I SA/Bd 1101/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Sędziowie: Sędzia WSA Teresa Liwacz (spr.) Sędzia WSA Jarosław Szulc Protokolant: Asystent sędziego Maciej Stępień po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 lutego 2015 r. sprawy ze skargi M. F na postanowienie Starosty B. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. 1. Uchyla zaskarżone postanowienie. 2. Określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości. 1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] 2014r. Starosta B. na podstawie 34 § 1, 1a i 2 w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 1966 r. Nr 24 poz. 151 ze zm.), art. 170 Prawo wodne (Dz. U. z 2012r. poz., 145 ze zm.) oraz art. 124 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) nie uznał zarzutów zobowiązanej. Postanowienie to wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym: Pismem z dnia [...] 2014r. skierowanym do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. skarżąca złożyła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego podnosząc nieistnienie obowiązku oraz niedopuszczalność egzekucji administracyjnej. Strona wskazał, że nie zawierała z Gminną Spółką Wodną w K. żadnej umowy prawnej na podstawie, której byłaby zobowiązana do płacenia składek członkowskich. Skarżąca zakwestionowała ponadto legalność powstania i działania Spółki, zainstalowania urządzeń wodnych na terenie nieruchomości skarżącej, a także wykonywania jakichkolwiek prac technicznych i konserwacyjnych dotyczących tych urządzeń. 2. Postanowieniem z dnia [...] 2014r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. zawiesił postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonych zarzutów. Jednocześnie w dniu [...] 2014r. organ egzekucyjny wystąpił do Gminnej Spółki Wodnej w K. jako wierzyciela o zajęcie stanowiska w przedmiocie wniesionych zarzutów w trybie art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2012r. poz. 1015 ze zm. – dalej zwana "u.p.e.a.") 3. Postanowieniem z dnia [...] 2014r. wierzyciel (Gminna Spółka Wodna w K.) uznał wniesione zarzuty za niedopuszczalne i nieuzasadnione (brak oryginału postanowienia w aktach administracyjnych). 4. W wyniku wniesionego zażalenia przez skarżącą Starosta B. jako organ odwoławczy wierzyciela zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] 2014r. nie uznał zarzutów zobowiązanej. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zarzuty dotyczą prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w B. I Wydziału Cywilnego sygn. akt. [...], który zasądził od zobowiązanej należność z tytułu składek na rzecz spółki wodnej. Ponadto sąd potwierdził zarówno prawidłową wysokość egzekwowanej należności (składki) a także potwierdził członkostwo skarżącej w Gminnej Spółce Wodnej w K.. Wydanie przez Wierzyciela postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu jest konsekwencją cytowanego z wyroku. Dalej organ wskazał, że przedstawione zarzuty w uzasadnieniu do zażalenia w zdecydowanej większości nie dotyczą przedmiotu zażalenia a odnoszą się do prowadzonego postępowania sądowego. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że jest również związany w ostatecznym postanowieniu wierzyciela, który uznał zarzuty zobowiązanego za niedopuszczalne oraz nieuzasadnione. 5. W skardze do Sądu strona polemizuje z wyrokiem Sądu Rejonowego, a także podniosła, że urządzenia wodne w rzeczywistości mają ponad [...] lat i są już nieczynne. Zakwestionowała ponadto wykonywanie jakichkolwiek prac technicznych i konserwacyjnych dotyczących tych urządzeń. 6. W odpowiedzi na skargę organ w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi. 7. W kolejnych pismach procesowych, których adresatem są organy administracji publicznej oraz Sąd skarżąca kwestionuje zasadność prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 8. Sąd rozpatrzył skargę działając na podstawie art. 3 § 2 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) - dalej zwana p.p.s.a., zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m. in. w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności wydanego aktu administracyjnego (decyzji bądź postanowienia) z prawem. Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sąd stwierdza, że skarga jest uzasadniona, ponieważ zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. 9. W myśl art. 2 § 1 pkt 5 u.p.e.a. egzekucji administracyjnej podlegają należności pieniężne przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie innych ustaw. Niewątpliwie takim przepisem jest art. 170 ust. 5 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (tj. Dz. U. z 2012 poz. 145 ze zm.), zgodnie z którym do egzekucji składek i świadczeń, o których mowa w ust. 1, na rzecz spółki wodnej stosuje się odpowiednio przepisy o egzekucji należności podatkowych. Zgodnie z art. 33 pkt 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Stosownie do art. 34 § 1 i § 2 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca (§ 1). Na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie ( §2). Ponieważ w przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny nie był wierzycielem obowiązany był uzyskać stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonego zarzutu. W wyniku wystąpienia przez organ egzekucyjny do wierzyciela (Gminna Spółka Wodna w K.), zostało wydane postanowienie z dnia [...] 2014r. w przedmiocie stanowiska wierzyciela, uznające zarzuty zobowiązanej za niedopuszczalne oraz nieuzasadnione. W wyniku wniesionego zażalenia Starosta B. jako organ nadzoru wierzyciela (art. 178 Prawa wodnego w myśl którego nadzór i kontrolę nad działalnością spółek wodnych sprawuje starosta) postanowieniem z dnia [...] 2014r. nie uznał zarzutów zobowiązanej. Zgodnie z art. 17 § 1 u.p.e.a. o ile przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli ustawa egzekucyjna lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia. W zakresie nieuregulowanym w ustawie egzekucyjnej odnośnie do wymogów, co do treści, formy oraz zasad rozpatrywania zażalenia stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 18 u.p.e.a.). W tym miejscy należy wskazać, że w aktach administracyjnych organu brak jest oryginału postanowienia Gminnej Spółki Wodnej z dnia [...]2014r. oraz zwrotnego potwierdzenia odbioru tego postanowienia przez skarżącą. Podkreślenia również wymaga, że zarządzeniem z dnia 03 listopada 2014r. Sąd zobowiązał organ odwoławczy do przedłożenia brakujących akt administracyjnych. W odpowiedzi (pismo z dnia [...] 2014r.) organ wyjaśnił, że nie znajduje się w posiadaniu oryginału postanowienia, o którym mowa powyżej wraz ze zwrotnym poświadczeniem jego odbioru, wskazując, że postanowienie to nie zostało wydane przez Starostę B., lecz przez Gminną Spółkę Wodną w K.. Powyższa odpowiedź budzi zdumienie Sądu, albowiem Sąd z niekompletnych akt administracyjnych przed wezwaniem organu odwoławczego ustalił, jaki organ wydał to postanowienie. Wskazać w tym miejscu należy, że w myśl art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Ponadto w myśl art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia. Z powyższego uregulowania wynika, zatem w sposób niebudzący wątpliwości, że to organ odwoławczy ma w obowiązku przesłać do Sądu kompletne akta administracyjne i to w terminie 30 dni od dnia wniesienia skargi. Dalej w piśmie z dnia [...]2014r. Starosta B. wskazał, że pismo skarżącej z dnia [...] 2014r. (zażalenie skarżącej na postanowienie Gminnej Spółki Wodnej z dnia [...] 2014r. – dopisek Sądu) zostało złożone przez interesanta osobiście w dniu [...]2014r. i nie zostało umieszczone w kopercie. W kontekście powyższego wyjaśnienia stwierdzić należy, że z uwagi na brak zwrotnego potwierdzenia odbioru postanowienia wierzyciela nie można ustalić, kiedy skarżąca otrzymała to postanowienie. Tym samym nie można ustalić czy wnosząc zażalenie opatrzone datą [...] 2014r. strona zachowała termin, o którym mowa w art. 34 § 2 u.p.e.a. W przypadku gdyby termin nie został zachowany organ stosownie do treści art. 134 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego był zobligowany do stwierdza w drodze postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. Sąd stwierdza, że ustalenie dotyczące terminowości wniesienia zażalenia wymaga oceny jeszcze jednej okoliczności. Otóż zgodnie z art. 17 § 1 zdanie 3 u.p.e.a. zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia. Podkreślić trzeba, że – w braku regulacji szczególnej - zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu egzekucyjnego także wówczas, gdy postanowienie wydał wierzyciel. Co prawda Starosta B. w piśmie z dnia [...] 2014r. o czym już była mowa powyżej wskazał, że pismo skarżącej z dnia [...]2014r. zostało złożone przez interesanta osobiście w dniu [...]2014r. i nie zostało umieszczone w kopercie, jednakże w załączniku do skargi znajduje się kserokopia pisma Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] 2014r. przekazujące zażalenie strony z dnia [...] 2014r. Gminnej Spółce Wodnej w K.. Wskazać również należy, że Spółka Wodna nie była organem odwoławczym. Jednocześnie organ musi mieć na uwadze, że w myśl art. 65 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu. W tym zakresie organ ponownie rozpoznając sprawę ustali, kiedy stronie zostało doręczone postanowienie wierzyciela z dnia [...]2014r. oraz kiedy strona wniosła zażalenie na to postanowienie, czego da wyraz w ponownym orzeczeniu. Analiza akt sprawy i zaskarżonej decyzji wskazuje, iż Starosta B. nie wykonał należycie obowiązku wynikającego z art. 7 i 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, polegającego na zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. 10. Ponadto wskazać należy, że zgodnie z art. 138 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: - utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo - uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo - umarza postępowanie odwoławcze. W myśl postanowień art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. W rozdziale dotyczącym zażaleń nie ma regulacji dotyczących sposobu rozpoznania zażalenia, znajduje więc zastosowanie art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego, w którym wskazano rodzaje rozstrzygnięć wydawanych przez organ, który rozpatrzył odwołanie (odpowiednio zażalenie). Oznacza to, że Starosta B. wydając rozstrzygnięcie na skutek złożonego zażalenia nie jest uprawniony do wydania rozstrzygnięcia innego niż przewidziane w art. 138 Kodeksu postępowania Administracyjnego. Tym samym zaskarżonym postanowieniem Starosta B. naruszył również art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż nie wydał rozstrzygnięcia przewidzianego tym przepisem dla organu rozpoznającego zażalenie a rozstrzygnięcie o treści przewidzianej dla organu rozpoznającego zarzuty. 11. Końcowo należy również wskazać, że zaskarżone postanowienie zawiera błędne pouczenie dla strony albowiem na rozstrzygnięcie organu odwoławczego stosownie do treści art. 53 § 1 p.p.s.a. przysługuje skarga w terminie 30 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia w sprawie. Skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 p.p.s.a.) W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie.