IV SA/Wr 637/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.), Sędzia NSA Julia Szczygielska, Protokolant starszy asystent sędziego Marcin Kuliś, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 10 lutego 2015 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Rektora Uniwersytetu Ekonomicznego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji; III. zasądza od Rektora Uniwersytetu Ekonomicznego we W. na rzecz skarżącego kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] [...] Rektor Uniwersytetu Ekonomicznego we W., działając na podstawie art. 104, 107 oraz art. 138 §1 pkt 1 w związku z art. 127 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks Postępowania Administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 267) zw. dalej k.p.a. w zw. z art. 200, art. 200a oraz art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o Szkolnictwie Wyższym (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.) zw. dalej Ustawa oraz na podstawie Regulaminu przyznawania stypendiów doktoranckich z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych dla doktorantów Uniwersytetu Ekonomicznego – zw. dalej – Regulaminem, wprowadzonego Zarządzeniem Rektora nr [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] [...] Rektora ds. Nauki w sprawie odmowy przyznania A. Z. Stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych w 2014 r. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wnioskiem z dnia 14 kwietnia 2014 r. A. Z. wystąpił o przyznanie zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych. Decyzją z dnia [...] ([...]) Prorektor ds. Nauki Uniwersytetu Ekonomicznego we W., na podstawie art. 200, 200a, art. 201 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.), § 14 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 grudnia 2013 r. w sprawie studiów doktoranckich oraz stypendiów doktoranckich (Dz. U. z 2013 r., poz. 1581) art. 104 i 107 k.p.a. oraz Regulaminu przyznawania stypendiów doktoranckich z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych dla doktorantów Uniwersytetu Ekonomicznego we W., wprowadzonego Zarządzeniem Rektora nr [...]. A. Z. (dalej skarżący) nie otrzymał w roku 2014 zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Komisja na posiedzeniu w dniu 16 maja 2014 r., po rozpatrzeniu wniosków złożonych przez wszystkich doktorantów danego wydziału i roku, ustaliła listę rekomendowanych do przyznania stypendium. Listy rekomendowanych do przyznania stypendium przekazano Prorektorowi ds. Nauki. Zgodnie z § 3 Regulaminu przyznawania stypendiów doktoranckich z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych dla doktorantów prawo do otrzymania stypendium przysługuje nie więcej niż 30% najlepszych doktorantów na poszczególnych latach i wydziałach. Prorektor ds. Nauki na podstawie w/w list ustalił progi punktowe i przyznał odpowiednio stypendia. Z zestawienia wynika, że liczba punktów umożliwiająca znalezienie się w grupie 30% najlepszych doktorantów zgodnie z § 3, a więc i uprawniająca do otrzymywania zwiększenia stypendium, na [...] roku wydziału [...] – wyniosła 11. Suma punktów uzyskanych przez wnioskodawcę, wyliczona na podstawie złożonego wniosku, wynosi 10 pkt. i jest niższa niż ustalona wcześniej minimalna ilość punktów uprawniających do otrzymania zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji przedmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych. Skarżący zwrócił się do Rektora o ponowne rozpoznanie sprawy. Podniósł, że z dokonanych wyliczeń punktów wynikała liczba 12. Zwrócił się o dokładne podanie ilości przyznanych punktów z wyszczególnieniem. Skarżący uważa, że któreś z osiągnięć zostało pominięte. Opisaną na wstępie decyzją Rektor Uniwersytetu Ekonomicznego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji - Prorektora ds. Nauki. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że po ponownym przeanalizowaniu wniosku doktoranta wykazano łącznie 10 pkt., które uzyskał. Zgodnie z § 5 ust. 1 Regulaminu, za osiągnięcia naukowo-badawcze, dydaktyczne i organizacyjne oraz za przygotowania pracy doktorskiej. Dokładna punktacja osiągnięć ujętych w kwestionariuszu doktoranta przedstawia się następująco: - 6 pkt - 3 opublikowane referaty na konferencje (po 2 pkt za referat) - 1,5 pkt – udział w trzech konferencjach (po 0,5 pkt za konferencję) - 2,5 pkt – średnia ocen uzyskanych w poprzednim roku akademickim. Organ stwierdził, że ilość ponownie wyliczonych punktów jest zgoda z wyliczeniami podczas pierwszego rozpatrywania wniosku. W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucił naruszenie § 2, 3 i 5 załącznika do Zarządzenia Rektora nr [...] zwanego Regulaminem przyznawania stypendiów doktoranckich z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych dla doktorantów Uniwersytetu Ekonomicznego we W. poprzez błędną jego interpretację a tym samym zastosowanie. Wobec wskazanych zarzutów wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi podniósł, że §5 Regulaminu wskazuje za jakie osiągnięcie przyznawane jest stypendium doktoranckie z dotacji projakościowej. Przedmiotowy regulamin nie zawiera żadnych informacji, o tym aby komisja rozpatrująca wnioski miała uprawnienia do wprowadzenia własnego regulaminu punktowania osiągnięć ujętych w "Kwestionariuszu Osiągnięć Doktoranta". Stosowanie regulaminu punktowania jest niedopuszczalne z uwagi na fakt stworzenia go po złożeniu wniosków przez doktorantów. Przyjęcie innych zasad punktacji niż zawarte w regulaminie rektora powoduje naruszenie § 2 i 3 przedmiotowego regulaminu. Skarżący podniósł, że przy przyznawaniu stypendium miały znaczenie postępy w przygotowaniu pracy doktorskiej oraz inne osiągnięcia organizacyjne, które w jego przypadku nie zostały wzięte pod uwagę. Zdaniem skarżącego tylko za te osiągnięcia powinien otrzymać 12 pkt, gdyż za tego rodzaju osiągnięcie przewidziano od 4-5 pkt., co powoduje, że powinien otrzymać stypendium. W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu Ekonomicznego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należy, że wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej p.p.s.a. – (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) jest obowiązany skontrolować czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 p.p.s.a. Materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r. poz. 572 ze zm.), zwaną dalej ustawą. Przepis art. 200a ust. 1 ustawy stanowi, że zwiększenie stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej, o której mowa w art. 94b ust. 1 pkt 5 przysługuje doktorantom wyróżniającym się w pracy naukowej i dydaktycznej. Tryb przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego określa Regulamin określony przez rektora po uzyskaniu opinii właściwego organu samorządu doktorantów, uwzględnieniem zasady, że uprawnienie do otrzymania tego stypendium przysługuje nie więcej niż 30% najlepszych doktorantów na poszczególnych latach. Zgodnie z art. 207 ust. 1 ustawy od decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studenckich stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Zarządzeniem nr [...] Rektora Uniwersytetu Ekonomicznego został wprowadzony Regulamin przyznawania stypendiów doktoranckich z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych dla doktorantów Uniwersytetu Ekonomicznego we W. W § 1 Regulaminu postanowiono, że stypendium doktoranckie z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych (...) przysługuje wyróżniającym się doktorantom Uniwersytetu Ekonomicznego we W. Z §2 Regulaminu wynika, że prawo do uzyskania stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej ma uczestnik studiów doktoranckich, który spełnia wymogi określone niniejszym Regulaminem. W §3 Regulaminu wskazano, że uprawnienie do otrzymania stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej przysługuje nie więcej niż 30% najlepszych doktorantów na poszczególnych wydziałach UE i latach studiów. W §4 ust. 1 podano, że minimalna wysokość kwoty stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej wynosi 800 zł. Decyzję o przyznaniu stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej podejmuje Rektor, po zaopiniowaniu przez komisję stypendialną wniosku doktoranta o przyznanie stypendium (ust. 2). Wysokość stypendium i okres jego pobierania określony jest dotacją Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na dofinansowanie zadań projakościowych w ciągu danego roku budżetowego. W myśl § 5 Regulaminu stypendium doktoranckie z dotacji projakościowej może być przyznane doktorantowi II roku i kolejnych lat studiów, który wyróżniał się w poprzednim roku kalendarzowym w zakresie osiągnięć: a) naukowo – badawczych, b) przygotowania pracy doktorskiej, c) dydaktycznych, d) organizacyjnych. Stypendium doktoranckie może być przyznane doktorantowi pierwszego roku studiów doktoranckich, który osiągnął bardzo dobre wyniki w nauce w trakcie studiów drugiego stopnia albo jednolitych studiów magisterskich oraz w postępowaniu rekrutacyjnym (ust. 2). Warunkiem przyznania stypendium z dotacji projakościowej jest: a) złożenie przez doktoranta wniosku o stypendium projakościowe, stanowiące załącznik do Regulaminu, b) udokumentowanie wymaganych osiągnięć we właściwym kwestionariuszu osiągnięć doktoranta stanowiącym załącznik nr 2 lub 3 do Regulaminu, c) zaliczenie do grupy 30% najlepszych doktorantów na poszczególnych wydziałach i latach studiów na podstawie postępowania rankingowego przeprowadzonego na potrzeby przyznania stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej a dokonanego przez komisję stypendialną. Doktorantowi, który ukończył studia w terminie krótszym niż określony w akcie o utworzeniu tych studiów oraz uzyskał wyróżniającą ocenę rozprawy doktorskiej, za okres pozostały do terminu ukończenia studiów doktoranckich wypłaca się stypendium w kwocie stanowiącej iloczyn kwoty otrzymanego miesięcznie stypendium oraz liczy miesięcy, o które został skrócony okres studiów doktoranckich, nie większej jednak niż sześć miesięcy (ust. 4). Stosowanie do § 6 Regulaminu Doktorant studiuje na dwóch kierunkach studiów doktoranckich może otrzymać stypendium doktorancie z dotacji projakościowej tylko na jednym kierunku studiów według własnego wyboru. W §7 wskazano, że Doktorant traci prawo do stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej w przypadku gdy: a) został skreślony z listy uczestników doktoranckich, b) otrzymał świadczenie na podstawie nieprawdziwych danych (ust. 1). Utrata stypendium następuje od miesiąca następującego po miesiącu, w którym zaistniały okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt a i b. Według § 8 przepisów niniejszego regulaminu nie stosuje się do doktorantów nie będących obywatelami polskimi chyba, że oddzielne przepisy stanowią inaczej. W § 9 postanowiono, że Regulamin wchodzi w życie z dniem jego wprowadzenia Zarządzeniem Rektora Uniwersytetu Ekonomicznego we W. Postanowienia Regulaminu konkretyzują zatem przepis 200a ust. 1 ustawy, który ogólnie zakłada, że zwiększenie stypendium przysługuje doktorantom "wyróżniającym się w pracy naukowej i dydaktycznej". W rozpatrywanej sprawie skarżącemu nie przyznano stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych. Jak wskazano w decyzji pierwszoinstancyjnej, suma punktów uzyskanych przez skarżącego wyliczona na podstawie złożonego wniosku wynosi 10 pkt i jest niższa niż ustalona minimalna ilość uprawniająca do otrzymania zwiększenia stypendium doktoranckiego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ uczelniany podał punktację osiągnięć ujętych w kwestionariuszu doktoranta. Jednocześnie stwierdził, że ilość ponownie wyliczonych punktów jest zgodna z wyliczeniem podczas pierwszego rozpatrywania wniosku. Omówiony wyżej Regulamin nie wprowadził progowej ilości punktów, jaką należało uzyskać by zakwalifikować się do grupy 30% najlepszych doktorantów. Organ uczelniany nie powołuje się też na inny akt regulujący szczegółowe zasady przyznania zwiększenia stypendiów doktoranckich z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych obowiązujące na uczelni lub na Wydziale [...]. Z decyzji wydanych w sprawie nie wynika jakimi przesłankami kierował się organ oceniając osiągnięcia skarżącego, o których mowa w § 5 ust. 1 Regulaminu. Nie ulega wątpliwości, że tam gdzie określone dobro jest reglamentowane, a o jego uzyskanie występuje większa ilość osób, wówczas kryteria ich wyboru nie mogą nasuwać jakichkolwiek wątpliwości. Istotny jest w niniejszej sprawie omówiony na wstępie art. 207 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym do decyzji organu uczelni stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Odwołać się w tym miejscu należy do poglądu wyrażonego przez Trybunał Konstytucyjny, że odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. oznacza konieczność zachowania przez organ minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia spraw i zagwarantowanie ustawowych uprawnień strony, przy zachowaniu autonomii szkoły wyższej (por. wyrok TK z dnia 8 listopada 2000 r. sygn. akt SK 19/99 publik. w OTK nr 7 poz. 258). Również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym, odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. polega na zachowaniu przez organ minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony (por. wyrok NSA z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1304/11, Lex nr 1069584). Skoro z powyższych ustaleń wynika, że odpowiednie stosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego oznacza konieczność zachowania przez organ minimum procedury administracyjnej niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony; to w postępowaniu w sprawie przyznania stypendium winny być przestrzegane tam ogólne zasady postępowania administracyjnego jak i respektowane podstawowe założenia procedury administracyjnej. Działając na podstawie przepisów do czego zobowiązuje art. 6 k.p.a. organy prowadzące postępowanie administracyjne na każdym jego etapie obowiązane są bowiem prowadzić postępowanie w taki sposób, aby wyjaśnić wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Na mocy art. 11 k.p.a. winien też wyjaśnić stronie zasadność przesłanek rozstrzygnięcia, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Wyrazem realizacji tej zasady jest uzasadnienie decyzji, które w myśl art. 107 § 3 k.p.a. winno przekonywać stronę o prawidłowości rozstrzygnięcia. Przede wszystkim organ winien przedstawić w nim swoją ocenę oraz motywy leżące u podstaw podjętego rozstrzygnięcia. Odniesienie się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich istotnych faktów i dowodów oraz podanie przyczyn nieuwzględnienia niektórych z nich jest przy tym niezbędne również z uwagi na realizację, określonej w art. 8 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Powyższym regułom proceduralnym zmierzającym do ustalenia prawdy obiektywnej nie sprostały organy w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyższe uchybienia procesowe Wojewódzkim Sąd Administracyjny opierając się na przepisie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w pkt I i II sentencji. O kosztach orzeczono zaś na podstawie art. 200 tejże ustawy.