roślin stwierdzonych na tego typu łąkach. Zdaniem organu II instancji, znaczenie zachowania wskazanych siedlisk (w tym trzęślicowych) potwierdzają informacje zawarte w standardowym Formularzu danych dla obszaru Natura 2000 [...], zgodnie z którym obszar ten może mieć istotne znaczenie dla przetrwania czerwończyka nieparka na [...]. Obejmuje on bowiem jedno z niewielu stanowisk tego gatunku we wschodniej części województwa potwierdzone po 2000 r.
Według [...]DOŚ, obszar ten może mieć kluczowe znaczenie dla ochrony jednego z ostatnich stanowisk modraszków telejusa i nausitousa oraz ostatniego znanego (w latach 1996-2006) stanowiska przeplatki aurinii w zlewni rzeki [...]. Obszar chroni rzadkie już na [...] zespoły ekstensywnych łąk wilgotnych (świeżych, kaczeńcowych i trzęślicowych) z krwiściągiem lekarskim (Sanguisorba officinalis) rośliną żywicielską gąsienic obu wymienionych modraszków oraz czarcikęsem łąkowym (Succisa pratensis), gatunkiem żywicielskim dla przeplatki aurinii. Dodatkowo wartość ostoi podwyższa w ocenie organu, obecność chronionych storczyków i innych roślin wskaźnikowych dla tego typu łąk. Zdaniem [...]DOŚ, zgodnie z danymi znajdującymi się w aktach sprawy, tj. mapą siedlisk przyrodniczych Natura 2000 [...], oraz mapą stanowiącą załącznik nr [...] do uchwały Rady Miejskiej w [...] nr [...] z [...] września 2012 r. w sprawie zmiany "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy [...]", wnioskowana inwestycja planowana jest do realizacji w centralnej części drugiego co do wielkości w ww. obszarze Natura 2000 płatu siedliska przyrodniczego stanowiącego przedmiot ochrony danego obszaru - zmiennowilgotnych łąk trzęślicowych ([...]) znajdującego się na południe od zwartej zabudowy wsi B.. W ocenie organu II instancji, uwzględniono stosunkowo niewielką skalę planowanego przedsięwzięcia, niemniej jednak wskazana lokalizacja inwestycji w centrum danego płatu siedliska nie tylko spowoduje bezpośrednie zniszczenie zajmowanej powierzchni, ale również zachodzi wysokie prawdopodobieństwo, że naruszona będzie spójność czynników funkcjonalnych i strukturalnych warunkujących zachowanie danego fragmentu siedliska w stanie niepogorszonym. Powyższe może doprowadzić do pogorszenia jego stanu zachowania, co z kolei mogłoby stanowić znaczące negatywne oddziaływanie na dane siedlisko w skali całego obszaru Natura 2000. Według [...]DOŚ, nie bez znaczenia pozostaje również fakt, iż zarówno planowana pod zainwestowanie działka jak i działki sąsiadujące powstały w wyniku podziału działki nr [...] na mniejsze. Fakt ten może być istotny w kontekście rozważania oddziaływania na obszar Natura 2000. [...]DOŚ uważa ponadto, że łąki trzęślicowe (6410) są ważnym siedliskiem dla wszystkich gatunków motyli będących przedmiotami ochrony na analizowanym obszarze Natura 2000. Występowanie tych gatunków jest bowiem uzależnione od obecności roślin pokarmowych (tzw. roślin żywicielskich) dla gąsienic tych gatunków, a w przypadku obu modraszków również obecności odpowiedniego gatunku mrówki.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie w dniu [...] października 2014 r., wniósł pan C. G..
W skardze podniesiono, że zaskarżone postanowienie najmocniej narusza interesy samego skarżącego, pomimo tego, że podmiotem, który powinien ustalić rzekomy negatywny wpływ inwestycji na obszar Natura 2000 był Burmistrz Gminy [...], a nie skarżący. Jednocześnie skarżący uważa, że skoro Burmistrz Gminy [...] nie dostrzegł problemów z przedmiotową inwestycją, to nie niosła ona ani dalej nie niesie ze sobą negatywnych konsekwencji dla środowiska. W skardze powtórzono także argument dotyczący indywidualnego zakupu nieruchomości. Na tej podstawie skarżący wywodzi, że ocena oddziaływania jego działki także winna zostać dokonana pod kątem jego indywidualnej inwestycji. W skardze skarżący zwrócił ponadto uwagę na brak świadomości "o tak skomplikowanym położeniu działki i konieczności uzyskania wymaganych aktualnie zezwoleń i opracowań oraz, "że działki na przedmiotowym terenie już zostały podzielone, a domy stoją".
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, podniesione w niej zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn.: Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. Należy nadto zauważyć, iż w myśl art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie [...]DOŚ znak: [...] z [...] września 2014 r. wydane po rozpatrzeniu zażalenia pana C. G. z [...] lutego 2014 r., na postanowienie [...]DOŚ w [...] z [...] lutego 2014 r., znak: [...], którym odmówiono uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na terenie działki o numerze ewidencyjnym [...], obręb [...], gmina [...] w granicach obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty Natura 2000 [...] ([...]).
Przedmiotowe postanowienie zostało wydane w ramach postępowania uzgadniającego projekt decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na terenie działki o numerze ewidencyjnym [...], obręb [...], gmina [...].
Wskazać należy, iż zgodnie z definicją zawartą w art. 5 ust. 2b u.o.p. obszar Natura 2000 to obszar specjalnej ochrony ptaków, specjalny obszar ochrony siedlisk lub obszar mający znaczenie dla Wspólnoty, utworzony w celu ochrony populacji dziko występujących ptaków lub siedlisk przyrodniczych lub gatunków będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty. Obszar mający znaczenie dla Wspólnoty to specjalny obszar ochrony siedlisk, zatwierdzony przez Komisję Europejską w drodze decyzji, który w regionie biogeograficznym, do którego należy, w znaczący sposób przyczynia się do zachowania lub odtworzenia stanu właściwej ochrony siedliska przyrodniczego lub gatunku będącego przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, a także może znacząco przyczynić się do spójności sieci obszarów Natura 2000 i zachowania różnorodności biologicznej w obrębie danego regionu biogeograficznego.
W przypadku gatunków motyli występujących na danych obszarach, celem wyznaczenia takiego terenu jest ochrona populacji dziko występujących gatunków motyli, utrzymanie i zagospodarowanie ich naturalnych siedlisk zgodnie z wymogami ekologicznymi, przywracanie zniszczonych biotopów oraz tworzenie biotopów. Głównym celem obszarów Natura 2000 jest wspieranie zrównoważonego rozwoju poprzez zachowanie różnorodności biologicznej, czyli świadome ukształtowanie relacji pomiędzy wzrostem gospodarczym, dbałością o środowisko, a zdrowiem człowieka. Prawidłowe funkcjonowanie obszarów Natura 2000 wymaga odpowiedniego strategicznego planowania przestrzennego, jak również właściwego zarządzania przedmiotami ochrony. W niniejszej sprawie tym przedmiotem jest Obszar Natura 2000 [...] ([...]). Szczególnie istotne znaczenie dla tej formy ochrony prawnej przyrody ma prawidłowe lokalizowanie inwestycji budowlanych w tym również obejmujących budowę budynków mieszkalnych jednorodzinnych.
Ochrona obszarów Natura 2000 polega w szczególności na ograniczeniu możliwości ingerencji, która mogłyby prowadzić do negatywnych skutków dla dóbr przyrodniczych objętych taką ochroną. Przedmiotowy obszar specjalnej ochrony Natura 2000, objęty jest ochroną właściwą dla tego obszaru na zasadach określonych w art. 33 ust. 1 i 2 u.o.p. Z przepisu tego wynika, iż zabrania się, z zastrzeżeniem art. 34 u.o.p., podejmowania działań mogących, osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności: 1. pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000 lub 2. wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub 3. pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami.
Należy podkreślić, że przepisy u.o.p. nie zawierają bezwzględnego zakazu zabudowy w obszarze Natura 2000, lecz zabraniają lokalizacji inwestycji mogących w znaczący sposób pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych, a także w znaczący sposób wpływać negatywnie na gatunki, dla ochrony których obszar został wyznaczony. Zdaniem Sądu, taka sytuacja, ma miejsce w niniejszej sprawie.
W myśl art. 33 ust. 3 u.o.p., przedsięwzięcia, które nie są bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynikają z tej ochrony, mogące znacząco oddziaływać na te obszary, wymagają przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, na zasadach określonych w u.u.i.ś. Za znaczące negatywne oddziaływanie na obszar Natura 2000 zgodnie z definicją zawartą w art. 3 ust. 1 pkt 17 u.u.i.ś., rozumie się oddziaływanie na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności działania mogące: pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony została wyznaczony obszar Natura 2000, lub pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami.
Podkreślenia wymaga, iż postępowanie środowiskowe jest niezależne od postępowania jakie toczy się przed organem uzgadniającym inwestycję z punktu widzenia ochrony przyrody. Oznacza to, że organ uzgadniający projekt decyzji o warunkach zabudowy pod względem wymagań ochrony przyrody winien dokonać we własnym zakresie oceny jego oddziaływania na środowisko przyrodnicze ze wskazaniem, czy inwestycja może w znaczący sposób pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych i w znaczący sposób wpływać negatywnie na gatunki, dla ochrony których został utworzony obszar Natura 2000.
Zgodnie z art. 96 ust. 1 u.u.i.ś., Burmistrz Gminy [...] jako organ właściwy do wydania decyzji wymaganej przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia, innego niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, był obowiązany do rozważenia, przed wydaniem tej decyzji, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Pojęcie "oddziaływanie" w odniesieniu do planowanej inwestycji, oznacza wywoływanie zmiany lub utrzymywanie stanu rzeczy. W literaturze przyjmuje się, że w pojęciu "oddziaływanie" chodzi "o jakąkolwiek zmianę środowiska czy jego elementu na niekorzyść, ale w porównaniu ze stanem przed podjęciem danego działania, a nie w odniesieniu do hipotetycznego stanu idealnego czy określonego np. standardami jakości (zob. M. Górski, [w:] Prawo ochrony środowiska. Komentarz, Warszawa 2014, s. 935). Należy zatem zawsze ustalić stan wyjściowy, który następnie uległ pogorszeniu. Dokonując wykładni pojęcia "znaczące oddziaływanie" można odwołać się do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, który w swoim orzecznictwie przyjmuje, że: "Wynik dokonania odpowiedniej oceny skutków planu lub przedsięwzięcia, wynikający z art. 6 ust. 3 zdanie pierwsze dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory, jest uzależniony od przesłanki istnienia prawdopodobieństwa lub zagrożenia, że będą one w istotny sposób oddziaływać na dany teren. Uwzględniając w szczególności zasadę ostrożności, zagrożenie takie występuje wówczas, kiedy na podstawie obiektywnych okoliczności nie można wykluczyć, że plan lub przedsięwzięcie będzie oddziaływać na dany teren w istotny sposób" (wyrok ETS z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie C-98/03, LEX nr 226059). Zgodnie z tym poglądem należy więc w praktyce przyjąć, że jeżeli skutki realizacji konkretnego przedsięwzięcia będą do końca przewidywalne i ze wstępnych ocen będzie wynikało, że nie może ono znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, to przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko nie będzie konieczne. Jeżeli natomiast skutki takie są trudne do przewidzenia i hipotetycznie mogą być znaczące – wówczas przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko będzie obligatoryjne (tak: K. Gruszecki, Komentarz do ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, LEX/el., 2013, nr: 144556).
W przedmiotowej sprawie organ Burmistrz Gminy [...] nie wykonał swojego ustawowego obowiązku, poprzez zaniechanie rozważenia czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, jak również nie wyjaśnił tej kwestii w odpowiedzi z [...] lutego 2014 r. na pismo [...]DOŚ w [...] z [...] lutego 2014 r. Zdaniem [...]DOŚ, takie oddziaływanie może mieć miejsce. Sąd podziela stanowisko [...]DOŚ, według którego w niniejszej sprawie Wójt Gminy [...], nie wypełnił dyspozycji art. 96 u.u.i.ś., czym uniemożliwił przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Należy zgodzić się z organem, że realizacja inwestycji w oparciu o treść przedłożonego do uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na terenie działki o numerze ewidencyjnym [...], obręb [...], gmina [...], może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 [...] ([...]), co oznacza, że ww. przedsięwzięcie narusza art. 33 ust. 1 i 3 u.o.p. i stanowi przesłankę do odmowy uzgodnienia przedłożonego projektu decyzji. Zdaniem Sądu, organ w sposób prawidłowy wykazał ten stan w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia oraz szczegółowo uzasadnił swoje stanowisko w tym zakresie.
W ocenie Sądu, organy administracji przeprowadziły postępowanie wyjaśniające zgodnie z przepisami art. 7, art. 77 k.p.a., a jego wyniki znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia sporządzonego zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. Powołany przez skarżącego argument dotyczący tego, że na przedmiotowym terenie "domy stoją" nie mogły znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie. Sąd podziela stanowisko organu II instancji, z którego wynika, że każda sprawa ma indywidualny charakter i w każdej sprawie stan faktyczny jest inny pomimo, że różne sprawy mogą dotyczyć tego samego rodzaju inwestycji tj. budowy budynku mieszkalnego wolnostojącego. Zdaniem Sądu, zajęte stanowisko organu w zaskarżonym postanowieniu jest wynikiem prawidłowo przeprowadzonej analizy sposobu zagospodarowania tych terenów.
Należy podkreślić, że zastosowanie art. 33 ust. 1 u.o.p. jest bezpośrednią konsekwencją obowiązywania zasady przezorności uregulowanej w art. 6 ust. 2 p.o.ś. W przypadku ochrony obszarów Natura 2000 wyrazem realizacji zasady przezorności jest szczególny rodzaj procedury oceny oddziaływania na środowisko uregulowanej w u.u.i.ś. W literaturze wyrażono pogląd, według którego "Istotą zasady przezorności jest więc przyjęcie iż w sytuacji, kiedy nie można wiarygodnie uzasadnić, że oddziaływanie jest nieznaczące, może być ono znaczące, a racjonalne wątpliwości co do ryzyka wystąpienia oddziaływania są przesłanką na rzecz dokonania oceny i zawsze interpretuje się je «na korzyść środowiska» a nie «na korzyść inwestycji»". (zob. Realizacja zasady przezorności na obszarach Natura 2000, [w:] A. Kaźmierska-Patrzyczna, M.A. Król (red.), Problemy wdrażania systemu Natura 2000 w Polsce, Szczecin-Łódź-Poznań 2013, s. 64). Organy obu instancji prawidłowo zastosowały zasadę przezorności.
Według zasady przezorności, dopuszczalne jest ograniczenie bądź zakaz realizacji inwestycji budowlanej mogącej osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności: pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000 lub wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami, także w sytuacji, gdy ta możliwość nie została jeszcze w pełni, naukowymi metodami, dowiedziona i wykazana.
W ocenie Sądu, zasada przezorności w ochronie obszarów Natura 2000 oznacza, że należy zapobiegać wszelkim potencjalnym zagrożeniom dla tych obszarów poniżej poziomu, od którego należy już liczyć się z prawdopodobieństwem zaistnienia zagrożenia, wykorzystując w tym celu osiągnięcia techniki uwzględniając również zasadę proporcjonalności. W stosowaniu zasady przezorności w ochronie obszarów Natura 2000 istotne znaczenie ma zatem odsunięcie wszelkich potencjalnych zagrożeń, które pojawiają się poniżej poziomu, od którego występuje prawdopodobieństwo wystąpienia czynników, które mogą negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000. Obowiązywanie zasady przezorności jest możliwe w przypadku zaistnienia potencjalnego ryzyka związanego z realizacja planowanego przedsięwzięcia, nawet w sytuacji, kiedy to ryzyko nie może być w pełni udowodnione, udokumentowane lub jego skutki nie mogą być w pełni ustalone z uwagi na niewystarczający stan danych naukowych i wiedzy technicznej. Zdaniem Sądu, taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.
Odnosząc się do dalszych zarzutów podniesionych w skardze, należy stwierdzić, że niedopełnienie obowiązku przez Burmistrza Gminy [...] nie mogło określić zakresu czynności wykonywanych przez organy uzgadniające. Z odpowiedzi Burmistrza wynika, że z uwagi na brak informacji o lokalizacji przedmiotowej nieruchomości w obszarze Natura 2000, wcześniej wydana decyzja o warunkach zabudowy nie była uzgadniana w przedmiotowym zakresie. Powyższej informacji organ uzgadniający odmówił zgodności ze stanem faktycznym, gdyż informację o propozycji utworzenia obszaru Natura 2000 [...] ([...]) Burmistrz Gminy [...] otrzymał wraz z pismem z dnia [...] kwietnia 2009 r., znak:[...], a przedmiotowy obszar został uznany za mający znaczenie dla Wspólnoty decyzją Komisji Europejskiej z [...]stycznia 2011 r. Powyższe nie miało wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. W swojej odpowiedzi Burmistrz gminy [...] nie odniósł się do obowiązku wynikającego z art. 96 ust. 1 u.u.i.ś.
W sprawie wniosku skarżącego o indywidualne rozpatrzenie niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organu II instancji wyjaśniono, że zgodnie z art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p., organ wydający decyzję o warunkach zabudowy, jest zobowiązany uzgodnić jej projekt z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska w odniesieniu do innych niż parki narodowe i ich otuliny obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody tzn. m.in. obszarów Natura 2000.
W niniejszej sprawie istotne znaczenie miało to, że lokalizacja inwestycji przewidziana została w centrum wskazanego w zaskarżonym postanowieniu płatu siedliska, która zdaniem organu nie tylko spowoduje bezpośrednie i nieodwracalne zniszczenie zajmowanej przez inwestycję powierzchni, ale również zachodzi wysokie prawdopodobieństwo, że naruszona będzie spójność czynników funkcjonalnych i strukturalnych warunkujących zachowanie danego fragmentu siedliska w stanie niepogorszonym. W ocenie Sądu, organ zasadnie przyjął, że powyższe może doprowadzić do pogorszenia jego stanu zachowania, co z kolei mogłoby stanowić znaczące negatywne oddziaływanie na dane siedlisko w skali całego obszaru Natura 2000.
Odnosząc się do podniesionego w skardze argumentu dotyczącego podziału działki i wybudowanych już domów, zdaniem Sądu, wyjaśniono, że w toku postępowania odwoławczego organ II instancji wziął pod uwagę fakt, że nieruchomość, której zabudowy dotyczy niniejsze postępowanie powstała z podziału większej działki, ale również to, że sposób podziału działek znajdujących się w okolicy (w granicach analizowanego siedliska przyrodniczego będącego przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000) może sugerować ich planowane przeznaczenie pod zabudowę. Organ II instancji, wziął również pod uwagę istnienie budynku zlokalizowanego na północny wschód od terenu będącego w centrum zainteresowania skarżącego. W ocenie Sądu, informacje uzyskane w tym zakresie uzasadniały twierdzenie, że zagrożenie dotyczące możliwości oddziaływania skumulowanego jest jeszcze bardziej realne.
W ocenie Sądu, zasadnie organ wskazał, że realizacja inwestycji może w powiązaniu z innymi przedsięwzięciami znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000 z uwzględnieniem celów jego ochrony. W myśl art. 2 ust. 1 u.o.p. - ochrona przyrody, polega na zachowaniu w zrównoważonym użytkowaniu oraz odnawianiu zasobów, tworów i składników przyrody, o których mowa w pkt 1-9. Wynika z tego, że ochrona przyrody co prawda musi się odbywać w warunkach zrównoważonego rozwoju, lecz nie wyklucza jakichkolwiek zmian. Zmiany te nie mogą jednak niszczyć zasobów przyrody i muszą odbywać się w ramach obowiązujących przepisów prawa.
Z tych wszystkich względów zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Zdaniem Sądu, organ dokonał prawidłowego wyważenia interesu strony i interesu społecznego.
Odnosząc się do argumentu skarżącego dotyczącego tego, że nabywając przedmiotową nieruchomość nie miał świadomości, o tak skomplikowanym położeniu inwestycyjnej działki, Sąd stwierdza, że brak uzgodnienia planowej przez skarżącego inwestycji niewątpliwie ogranicza jego prawo własności do dysponowania nieruchomością Jednakże prawo własności nie ma charakteru absolutnego. Sformułowana w art. 21 ust 1 Konstytucji RP zasada ustrojowa stanowi, iż Rzeczpospolita Polska chroni własność. Zgodnie z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i wyłącznie w takim zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Dopuszczalność ograniczenia prawa własności musi być ocenia także z punktu widzenia przesłanek z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, szczególnie z punktu widzenia zasady proporcjonalności (patrz: wyrok TK z 12 stycznia 2000 r. sygn. akt P 11/98, OTK 2000/1/3). Jak stanowi art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony m.in. środowiska. Zgodnie z art. 6 ust, 2 pkt 1 u.p.z.p., każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich. Ograniczenia określone ustawą, o których mowa w art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. to m.in. granice wyznaczone ustawą o ochronie przyrody (tak: NSA w wyroku z 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 744/10).
Sąd stwierdza, że ocena wpływu planowanej inwestycji na cele ochrony przyrody w niniejszej sprawie przeprowadzona została dokładnie przez organy administracji obu instancji. W toku postępowania uzgodnieniowego ustalono i szczegółowo wykazano, że wnioskowana inwestycja może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000 [...] z punktu widzenia celów ochrony tego obszaru. Podkreślić w tym miejscu wypada, że zgodnie z przepisami dyrektywy Rady nr 92/43/EWG z 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz. Urz. UE. L. z 22 lipca 1992 r., nr 206, s. 7), obowiązkiem państw członkowskich jest podjęcie odpowiednich działań w celu uniknięcia na obszarach Natura 2000 pogorszenia stanu siedlisk przyrodniczych i siedlisk gatunków oraz niepokojenia gatunków, o ile to niepokojenie może mieć znaczenie dla celów dyrektywy. Zgodnie zaś z przepisami dyrektyw Unii Europejskiej dotyczących ochrony przyrody w zakresie stosowania zasady przezorności, cele ochrony obszaru Natura 2000 należy traktować priorytetowo.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona postanowienie odpowiada prawu. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło