II SA/Op 620/14
WyrokWSA w Opolu2015-02-11
Skład orzekający: Elżbieta Naumowicz, Ewa Janowska, Elżbieta Kmiecik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzeciw organu architektoniczno-budowlanego wobec zgłoszenia zamiaru rozbiórki obiektów budowlanych jest zasadny, gdy plan miejscowy nakazuje zachowanie tych obiektów, w tym szczególnie ich ściany czołowej?Ratio decidendi
Sprzeciw organu architektoniczno-budowlanego wobec zgłoszenia zamiaru rozbiórki obiektów budowlanych jest zasadny, jeśli plan miejscowy nakazuje zachowanie tych obiektów, w tym szczególnie ich ściany czołowej. W takiej sytuacji, nawet jeśli inwestor argumentuje o złym stanie technicznym lub ekonomicznej nieopłacalności remontu, organ nie może uchylić sprzeciwu, ponieważ plan miejscowy stanowi prawo obowiązujące, a jego postanowienia są wiążące dla inwestora i organu. Interpretacja zapisu planu nakazującego zachowanie obiektu, w tym szczególnie jego ściany czołowej, powinna uwzględniać całość obiektu, a nie tylko wskazany element.Stan faktyczny
Inwestor zgłosił zamiar rozbiórki sześciu obiektów powojskowych, które według miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowiły kulochwyty i miały być zachowane. Starosta Prudnicki wniósł sprzeciw do zgłoszenia, uznając je za sprzeczne z planem. Wojewoda Opolski utrzymał w mocy decyzję Starosty. Inwestor zaskarżył decyzję Wojewody do WSA w Opolu, argumentując, że plan miejscowy dopuszcza rozbiórkę elementów niebędących ścianą czołową kulochwytu, a także wskazując na zły stan techniczny obiektów.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant Sekretarz sądowy Agnieszka Jurek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 lutego 2015 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w [...] na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 16 października 2014 r., nr [...] w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszenia rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie stanowi decyzja Wojewody Opolskiego z dnia 16 października 2014 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty Prudnickiego z dnia 2 września 2014 r. wnoszącą sprzeciw do zamiaru rozbiórki obiektów powojskowych w [...] w części dotyczącej rozbiórki sześciu obiektów powojskowych oznaczonych na mapie numerami [...], [...], [...], [...], [...], [...] na działkach nr [...] i [...], obręb [...], gmina [...].
Z przekazanych Sądowi akt administracyjny wynika następujący stan faktyczny sprawy.
Pismem z dnia 5 sierpnia 2014 r., inwestor - A Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (zwana w dalszej części uzasadnienia również jako Spółka), na podstawie art. 31 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (obecnie Dz. U. z 2013 r., poz. 1409), zgłosił zamiar rozbiórki obiektów powojskowych w obrębie [...], gm. [...], na działkach nr [...] i [...]. Do ww. zgłoszenia inwestor dołączył: zgodę właściciela na rozbiórkę obiektów; opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych; opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia; informację, iż obiekt rozbierany nie jest zabytkiem; informację o materiałach budowlanych i konstrukcji obiektów rozbieranych oraz mapę, na której wskazano 12 obiektów przeznaczonych do rozbiórki wraz z opisem gabarytów poszczególnych obiektów i ich odległości od granicy nieruchomości. W uzupełnieniu powyższego zgłoszenia, inwestor przedłożył zgodę współwłaściciela nieruchomości nr [...] i [...] – A. B. - na rozbiórkę przedmiotowych obiektów.
Decyzją z 2 września 2014 r., nr [...], Starosta Prudnicki, działając w oparciu o art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy Prawo budowlane oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.- zwanej dalej K.p.a.), wniósł sprzeciw do zamiaru rozbiórki opisanych w zgłoszeniu obiektów powojskowych w części dotyczącej rozbiórki sześciu obiektów o numerach [...], [...], [...], [...], [...], [...] na działce nr [...] i [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że zgłoszenie inwestora dotyczy rozbiórki dwunastu obiektów powojskowych w [...], usytuowanych na działkach nr [...] i [...]. W trakcie postępowania sprawdzającego przedmiotowe zgłoszenie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wsi [...] - tereny przemysłowe (mpzp wsi [...]) organ stwierdził, że rozbiórka sześciu obiektów narusza przepis § 5 ust. 5 pkt 1 mpzp wsi [...]. Organ wskazał, iż zgodnie z powyższym przepisem, jako elementy zagospodarowania terenu zachować należało "pozostałe po strzelnicy wojskowej kulochwyty, oznaczone na rysunku planu, w tym szczególnie zachować ścianę czołową kulochwytu". Z części rysunkowej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynikało, że obiekty oznaczone na dołączonej do zgłoszenia mapie nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] są obiektami wskazanymi do zachowania – kulochwyty, zatem organ wniósł sprzeciw do przedmiotowego zgłoszenia w części dotyczącej rozbiórki tych obiektów. Od powyższej decyzji, pismem z 15 września 2014 r., odwołał się inwestor wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, bądź jej uchylenie w części dotyczącej niestanowiących części ścian czołowej kulochwytu, elementu sześciu obiektów powojskowych oznaczonych na mapie numerem [...], [...], [...], [...], [...], [...] i umorzenie postępowania pierwszej instancji w odpowiednim zakresie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu odwołaniu inwestor podniósł, że zapis miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie stanowi bezwzględnej przesłanki negatywnej dokonania zgłaszanych prac rozbiórkowych w zakresie obiektów 1-6. W ocenie odwołującego, z użytego w tym zapisie zwrotu ,,szczególnie zachować ścianę czołową kulochwytu" wynika, że wspomniany plan nie wyłącza dopuszczalności rozbiórki innych elementów tej budowli niż ściana czołowa kulochwytu, co więcej, z umiejscowienia tego zapisu w treści uchwały Rady Gminy w [...] nr [...] z dnia 31 maja 2005 r. ("Zasady ochrony dziedzictwa kulturowego i dóbr zakazu kultury współczesnej") wynika, że celem tego zapisu jest zachowanie kulochwytu jako obiektu mającego walor jedynie kulturalny i estetyczny, a nie użytkowy. Dodatkowo wskazał, że organ pierwszej instancji, poza analizą zapisów mpzp, winien był uwzględnić także wskazywane w treści zgłoszenia okoliczności związane z zagrożeniem, jakie wiąże się z pozostawieniem obiektów o bardzo złym stanie technicznym na terenie nieruchomości. W ocenie strony, organ pierwszej instancji nie tylko nie powinien sprzeciwiać się zgłoszonym pracom, ale wręcz winien nakazać ich przeprowadzenie z urzędu, zgodnie z art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego. Do odwołania strona dołączyła ocenę techniczną obiektu budowlanego - kulochwytu, w której znajduje się zapis o konieczności rozbiórki obiektów przybudówek bez naruszenia ściany kulochwytu – ze względu na możliwość zawalenia obiektu i konieczności usunięcia zagrożenia życia i zdrowia ludzi tam przebywających.
W wyniku rozpoznania odwołania, Wojewoda Opolski decyzją z dnia 16 października 2014 r., nr [...], utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje stanowisko Wojewoda omówił przepisy art. 31 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 30 ust. 5, art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, regulujące postępowania zgłoszeniowe. Dodał, że organ administracji architektoniczno - budowlanej bada dokonane zgłoszenie pod względem zgodności z ustaleniami obowiązującego na danym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku stwierdzenia zakazu wykonania robót budowlanych objętych zgłoszeniem, obowiązany jest do wydania decyzji wnoszącej sprzeciw. Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy Wojewoda wskazał, że teren, na którym usytuowane są działki nr [...] i [...], objęty jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wsi [...] - tereny przemysłowe (tereny po strzelnicy wojskowej), zatwierdzonym uchwałą Nr XX/172/05 Rady Gminy w Lubrzy z dnia 31 maja 2005 r. (Dz. U. Woj. Opol. z 2008 r., nr 50, poz. 1508 ze zm.). Dodał, iż z części graficznej ww. planu wynika, że działka nr [...] znajduje się na terenie oznaczonym symbolem "P". Jest to teren produkcyjno - składowy, z przeznaczeniem podstawowym pod zakłady przemysłowe, składy i magazyny, hurtownie oraz usługi techniczne z następującymi dopuszczeniami i ograniczeniami. W rozdziale zatytułowanym "Zasady ochrony dziedzictwa kulturowego i dóbr kultury wspólne" powyższej uchwały w § 5 pkt 1 określono, że jako elementy zagospodarowania terenu należy zachować pozostałe po strzelnicy wojskowej kulochwyty, oznaczone na rysunku planu, w tym szczególnie zachować ścianę czołową kulochwytu oraz zaleca się ich całość lub część wkomponować w projektowane budynki lub inne obiekty budowlane poprzez dobudowę/rozbudowę. Podkreślił, iż z części rysunkowej analizowanego mpzp wynika natomiast, że obiekty oznaczone na dołączonej do zgłoszenia mapie nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] są obiektami wskazanymi do zachowania - kulochwyty. Zaznaczony na rysunku ww. mpzp obszar zagospodarowania terenu, na którym znajdują się pozostałe po strzelnicy wojskowej kulochwyty, obejmuje swoją powierzchnią całość kulochwytu tj. ścianę czołową i dobudowane pomieszczenia do tej ściany. Zatem, w ocenie organu odwoławczego, interpretowanie przez skarżącego omawianego zapisu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w ten sposób, że zachować należy szczególnie ścianę czołową kulochwytu, a resztę elementów obiektu budowlanego można rozebrać, jest błędne. Zdaniem Wojewody, § 5 ust. 5 pkt 1 mpzp wskazuje jednoznacznie, iż należy zachować pozostałe po strzelnicy wojskowej kulochwyty, w tym szczególnie ścianę czołową, a ponadto kulochwyty zaleca się zachować jako całość lub część wkomponować w projektowane budynki lub inne obiekty budowlane, poprzez dobudowę lub rozbudowę. Wobec czego, w ww. miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla pozostałości po strzelnicy wojskowej, jakim są kulochwyty nie przewiduje się prac rozbiórkowych tych obiektów, lecz ewentualnie dobudowę lub rozbudowę z zachowaniem w szczególności ściany czołowej kulochwytu. Odnosząc się do zarzutów odwołania Wojewoda wyjaśnił nadto, iż właściwym do wydania decyzji na podstawie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego jest zgodnie z art. 83 ust. 1 tej ustawy, jako organ pierwszej instancji, powiatowy inspektor nadzoru budowlanego, a w stosunku do obiektów budowlanych, o których mowa w art. 82 ust. 3 i 4, wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego. Zatem, organy architektoniczno-budowlane nie posiadają kompetencji do nakazu przeprowadzenia prac rozbiórkowych w przedmiotowej sprawie.
Nie zgadzając się z treścią powyższej decyzji, skarżąca Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, domagając się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji Wojewody Opolskiego oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Prudnickiego oraz zasądzenia od strony przeciwnej na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono:
a) naruszenie § 5 ust. 5 pkt 1 uchwały nr XX/172/05 Rady Gminy w Lubrzy z dnia 31 maja 2005 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi [...] - tereny przemysłowe, poprzez jego wadliwą wykładnię, polegającą na uznaniu, iż przepis ten wprowadza bezwzględny zakaz rozbiórki jakichkolwiek elementów pozostałego po strzelnicy wojskowej kulochwytu, podczas gdy prawidłowa interpretacja przedmiotowego zapisu, uwzględniająca użycie w nim zwrotu "w tym szczególnie zachować ścianę czołową kulochwytu", jak i zasady wykładni językowej oraz założenie racjonalności prawodawcy lokalnego prowadzi do wniosku, że elementy kulochwytu, niestanowiące jego ściany czołowej w uzasadnionych przypadkach mogą być przedmiotem rozbiórki;
b) naruszenie art. 31 ust. 2 w zw. z art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca
1994 r. Prawo budowlane, poprzez wniesienie sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru przeprowadzenia rozbiórki części kulochwytu niestanowiących jego ściany czołowej, pomimo iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie zakazuje przeprowadzenia takich prac w odniesieniu do tej części budowli, której dotyczyło zgłoszenie skarżącego.
W uzasadnieniu podnoszonych zarzutów skarżąca Spółka argumentowała, iż zgłoszenie sprzeciwu wobec planowanych robót budowlanych na podstawie sprzeczności zamierzenia budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wymaga jednoznacznego wykazania zachodzącej sprzeczności pomiędzy planowaną inwestycją a ustaleniami planu. Sprzeczność ta musi zaś wynikać nie z domysłów i interpretacji, lecz z prostego zestawienia odnośnego tekstu planu z charakterem i usytuowaniem planowanej inwestycji. W ocenie skarżącej, prezentowany przez Starostę Prudnickiego, jak i Wojewodę Opolskiego pogląd podlega zakwestionowaniu, bowiem z § 5 ust. 5 pkt. 1 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi [...] nie wynika bezwarunkowy nakaz zachowania całej konstrukcji kulochwytu. Spółka wyjaśniła, iż przedmiotowy obiekt składa się z części zasadniczej, jaką jest mur kulochwytu o długości około 100 m i wysokości 8 m oraz sześciu murowanych przybudówek znajdujących się po północnej stronie ściany. Zarzuciła, iż z treści planu miejscowego wynika, iż miejscowy prawodawca elementy te rozróżnia, nakazując we wspomnianym zapisie "jako elementy zagospodarowania terenu zachować pozostałe po strzelnicy wojskowej kulochwyty, oznaczone na rysunku planu, w tym szczególnie zachować ścianę czołową kulochwytu; zaleca się ich całość lub część wkomponować w projektowane budynki lub inne obiekty budowlane poprzez dobudowę/rozbudowę." Pogląd wyrażony przez organy administracji obydwu instancji jakoby wspomniany zapis § 5 ust. 5 pkt. 1 tego planu wprowadzał bezwzględny zakaz rozbiórki wszelkich elementów przedmiotowego w sprawie kulochwytu nie jest do pogodzenia zarówno z zasadami wykładni językowej, jak i z założeniem racjonalności prawodawcy. Wskazanie przez organ gminy, iż zasadniczo konstrukcja kulochwytu winna być zachowana oraz dodanie, iż skutek ten powinien dotyczyć szczególnie jego określonej części (ściany czołowej), dopuszcza wyjęcie spod generalnego obowiązku zachowania danej budowli tej jej części, która nie jest ścianą czołową. Przyjęcie natomiast wykładni wspomnianego zapisu dokonanej przez organy administracji obydwu instancji prowadziłoby do wniosku, że użyty w owym zapisie zwrot - "w tym szczególnie" - nie ma żadnej treści normatywnej. Odnosząc powyższe do okoliczności przedmiotowej sprawy, za w pełni uprawnione uznała skarżąca Spółka założenie, że gdyby organowi podejmującemu uchwałę w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zależało na poddaniu całej konstrukcji budowli kulochwytu jednakowej ochronie, niewątpliwie nie wprowadziłby do treści § 5 ust. 5 pkt. 1 tej uchwały różnicującego zwrotu "w tym szczególnie" w odniesieniu do oznaczonej części budowli, a omawiany przepis miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie zawierałby stwierdzenia "w tym szczególnie zachować ścianę czołową kulochwytu", które przy takiej intencji prawodawcy lokalnego byłoby wypowiedzią całkowicie zbędną. Niezależnie od powyższego zauważyła także, że już w odwołaniu od decyzji Starosty podkreślała, iż fragmenty kulochwytu, których dotyczył zamiar rozbiórki, tj. jego przybudówki, znajdują się w bardzo złym stanie technicznym, dołączając do odwołania opinię techniczną, z której wynika, iż przybudówki te od 20 lat nie są użytkowane, w tym czasie nie były też poddawane żadnym pracom remontowym, są popękane, mają zawilgocone i nieszczelne stropy, w związku z czym renowacja zniszczonych przybudówek nie będzie dla właściciela opłacalna również z ekonomicznego punktu widzenia. W świetle powyższego, w odniesieniu do objętych zgłoszeniem elementów przedmiotowego w sprawie kulochwytu, zdaniem Spółki, zachodzą przewidziane przepisem art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego przesłanki nakazania rozbiórki przez organ nadzoru budowlanego. Okoliczność, iż w sprawach przymusowej rozbiórki organem właściwym jest organ nadzoru budowlanego, nie ma istotnego znaczenia, bowiem kwestia dotycząca stanu technicznego obiektów objętych zgłoszeniem, w tym zasadność przeprowadzenia prac rozbiórkowych z uwagi na względy bezpieczeństwa, winna być również brana pod uwagę przez organ administracji architektoniczno-budowlanej przy rozważaniu zasadności zgłoszenia sprzeciwu wobec planowanych prac. W ocenie skarżącej, również względy ochrony dziedzictwa kulturowego i dóbr kultury współczesnej, czy też walorów krajobrazowych w aspekcie planowanej rozbiórki określonych elementów kulochwytu nie sprzeciwiają się przeprowadzeniu zgłaszanych prac. Kulochwyt położony jest na skraju działki, z kolei, przybudówki schowane są za jego murem czołowym. Dopuszczane w planie zagospodarowania przestrzennego ewentualne wykorzystanie kulochwytu, jako elementu nowo powstałego obiektu może swym zasięgiem objąć tylko jego część czołową, która nie jest objęta zamiarem rozbiórki.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Opolski wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle tej regulacji Sąd w zakresie swojej właściwości bada zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.).
W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i orzeka o ich uchyleniu w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Kontrolując w świetle powyższych kryteriów zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził, że nie narusza ona prawa, zarówno w zakresie przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania, w sposób, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, ustalenia organu odwoławczego zostały dokonane zgodnie z art. 7 i art. 77 K.p.a., ocena zebranych dowodów nie narusza regulacji art. 80 K.p.a., a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada warunkom określonym w art. 107 § 3 K.p.a.
Stan faktyczny niniejszej sprawy, wynikający z ustaleń organów obu instancji, stwierdzony na podstawie zebranego materiału dowodowego znajdującego się w aktach administracyjnych, został dokładnie wyjaśniony, zaś rozstrzygające sprawę organy nadzoru budowlanego przeprowadziły postępowanie oraz wydały rozstrzygnięcie zgodnie z wyrażoną w art. 6 K.p.a. zasadą praworządności.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody Opolskiego z dnia 16 października 2014 r., utrzymująca w mocy decyzję Starosty Prudnickiego z dnia 2 września 2014 r., którą wniesiono sprzeciw do zgłoszenia dotyczącego rozbiórki przez A Sp. z o. o. obiektów powojskowych w [...] w części dotyczącej rozbiórki sześciu obiektów powojskowych oznaczonych na mapie numerami [...], [...], [...], [...], [...], [...] - działki nr [...] i [...]. Materialnoprawną podstawę obu wydanych w sprawie aktów stanowi art. 30 ust. 6 pkt 2 cyt. wyżej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, zwanej w dalszym ciągu "Prawem budowlanym", zgodnie z którym właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub inne przepisy. W tym miejscu należy wyjaśnić, że rozbiórka obiektu budowlanego zgodnie z art. 32 ust. 1 Prawa budowlanego jest jednym z rodzajów działalności objętej regulacją tej ustawy. Stosownie do art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego, do robót budowlanych ustawodawca zaliczył m. in. rozbiórkę obiektu budowlanego. Powszechną zasadą jest - jak stanowi to art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, że roboty budowlane można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę, z zastrzeżeniem przypadków określonych w art. 29-31 Prawa budowlanego, gdzie określono jedynie odstępstwa od przedstawionej powyżej reguły. Natomiast w art. 31 Prawa budowlanego uregulowano szczególny rodzaj robót budowlanych - rozbiórkę obiektu budowlanego, na którą także co do zasady wymagane jest pozwolenie. Od tej zasady w art. 31 ust. 1 Prawa budowlanego ustanowione zostały wyjątki. Przepis ten przewiduje możliwość dokonania rozbiórki bez pozwolenia jedynie budynków i budowli niewpisanych do rejestru zabytków oraz nieobjętych ochroną konserwatorską, o wysokości poniżej 8 m, jeżeli ich odległość od granicy działki jest nie mniejsza niż połowa wysokości oraz obiektów i urządzeń budowlanych, na budowę których nie jest wymagane pozwolenie na budowę, jeżeli nie podlegają ochronie jako zabytki. Przy czym w kwestiach nieuregulowanych w art. 31 cytowanej ustawy odpowiednie zastosowanie znajdują przepisy art. 30, ponieważ zgłoszenie rozbiórki niczym się nie różni od zgłoszenia budowy oraz wykonania robót budowlanych, do których zaliczona jest rozbiórka obiektu budowlanego (A. Gliniecki, Prawo budowlane Komentarz, Warszawa 2012 r. str. 279).
Instytucja zgłoszenia, o której stanowi art. 30 ww. ustawy, stanowi uproszczoną, względem uzyskania pozwolenia na budowę, procedurę inicjującą proces budowlany. Jego dokonanie powoduje powstanie po stronie organu administracji architektoniczno-budowlanej obowiązku dokonania oceny planowanej budowy w kontekście przesłanek uzasadniających wniesienie sprzeciwu, określonych w art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego oraz wskazanych w art. 30 ust. 7 tej ustawy, uprawniających do nałożenia na inwestora, w drodze decyzji o sprzeciwie, obowiązku uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia. Wyrazem tej oceny jest milcząca akceptacja zgłoszonych robót przez organ, bądź też wydanie stosownej decyzji o sprzeciwie na podstawie art. 30 ust. 6 lub ust. 7 Prawo budowlane, w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia, który to termin wynika z art. 30 ust. 5 tej ustawy. W przypadku zaistnienia zatem choćby jednej z przesłanek, o których stanowi art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego właściwy organ obowiązany jest do wniesienia sprzeciwu, który inicjuje postępowanie administracyjne mające na celu doprowadzenie do wykonania określonego zamierzenia inwestycyjnego w sposób zgodny z prawem. Jednakże, co jest istotne, przesłanki wydania decyzji o sprzeciwie mają charakter wyczerpujący i nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Oznacza to, że również dokonywana przez organ ocena zgłoszenia nie może wykraczać poza ich granice.
W niniejszej sprawie, decyzja wyrażająca sprzeciw wobec zgłoszonych przez skarżącą robót budowlanych, wydana została w przewidzianym przez ustawodawcę terminie, na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego. Na zasadzie art. 30 ust. 6 cyt. ustawy organ wnosi sprzeciw w trzech przypadkach, w tym zgodnie z pkt 2 wówczas, gdy budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub inne przepisy. Użycie przez ustawodawcę w art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego kategorycznego zwrotu "wnosi sprzeciw" oznacza, że wydanie decyzji w tym przedmiocie nie jest pozostawione uznaniu organu, lecz ma on obowiązek wnieść sprzeciw w każdym przypadku, gdy w wyniku ustalenia okoliczności konkretnej sprawy wystąpi którakolwiek z okoliczności wymienionych tym przepisem.
Stąd, zgodnie z art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego właściwy organ w każdym przypadku ma obowiązek ocenić zgodność zgłoszonych robót budowlanych z obowiązującym planem miejscowym i wnieść sprzeciw wówczas, gdy stwierdzi, że realizacja tych robót narusza w jakikolwiek sposób przepisy tego planu i to w sytuacji niezależnej od tego, że roboty budowlane spełniają wymogi wynikające z innych przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Samo bowiem stwierdzenie niezgodności zgłoszonych robót budowlanych z ustaleniami miejscowego planu jest wystarczającą i samodzielną podstawą do wniesienia sprzeciwu.
Zauważyć przyjdzie, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r., poz. 647, z późn. zm.), jest aktem prawa miejscowego, który w myśl art. 87 ust. 2 Konstytucji RP stanowi prawo obowiązujące na obszarze działania organu, który go ustanowił. Plan ustala m.in. przeznaczenie terenu na danym obszarze oraz określa sposób zagospodarowania i warunki jego zabudowy, a także kształtuje sposób wykonywania prawa własności nieruchomości (art. 4 ust. 1 i art. 6 ust. 1 ustawy). Dlatego też, w zakresie realizacji robót budowlanych postanowienia planu wiążą inwestora oraz organ dokonujący oceny, stosownie do art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego. Ponieważ plan stanowi źródło prawa, stąd przy ocenie zgłoszenia, obowiązkiem organu administracji architektoniczno-budowlanej jest uwzględnienie wszystkich zapisów planu. Organ nie może kwestionować obowiązujących postanowień planu i dokonywać oceny w zakresie ewentualnej niezgodności postanowień planu z innymi obowiązującymi przepisami prawa. W ramach oceny zgłoszonych robót budowlanych organ administracji architektoniczno-budowlanej ma natomiast obowiązek dokonać samodzielnej analizy w kwestii zgodności planowanej inwestycji z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego. Nie jest w tym zakresie związany inną oceną, dokonaną na potrzeby odrębnego przedmiotowo postępowania, prowadzonego przez inne organy, przy innej procedurze i na podstawie innych przepisów prawa materialnego.
Mając na uwadze przedstawione wyżej rozważania, jak i okoliczności faktyczne niniejszej sprawy dostrzec należy, że działki, której dotyczy zgłoszenie, znajdują się na obszarze, dla którego obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, przyjęty uchwałą Rady Gminy w Lubrzy z dnia 31 maja 2005 r., Nr XX/172/05. Zgodnie z rysunkiem tego planu, działka objęta zgłoszoną inwestycją, znajduje się na terenie oznaczonym symbolem P. W myśl § 5 ust. 1 wskazanej uchwały jest to teren produkcyjno - składowy, z przeznaczeniem podstawowym pod zakłady przemysłowe, składy i magazyny, hurtownie oraz usługi techniczne istniejące zespoły zabudowy wielorodzinnej. W § 5 ust. 5 pkt 1 powyższego planu miejscowego, dla spornego terenu, w ramach przyjętych zasad ochrony dziedzictwa kulturowego i dóbr kultury współczesnej ustalono, że "jako elementy zagospodarowania terenu należy zachować pozostałe po strzelnicy wojskowej kulochwyty, oznaczone na rysunku planu, w tym szczególnie zachować ścianę czołową kulochwytu". Zalecono również "całość lub część wkomponować w projektowane budynki lub inne obiekty budowlane poprzez dobudowę/rozbudowę". Dokonując analizy akt sprawy wskazać należy, iż we wniosku z dnia 5 sierpnia 2014 r. inwestor zgłosił zamiar rozbiórki 12 obiektów powojskowych usytuowanych na działkach nr [...] i [...] w miejscowości [...], gmina [...] w tym min. obiekty oznaczone na mapie numerem [...], [...], [...], [...], [...], [...]. W świetle § 5 ust. 5 pkt 1 mpzp wsi [...] obiekty o nr [...] – [...] są niewątpliwie obiektami wskazanymi do zachowania – jako kulochwyty, których rozbiórkę uznać należało za niezgodną z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi [...]. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej Spółki, że zapis mpzp zobowiązuje do zachowania tylko ściany czołowej kulochwytu, zaś pozostałe elementy obiektu budowlanego mogą podlegać rozbiórce. Jak słusznie podkreślał Wojewoda, pozostałe po strzelnicy wojskowej kulochwyty obejmują swoją powierzchnią całość kulochwytu tj. ścianę czołową i dobudowane pomieszczenia do tej ściany. Zatem, interpretowanie przez skarżącą Spółkę zapisu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w sposób odmienny, w świetle jednoznacznych zapisów mpzp, jest nieprawidłowe. Tym samym Sąd podziela stanowisko organu, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wsi [...] dla pozostałości po strzelnicy wojskowej, jakim są kulochwyty nie przewidziano prac rozbiórkowych tych obiektów, lecz ewentualnie dobudowę lub rozbudowę z zachowaniem w szczególności ściany czołowej kulochwytu.
Podkreślić w tym miejscu wypada, iż dokonując oceny zgodność zgłoszonej inwestycji z ustaleniami planu, organy związane są zapisami tego aktu w takim ich brzmieniu, jakie zostało im nadane przez organ uchwałodawczy i nie mogą dokonywać wykładni sprzecznej z ich treścią. Zapis § 5 ust. 5 pkt 1 planu miejscowego, znajdującego zastosowanie w niniejszej sprawie jest jednoznaczny i nie pozostawia, zdaniem Sądu, wątpliwości co do jego treści. Niewątpliwie wynika z niego, iż jego celem – zamiarem organu ustalającego zapisy planu – było zachowanie pozostałych po strzelnicy kulochwytów jako całość. Ponadto, ustalenia tego planu nie przewidują żadnych odstępstw od przyjętego w § 5 ust. 5 pkt 1 planu. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd uznał, że zasadnym było wniesienie w przedmiotowej sprawie sprzeciwu wobec zamiaru wykonania rozbiórki zgłoszonych przez skarżącą robót budowlanych, na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawo budowlane w zw. z § 5 ust.5 pkt 1 miejscowego planu. W ocenie Sądu, stwierdzenie "w tym szczególnie zachować ścianę czołową kulochwytu" oznacza, niewątpliwie, że wymieniony w tym zapisie planu konkretny rodzaj budowli, którą w szczególności należy zachować, został wymieniony jedynie przykładowo. Komentowany zapis planu rozciąga się, niezależnie od twierdzenia skarżącej Spółki, na wszelkie innego rodzaju części kulochwytu, które zgodnie z ww. zapisem mpzp podlegają zachowaniu jako całość. Odnosząc się do zarzutów skargi zgodzić należało się ze skarżącą Spółką, że organ poza badaniem zgodności zgłoszonej inwestycji z planem miejscowym, stosownie do art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego, powinien ustalić, czy planowane roboty budowlane nie naruszają również innych przepisów prawa, w tym przepisów innych ustaw. Niemniej jednak, brak w zaskarżonej decyzji takiej oceny nie stanowi o naruszeniu tego przepisu. Już samo stwierdzenie istnienia niezgodności z planem jest wystarczającą podstawą do wniesienia sprzeciwu i wobec takiego ustalenia nie zachodzi konieczność badania zgodności robót budowlanych z innymi przepisami. Nawet, gdy inwestycja pozostaje z nimi w zgodzie, organ ma bowiem obowiązek wnieść sprzeciw, jeśli narusza ona zapisy planu miejscowego. Poza tym, organ wydaje decyzję o sprzeciwie, gdy stwierdzi naruszenie przepisów prawa, a nie w celu ustalenia, że inwestycja jest z nimi zgodna. To, że roboty spełniają wymogi wynikające z innych przepisów nie powoduje odstąpienia od dokonania ustaleń w zakresie naruszenia przepisów planu miejscowego. Ustalenia planu, w przypadku braku wyłączeń ustawowych w tym zakresie, są tak samo wiążące jak przepisy innych aktów i nie można odstąpić od ich stosowania stwierdzając, że inwestycja spełnia wymogi wynikające z innych regulacji. Skoro w obowiązującym planie ustalony jest zakaz podejmowania określonych działań to oznacza, że wszelkie rozwiązania techniczne wyczerpujące jego przesłanki i prowadzące do jego naruszenia, jako niedopuszczalne, uznać należy za niezgodne z tym zakazem. W świetle powyższego nie jest trafny również zarzut naruszenia art. 67 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie. Jak trafnie wywiedziono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przepis ten nie ma zastosowania w niniejszym postępowaniu, bowiem organy architektoniczno budowlane nie są właściwe do orzekania w trybie powołanego przepisu.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia skargi i na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło